اتحاد ایران، ترکیه و روسیه مناسبات انرژی را تغییر خواهد داد

در خاورمیانه یک استراتژی محوری در حال شکل گیری است که با بر هم زدن معادلات دیرینه ی قدرت می تواند نقشی دگرگون کننده در منطقه ایفا کند. آنکارا برای هدف قرار دادن هواپیمای نظامی روسیه در سال گذشته از مسکو عذر خواهی کرد. هر دو کشور ایران و روسیه کودتای ماه جولای ترکیه را محکوم کردند و هر سه این کشور ها اکنون در حال مذاکره برای همکاری در موضوع سوریه هستند. این اتحادی قدرتمند میان دو کشور عمده ی نفتی و کشور دیگری است که مرکز عمده ی تبادل و صادرات انرژی(هاب انرژی) به شمار می رود. بسیاری از افراد چرخش ترکیه به سمت مسکو در پی کوتای نظامی ۱۵ جولای را یک حرکت احساسی یا حداقل ژستی نمایشی در پی اتهام آمریکا به دست داشتن در کودتا تفسیر کردند. آنکارا مدعی شده بود که کودتا توسط فتح الله گولن که یک مبلغ مذهبی تبعیدی و مقیم آمریکاست سازمان دهی شده است. با این حال بعضی از کارشناسان ترکیه اشاره کردند که عادی سازی روابط آنکارا با مسکو و تهران و همچنین سرد شدن روابط این کشور با اروپا و آمریکا، اقدامی از پیش طراحی شده است. نارضایتی ترکیه از اروپا موضوع جدیدی نیست. اردوغان پیش از این در قبال بعضی از درخواست ها در فرآیند پیوستن ترکیه به اتحادیه ی اروپا واکنش منفی نشان داده بود. وی همچنین در موضعی ست که می تواند تاثیر به سزایی در سیاست های اروپا در قبال مهاجران داشته باشد و به خوبی از این وضعیت بهره می برد. آنچه که رئیس جمهور ترکیه حتی بهتر از آن استفاده می کند شعار های ضد غربی و برنامه ی بازگشت عظمت به ترکیه است. پیش از این، بکار گیری این روش برای انحراف اذهان عمومی از اقامه ی دعوی ایتالیا در برابر پولشویی فرزند اردوغان موثر بوده است. ظاهرا برنامه ی ترکیه ی بزرگتر با وجود عدم پذیرش درخواست های همیشگی اتحادیه ی اروپا مانند هماهنگ سازی سیاست های ضد تروریسم توسط آنکارا تحقق نخواهد یافت. در هر حال این هدف در صورتی محقق می شود که ترکیه سوار بر قطار غرب ستیزی با هدایت ایران و روسیه- که هر دو از تحریم های غرب رهایی یافته اند و هر دو جاه طلبی های منطقه ای خودشان را دارند- بشود. ترکیه اولین گام برای فاصله گرفتن از متحدان کنونی اش که همان طرح پاکسازی اردوغان در پی کودتاست را برداشته است و همانگونه که قدیر ییلدریم پژوهشگر سیاسی اشاره کرده این طرح حدود نیمی از افسران ارتش که بیشترشان از طرفداران ناتو هستند را شامل شده است. این رخداد نشانه ی آشکاری ست از اینکه ترکیه- دارنده ی دومین ارتش بزرگ این اتحاد- در مسیر متفاوتی قرار گرفته است. گام دوم مذاکره با روسیه و تهران در طیف وسیعی از موضوعات، شامل موضوع سوریه است. در ماه ژوئن پس از عذرخواهی اردوغان از روسیه برای سرنگونی هواپیمای نظامی این کشور، روسیه و ترکیه بلافاصله گفتگو هایشان درباره ی طرح ترک استریم که سالانه ۶۳ میلیون متر مکعب گاز طبیعی را انتقال خواهد داد به جریان انداختند. با همکاری ترکیه و روسیه، اروپا چاره ی دیگری بجز ادامه ی وابستگی به انرژی کشور های دیگر نخواهد داشت که این اتفاق خوشایندی نیست و در واقع نمی تواند تاثیرات قابل قبولی داشته باشد. روسیه منابع عظیم نفت و گاز در اختیار دارد و خط های لوله ی ترکیه نیز در جایی قرار گرفته اند که روزانه ۳ درصد از صادرات جهانی نفت از این مسیر عبور می کند. در این معادله همچنین می بایست ایران را با ذخایر عظیم نفتی و گازی اش اضافه کرد که درست مانند ترکیه خواهان چشم پوشی از اختلاف نظر هایشان در موضوع بشار اسد و نیز ساختن تصویر جدیدی از خاورمیانه است. تصویری که در آن علاقمندی های استراتژیک عربستان سعودی( و هم پیمانش آمریکا) دیگر تنظیم کننده ی معادلات منطقه ای نخواهد بود. هنوز شراکتی بین این سه کشور منعقد نشده است. اما در صورتی که این امر تحقق یابد، برای برنامه ریزان جغرافیای سیاسی در غرب مشکل ساز خواهد شد. مترجم: محمد مهدی میثمی نویسنده: ایرینا اسلاو منبع: oilprice.com لینک منبع: http://oilprice.com/Energy/Energy-General/Russia-Iran-Turkey-Alliance-Could-Change-Energy-Dynamics-For-Good.html