رسانه های اقتصادی در قامت تسهیل گران تولید

ویژه ۲۵ سالگی جهان اقتصاد

رسانه به عنوان یک نهاد میانجی میان دولت ها و ملت ها نقش موثری در شکل گیری تحولات اجتماعی و سیاسی و همچنین رفتار اقتصادی افراد جامعه دارد. در واقع رسانه، روایتگر تحولات و رویدادهای محیط پیرامونی مخاطبان یا همان ملت ها هستند. حال به میزانی که ماهیت شکلی و محتوای یک رسانه به سمت تخصصی شدن می رود و مخاطبان آن از کیفیت بیشتری برخوردارند، نقش موثرتری در وقوع تحولات پایدار در یک جامعه خواهد داشت. چرا که نخبگان اقتصادی، قدرت تاثیرگذاری فزاینده نسبت به مخاطبان عمومی دارند. از این منظر، رسانه های اقتصادی به ویژه رسانه های صنعتی می توانند مورد ارزیابی بیشتری قرار گیرند. نگارنده در این نوشتار می خواهد به مساله جایگاه و نقش رسانه های صنعتی در اقتصاد یک کشور اشاره کند. رسانه های اقتصادی با محوریت صنعتی، در واقع بازتاب دهنده و روایتگر واقعیت هایی هستند که در درون یک اقتصاد رخ می دهد. به بیان دیگر، به میزانی که جایگاه صنعت در کیک تولید ناخالص داخلی بیشتر باشد، رسانه ها می توانند نقش روایتگری بهتر و بیشتری در روان سازی تعاملات صنعتی یک جامعه داشته باشند، حال اگر وضعیت عمومی بخش تولید و صنعت(بخش واقعی اقتصاد) مطلوب نباشد، رسانه ها بر اساس کارکرد ذاتی شان دو برون داد منطقی خواهند داشت: اول اینکه تصویری که از بخش تولید یک کشور برای مخاطبان ارایه می کنند، نمای مطلوبی ندارد. به عنوان نمونه، وقتی صنایع یک کشور با چالش رکود روبه رو است، مستقل ترین و بی طرفانه ترین محصولات رسانه ای هم برای مخاطبان چالش ها را بیان می کنند، چالش هایی که آکنده از نارسایی هایی نظیر کاهش تشکیل سرمایه، رشد منفی بخش صنعت، نزول صدور مجوزهای بهره برداری و کاهش ارزش افزوده بخش صنعت یا نظایر آن است. مطابق با تئوری بازنمایی رسانه ها، این کارکرد طبیعی رسانه است و با هر میزان فراواقعیت نمایی نمی تواند چهره مغایر با آنچه که در محیط صنعتی وجود دارد، به مخاطبان ارایه کند. اما برون داد دوم؛ کارکرد دیگری که در شرایط رکود می توان برای رسانه ها متصور شد، تاثیر اخبار نامطلوب و ناامیدوار کننده صنعتی برذهن مخاطبان حرفه ای یا همان فعالان اقتصادی است. یعنی رسانه به واسطه اطلاع رسانی که از ایشان به عنوان یک نهاد اجتماعی مدرن می رود، تاثیر مطلوبی روی اذهان ندارد. بنابراین تا اینجا می توان دریافت تاثیر منفی یا محتوای پیام رسانه ها تا اندازه ای به اوضاع شاخص های صنعتی وابسته است.یعنی وقتی محیط صنعتی و فضای کسب و کار در وضعیت مطلوبی قرار دارد، نقش پیش برنده رسانه بیش از پیش نمایان می شود و می توان به عنوان یک شتاب دهنده یا تسهیل گر زمینه رشد کمی و کیفی بخش صنعت و معدن را فراهم سازد. مساله ای که اکنون بیش از هر مقطع زمانی برای افزایش تاثیر گذاری نهاد رسانه بر روند و برایند رشد و توسعه صنعتی احساس می شود، داشتن راهبردهای تعامل واحدها و مدیریت های روابط عمومی و ارتباطات بخش صنعت و معدن، برای تعامل با رسانه ها برای خروج بخش صنعت از رکود و ارایه تصویر مطلوب های ناشناخته صنعتی در کنار چالش هاست که کمتر مورد توجه قرار می گیرد. از این حیث رسانه های صنعتی یا روزنامه نگاران صنعتی در شرایط کنونی متاثر از دوعامل عمده هستند، نخست وضعیت رکود حاکم بر فضای صنعت و دیگری نداشتن راهبرد بهره برداری از کارکرد و قدرت رسانه برای برون رفت از رکود که باید فکری به حال این دو مساله کرد. از طرفی به طور کلاسیک یا سنتی دو رویکرد کلان، میان رسانه های اقتصادی کشور له یا علیه صنعت قابل ردگیری است. این دو رویکرد عبارتند از گفتمان حمایت از تولید، دربرابر گفتمان حمایت از بخش بازرگانی یا بخش بانکی کشور با نقد صنعت و صنعتگر. «روزنامه جهان اقتصاد» همان گونه که از پیشانی یا لوگو اش پیدا است از زمره رسانه هایی است که با سرمایه ای از جنس ربع قرن تجربه انتشار، همواره تلاش کرده با نقد واقع بینانه و منصفانه عملکرد بخش های صنعتی و تولید، رویکرد حمایتی از این حوزه داشته باشد. این نشانگر وجود دغدغه تولید گرایی در هسته فکری تحریریه این روزنامه به عنوان یک جریان رسانه ای توسعه گرا یا نزدیک به شارحان نهاد گرایی اقتصادی در ایران است.به نظر می رسد که دستگاه های متولی بخش صنعت کشور، باید با درک عمیق از گرایشات اقتصادی رسانه ها، با رسانه هایی که رویکرد حمایتگرانه و نقد منصفانه نسبت صنعت دارند، تعامل بیشتری داشته باشند.