سازمان بورس نیاز به نگاه جدید دارد

- عصر روز سه شنبه شورای عالی بورس و اوراق بهادار با حضور اعضاء و به ریاست وزیر امور اقتصادی و دارایی تشکیل جلسه داد. در این جلسه ضمن معرفی آقایان سید عباس موسویان، محمد طالبی، سعدی و محسنی به عنوان اعضای جدید شورا از زحمات آقایان پورابراهیمی، زالی، مقدسیان و خانم فقیه نصیری به عنوان اعضای سابق که دوره عضویتشان به پایان رسید، تقدیر شد. شورا، با استعفای محمد فطانت، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار را پس از استماع توضیحات وی به دلیل عارضه قلبی و عدم قبول مسئولیت برای دوره‌های آتی، ضمن تشکر از خدمات و زحمات ارزنده وی در دوره تصدی خود، موافقت و برای ایشان آرزوی سلامتی نمود. محمد فطانت که طی ماه های اخیر چند بار استعفای خود را تقدیم وزیر اقتصاد کرده بود، هم اکنون با حکم طیب نیا به عنوان مشاور وی منصوب شد. همچنین اعضای جدید هیت مدیره سازمان بورس اوراق بهادار شامل آقایان شاپور محمدی، حسن امیری، سعید فلاح پور، علی سعیدی و احمد عراقچی توسط شورای عالی بورس منصوب شدند. آشنایی با شاپور محمدی شاپور محمدی خدابنده متولد ۱۳۵۳ در زنجان است، او که مدرک تحصیلی دکتری اقتصاد سنجی خود را از دانشگاه تهران ‌دریافت کرده است، در کنارنامه کاری خود، «مدیرعامل و عضو هیئت مدیره شرکت سرمایه گذاری آتیه اندیشان مس»، «عضو هیئت مدیره شرکت تولید فرومولیبدن کرمان»، ‌»عضو هیئت مدیره کارگزاری بانک تجارت»، «دبیر کل کانون نهادهای سرمایه گذاری ایران»، «معاون پشتیبانی پردیس علوم اجتماعی و رفتاری دانشگاه تهران» و... دارد.**نگاهی به عملکرد شاپور محمدی به گزارش ایسنا، وی در سه سال گذشته عمده فعالیت‌هایش را معطوف بهبود فضای کسب و کار در کشور کرد که نمود آن را می‌توان در شاخص‌های بانک جهانی دید. طبق گزارش سال ۲۰۱۵ بانک جهانی رتبه فضای کسب و کار ایران میان کشورهای دنیا، از ۱۵۲ در سال قبل به ۱۱۸ رسیده است. او توجه خود را در سال‌های گذشته عمدتا به حذف مجوزهای زاید گذاشت. به این ترتیب که با رایزنی با دستگاه‌های مختلف تلاش کرد مجوزهای زاید را حذف کند و ماحصل اقدامات او منجر به آن شد که حدود ۲۵ درصد از مجوزهای زاید حذف یا ادغام شوند. به این ترتیب که معاونت اقتصادی وزارت اقتصاد، سامانه‌ای را به عنوان سامانه مجوزهای ایران یا ایران مجوز راه اندازی کرده و طبق آن همه دستگاه‌های اجرایی مکلف شدند تا مجوز های خود را در آن بارگذاری کنند و دراین جریان حدود دو هزار مجوز بر روی این سامانه قرار گرفت و دستگاه‌ها به صورت داوطلبانه درخواست حذف مجوزهای خود را مطرح کرده و دراین روند حذف ۵۰۰ فرایند مزاحم در صدور مجوز کسب و کار شناسایی و حذف شد. بهبود فضای کسب و کار از ابعادی برای اقتصاد ایران، بسیار مهم تلقی می‌شود. فضای کسب و کار در ایران که از دید بسیاری از اقتصاددانان و کارشناسان و البته به گواه آمارهای بانک جهانی، ‌ برای شروع و فعالیت اقتصادی چندان مناسب نیست، خود می‌تواند به عاملی بازدارنده برای ورود سرمایه‌گذار خارجی به ایران تلقی شود. همچنین از دیگر اقدامات شاپور محمدی، برقراری تفاهم با برخی از دستگاه‌های اجرایی برای «پنجره واحد صدور مجوزها»، بود. بازگشت دکتر شاپور محمدی به بورس را با حسن فهیمی راد، معاون سابق سازمان بورس و اوراق بهادار درمیان گذتشتیم و نظر او در این باره را پرسیدیم. او به خبرنگار ما گفت: بورس یک نهاد پاسخگو است و در حال حاضر اقتصاد ایران به بازار سرمایه پر توان و کارا نیاز بسیار دارد .و لذا لازم است مدیری که جسارت آن را داشته باشد که در مقابل هلدینگ‌های بزرگ تمام قد بایستد و نظارت حرفه‌ای بورس را اعمال نماید که اولین وظیفه بورس است یعنی رعایت و حفظ حقوق سهامدار جزء و نظارت کامل بر شرکت‌هایی که سهامشان در بورس معامله می‌شود . من فرقی بین مدیر سابق و مدیر جدید و حتی هیأت مدیره جدید نمی‌بینم، بدلیل این‌که هنور نگاه جدیدی به بازار سرمایه اعلام منتشر نشده است و باید منتظر انتشار دیدگاه‌های رییس تازه‌ی سازمان باشیم. اما سید علی طباطبایی، مدیر شعب و آموزش کارگزاری بانک انصار در این باره عقیده دارد: بی‌شک نمی‌شود از زحمات جناب آقای دکتر فطانت چشم پوشی کرد اما انتقادی که همیشه به دوره مدیریت ایشان وارد بود. نگاه کوتاه مدت و اجرای برنامه‌هایی بدون در برگیری توسعه بازار و ترمیم مقطعی بازار بود. تصمیم‌گیری و اقدامات ایشان شالوده بازار سرمایه را قوی نکرد و باعث ایجاد بستری جذاب برای جذب سرمایه‌های مازاد نگردید. چنان‌که در طول فعالیت ایشان پول‌های در گردش بازار روند افزایشی نداشته و چه بسا کاهشی داشتند.که این رویه باعث ایجاد بازاری با هیجانات منفی و مثبت با فاصله از هم شد. اما مطابق معمول شاید بتوان هر تغییری در سیستمی که دچار بیماری است و با ضعف همراه است مخصوصا سازمان‌های مرتبط با سرمایه را نوید اولیه خوبی بتوان تلقی کرد .این مطلب را با توجه به مقایسه افراد خوش‌بین به این تغییر و افراد بدبین به این تغییر و فزونی داشتن افراد خوش‌بین می‌توان اثبات کرد. پس در گام اول پس از تغییر چاشنی امید حاصله از تحول باعث حرکتی مثبت و امیدوارانه در بازار خواهد بود. اما قطعا همه فعالان اصلی و حرفه ای بازار تایید خواهند کرد که این جا به حایی با هدف تغییر در سیاست‌گذاری و روند بازار و با برنامه از پیش تعیین شده انجام نگردید. به نظر می‌رسد جناب اقای فطانت از لحاظ جسمانی و شاید روحی قادر به ادامه نبودند و چه بسا اگر ایشان تمایل به ادامه داشتند هیچ گاه چنین تغییری ایجاد نمی‌شد این شرایط باعث شد که مدیریت اقتصادی دولت مجبور به جا به جایی مدیران در این سطح بشود. به قول فوتبالی‌ها مصدومیت باعث تعویض اجباری شد و نه تغییر در تاکتیک. هم‌چنین حضور افرادی چون دکتر امیری در ترکیب هیئت رییسه سازمان بورس نوید ادامه فعالیت به روش گذشته را می‌دهد. و قطعا جناب دکتر محمدی نیز سیاست‌های گذشته را در برنامه خود گنجانده و ادامه خواهد داد. ولیکن تزریق امید به بازار سرمایه به هر شکل کمی از زخم‌های سرمایه‌گذاران را التیامی هرچند موقت خواهد داد. دکتر حسین محمودی اصل، کارشناس ارشد بازار سرمایه دیگر کارشناسی بود که در ارزیابی جابجایی دکتر فطانت و دگتر شاپور محمدی به خبرنگار ما گفت: از آن‌جا که رییس سازمان اوراق بهادار کشور به عنوان مراقب ضربان اقتصاد محسوب می‌شود، بنابراین می‌تواند نقش مؤثر در رشد و توسعه اقتصاد داشته باشد علی‌رغم این‌که در طول ریاست آقای فطانت اقدامات درخور توجهی برای رشد بورس را شاهد بودیم اما انتظارات برای این پیشرانه اقتصادی هنوز محقق نشده است چرا که بورس از جمله سازمان‌هایی است که تاثیرعوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در آن بسیار مشهود و آنی است. با توجه به این‌که دکتر شاپور محمدی از جنس مردان بورسی است. محمدی در کارنامه فعالیت خود نقش مدیرعامل بورس انرژی، دبیری کانون نهادهای سرمایه‌گذاری و حضور در انواع شرکت‌های سرمایه‌گذاری مالی و تولیدی را داراست. و از طرفی به دلیل این‌که سمت معاون وزیر اقتصاد را داشته است می‌تواند تعامل خوبی با ارکان دولت برقرار کند بنابراین حضور او در سمت ریاست سازمان بورس با گذشت زمان مزیتی برای بازار سرمایه به شمار می‌آید. در شرایط کنونی، بازار نیازمند انسجام میان مجموعه دولت است. می‌توان با این تغییر شاهد عمق بخشیدن و رشد بازار سرمایه نسبت به گذشته باشیم، اما باید در نظر داشت که تدوین سیاست‌های اجرایی، استفاده از ابزارهای مناسب، افزایش شرکت‌های بورسی، ایجاد تنوع در ابزارهای مالی و در نهایت ایجاد بالندگی در بورس فعالیتی سخت و زمان‌بر خواهد بود. ضمن این‌که به‌دلیل تاثیرپذیری سریع شاخص از عوامل سیاسی و اقتصادی و هم‌چنین تعدد و تنوع عوامل نباید انتظارات غیرمنطقی از مدیران جدید داشته باشیم. در سال‌های گذشته نوسانات شدید در شاخص بورس به عنوان عامل منفی موجب خروج سرمایه‌گذاران مختلفی به خصوص اشخاص حقیقی از بورس شده است و گاهی با این نوسانات اشخاص حقیقی و حقوقی با سابقه نیز اقدام به ورود و خروج مقطعی از بازار می‌کنند. ایجاد ثبات در بازار، اقدامی ضرروی است هر چند که بسیاری از عوامل سیاسی و اقتصادی خارج از بورس قابلیت کنترل ندارد اما یک مدیر قدرت‌مند هم‌چنان با کنترل عوامل در دسترس می‌تواند چشم انداز مناسبی را پیشِ‌روی فعالان اقتصادی قرار دهد و منابع مالی و سپرده‌های بانکی را به بازار تورم زدا (برعکس همه بازارهای دیگر) هدایت کند. اگر از زاویه‌ای دیگر به مسأله نگاه کنیم می‌توانیم بگوییم که با لحاظ کردن شرایط روند کاهشی نرخ سود بانکی، مدیرعامل جدید می‌تواند امکان بیشترین جذب سرمایه به بورس را چه در حوزه سهام و چه در حوزه اوراق بدهی و ... داشته باشد. با تغییر روی‌کرد سپرده‌گذاران و چسبندگی نقدینگی در سپرده بانکی با وجود کاهش نرخ سود ممکن است این فرصت به تهدید رکود افزا تبدیل شود چرا که پس از نوسانات سال ۹۱ و چهار سال رکود صاحبان سپرده‌ها ریسک‌گریز و بی‌تحرک شده و تمایلی به حضور در فعالیت اقتصادی و تحرک در فضای کسب و کار ندارند. در چنین شرایطی اوراق با درآمد ثابت از جمله اوراق بدهی و اوراق مشارکت و ... جذابیت خواهد داشت و می‌تواند منبع مهمی برای تامین نقدینگی مورد نیاز شرکت‌های مختلف شود و با تحرک تولید و سود‌آوری در شرکت‌های مختلف شاهد شاخص مثبت و پایدار و با ثباتی باشیم. امید است با تدبیر و درایت دکتر شاپور محمدی چالش‌های پیشِ‌روی سازمان اوراق بهادار یکی پس از دیگری به فرصت تبدیل شده و رونق اقتصادی کشور را در پی داشته باشد.