شهرها آلزایمر میگیرند!
بناهای تاریخی کشور که از آنها به عنوان حافظه شهرها یاد میشود به دلیل حاکمیت سوداگرانه بر کلیه سطوح زندگی شهری در معرض نابودی قرار دارند. محدودههای تاریخی در ایران هماکنون به دلیل گسترش ناموزون و شتابان شهرها با افت منزلت اجتماعی ـ مکانی و اقتصادی روبه رو شده و با مسائلی همچون فقر شهری، بحران هویت و تابآوری پایین دست و پنجه نرم میکنند. هر روز در رسانه ها اخباری از تخریب خانه های تاریخی منتشر میشود که ظاهرا تلاش میراث فرهنگی هم برای ثبت به موقع آنها نمی تواند از نابودیشان جلوگیری کند. وقتی تیترهایی همچون «نابودی ۸۰ درصد بافت تاریخی مشهد»، «بیتوجهی به بافت تاریخی اودلاجان»، «تخریب نقش برجسته سنگی "قندیل" با تیراندازی تمرینی!»، «تخریب نقش برجسته "سرآب بهرام" با پتک»، «نابودی خانه توران»، «نبود اعتبارات برای مرمت خانه دکتر قریب»، «تخریب کاخ کوروش در برازجان» یا بسیاری اخبار دیگر را میشنویم به این نکته میرسیم که زور سازمانهای متولی حفظ این آثار به نابودگران آنها نمیرسد. به طورمثال: بافت تاریخی اودلاجان بیش از هر بنا و بافت دیگری دستخوش تغییرات مدیران شهری با توجه به هوس، سلیقه و تغییرات مدیریتهای شهری در دوران مختلف است و هیچکدام به این فکر نمیکنند که منطقهی ۱۲ تهران چقدر میتواند تاریخ و هویت این شهر را تغییر دهد و چه بسا برای جلوگیری از هر اتفاق دیگری تلاش کردند تا قبل از هر اقدامی صورت مساله تاریخ تهران پاک کنند و بهترین راهحل آن منطقهی ۱۲ تهران بود با بافتهای تاریخی گسترده و البته نقطهای که هستهی اولیه تهران را تشکیل داد. کارشناسان میگویند: یکی از مصائبی که بناهای تاریخی و معاصر را تهدید میکند خلاء قانون و عدم توجه به طرحهای جامع و تفصیلی است. طرح تفصیلی شهر تهران با وجودی که دومین طرح این شهر محسوب می شود مشکلات زیادی دارد که باید برطرف شود. محمد عدالتخواه ـ استاد دانشگاه ـ بیان میکند: اینکه صرفا شخصی مالک یک بنای تاریخی باشد و بگوید دلم می خواهد خانه را تخریب کنم و برج بسازم نمی تواند منطقی باشد. قوانین جدیدی که امروز در جوامع مدرن به آن تکیه می شود این نیست که هر نوع چهاردیواری صرفا اختیاری است. البته مالکیت محترم است ولی نه اینکه صرفا سود مالکان لحاظ شود و مردم شهر ضرر کنند. همچنین معاون وزیر راه و شهرسازی از بیتوجهی گسترده نسبت به نابودی بناهای ارزشمند تاریخی اظهار تاسف کرد و گفت: در بسیاری از شهرهای تاریخی آثار منحصر به فردی داشتیم که متاسفانه آنها را از دست دادیم. منبع: ایسنا