بازار گرم رأی‌زنی در لابی اتاق ایران/ رؤسای تهران، مشهد و اردبیل نامزدهای ریاست اتاق ایران
امروز نمایندگان بخش خصوصی ایران در حالی در نشست ماهانه اتاق بازرگانی ایران گرد هم می‌آیند که مهمترین دستور جلسه، تعیین زمان انتخاب رئیس جدید است. به گزارش خبرنگار جهان‌اقتصاد، در حالیکه بعد از پیروزی انقلاب تا دوره هفتم تنها دو نفر یعنی علینقی خاموشی و محمد نهاوندیان نامشان به عنوان رئیس در قاب خاطرات اتاق بازرگانی ایران ثبت شده بود، با نیمه تمام ماندن دوره ریاست رؤسای دوره‌های هفتم و هشتم، شرایطی را فراهم آورده تا با انتخاب دومین رئیس دوره هشتم نام پنجمین نفر به این فهرست محدود اضافه شود. در دوره هفتم با هجرت محمد نهاوندیان به دفتر رئیس جمهور، غلامحسین شافعی به عنوان جانشین وی انتخاب شد و در این دوره نیز با استعفای از سر اجبار محسن جلال‌پور به دلیل بیماری، هیأت نمایندگان اتاق ایران باید، رئیس جدید را انتخاب کند. پنج تایی شدن باشگاه رؤسای اتاق ایران در صورتی ممکن است که از میان افرادی که در دوره‌های قبل بر این مسند تکیه کرده‌اند کسی انتخاب نشود و چهره جدیدی به عنوان منتخب رأی اکثریتی اعضای هیأت نمایندگان اتاق ایران را کسب کند. در نگاهی به اسامی رؤسای قبلی، علینقی خاموشی که پنج دوره ریاست اتاق ایران را با رأی اعضا به دست آورده و مدیت نیز به عنوان سرپرست هدایت عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی را برعهده داشته است، در دوره هشتم برای بار دیگر از حوزه تهران و به صورت مستقل نامزد شد و چون موفق به اخذ حداقل رأی لازم نشد از حضور در هیأت نمیاندگان اتاق تهران باز ماند. محمد نهاوندیان که در دوره‌های ششم و هفتم رئیس اتاق ایران بود به دلیل داشتن مسؤلیت رئیس دفتر رئیس جمهور امکان مشارکت در انتخابات اتاق را نداشت و از این رو ریاست خاموشی و نهاوندیان بر اتاق ایران تنها در صورتی ممکن است که ایشان به عنوان یکی از نمایندگان دولت در هیأت نماینگان اتاق تهران معرفی شوند که این موضوع بعید به نظر می‌رسد. اما سومین نفر از رؤسای ادوار که می‌تواند برای بار دیگر رئیس اتاق ایران شود، غلامحسین شافعی رئیس سال آخر دوره هفتم است که با استعفای نهاوندیان موفق شد در رقابت با مسعود خوانساری رئیس کنونی اتاق تهران، پیروز شده و برای مدتی بیشتر از یک سال اتاق ایران را هدایت کند. براساس شواهد و شنیده‌ها شافعی که در حال حاضر نایب رئیس چهارم اتاق ایران است، به احتمال زیاد یکی از نامزدهای ریاست اتاق در سه سال باقی مانده از مأموریت این دوره است که تا چند روز پیش ائتلاف فردا به عنوان تنها جناح یا گروه متشکل از نامزدی وی حمایت می‌کرد، اما گویای این گروه تغییر نظر داده و از نامزدی فرد دیگری حمایت خواهد کرد. براساس قرائن موجود، مسعود خوانساری رئیس اتاق تهران و نایب رئیس دوم اتاق ایران و یکی از چهره‌های اصلی ائتلاف فردا، نامزد اصلی این گروه برای ریاست اتاق ایران خواهد بود. در صورت نامزدی خوانساری، رقابت رؤسای اتاق‌های مشهد و تهران دیدنی خواهد بود. اگرچه این رقابت مسبوق به سابقه است و در دوره قبل نیز این دو عضو هیأت نمایندگان برای جانشینی نهاوندیان با هم رقابت کرده بودند، اما رقابت ایشان در این دوره در شرایطی متفاوت برگزار خواهد شد. در دوره هفتم شافعی در حالی موفق شد در رقابت با خوانساری موفق شود که اکثریت اعضای هیات نمایندگان در اختیار طیف سنتی بود، اما در دوره جدید ترکیب هیأت نمایندگان تغییری جدی داشته و گفتمان ائتلاف فردا که حمایت نسبی دولت را نیز به همراه خود دارد به گفتمان قالب اتاق تبدیل شده‌است چنانکه بسیاری از صاحب‌نظران ریاست جلال‌پور بر اتاق ایران را حاصل تعامل وی با این گروه نسبت داده‌اند. این شرایط موجب شده تا شانس خوانساری برای ریاست اتاق ایران افزایش یابد که البته نمی‌توان شافعی نامزد از پیش بازنده این رقابت دانست چراکه وی نیز در میان اعضای شهرستانی و نمایندگان تشکل‌ها از محبوبیت بالایی برخوردار است. البته تا کنون اسامی دیگری نیز به عنوان نامزدهای این انتخابات مهم مطرح شده‌است که از آن جمله می‌توان به حسین پیرمؤذن رئیس اتاق اردبیل و محسن مهرعلیزاده رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران اشاره کرد. البته پیش از این نام پدرام سلطانی و مهدی جهانگیری نواب رئیس اول اتاق‌های ایران و تهران نیز به عنوان نامزدهای احتمالی مطرح بود که با حضور مسعود خوانساری حضور این دو منتفی است، چراکه ائتلاف فردایی‌ها ثابت کرده‌اند که به کار تشکلی اعتقاد داشته و با رقابت با یکدیگر اصول کارتشکلی و حزبی را زیر سؤال نمی‌برند. در میان اسامی مطرح باید به نام دو عضو دولتی هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی یعنی مجتبی خسروتاج قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت و مسعود خوانساری رئیس کل گمرک ایران نیز اشاره کرد. اگرچه نمی‌توان توانمندی این دو مدیر با سابقه دولتی را انکار کرد اما نباید فراموش کرد که انتخابات پیش رو تعیین رئیس عالی‌ترین نهاد بخش خصوصی است و نشستن یک مدیر دولتی بر رأس این مجموعه، یعنی زیرسؤال بردن اصل شکل‌گیری اتاق بازرگانی و از آنجاییکه بخش خصوصی ایران در سال‌های اخیر به بلوغ کافی رسیده و متوجه آسیب‌های ریاست یک مدیر دولتی بر اتاق شده‌است و البته دولت تدبیر و امید نیز نشان داده که علاقه‌ای به مداخله در امور بخش خصوصی ندارد، لذا نامزدی و موفقیت ایشان در انتخابات بعید به نظر می‌رسد. البته نمی‌توان منکر علاقه برخی برای ریاست یک مدیر دولتی بر اتاق شد و شاید از این جهت انتخابات پیش رو را بتوان آزمون بزرگ بخش خصوصی برای متوقف نمودن مداخله دولت نامید، مداخله‌ای که متاسفانه در بسیاری موارد بیش از آنکه خواسته دولت‌مردان باشد، نتیجه لابی‌گری‌های برخی مدیران بخش خصوصی بوده است. آنچه مسلم است، امروز نامزدهای اصلی انتخاب رئیس اتاق ایران مشخص خواهند شد و مذاکرات و توافقات غیررسمی امروز هیأت نمایندگان ایران، نقش تعیین کننده‌ای در انتخاب رئیس بعدی خواهد داشت و اگرچه نشست یکشنبه آخر شهریور به عنوان زمان برگزاری انتخابات اعلام شده، اما مذاکرات امروز را می‌توان انتخابات زودهنگام، اما غیررسمی رئیس جدید اتاق دانست. علی شفائی ali.shafaee@jahaneghtesad.com
