کسب و کارهای خانگی راهکاری مهم برای ایجاد اشتغال
محمدجواد بانشی کارشناس ارشد کارآفرینی دانشگاه تهران javad.baneshi@ut.ac.irبررسی تاریخچه نهادهای اقتصادی وخانواده این واقعیت را روشن می‌کند که این دو نهاد به طورگسترده و عمیقی به هم مرتبط بوده اند.کسب و کار خانودگی نیز برگرفته از همین مفهوم و پیشینه است در‌اینجا دو موضوع اهمیت ویژ ه ای دارد؛ کسب و کار و خانواده به طوری که قدیمی‌ترین نهاد اقتصادی- اجتماعی شناخته شده تاکنون کسب و کار خانوادگی است. این موضوع در‌دوره قبل از صنعتی شدن به دلیل در‌هم تنیدگی زندگی خانوادگی و زندگی کاری اهمیت بیشتری داشته است.همچنین این نهاد خانواده بود که گذار از روش های قبل از صنعتی شدن به روش های صنعتی را ممکن ساخت.درحال حاضر نیز واحد خانواده عاملی برای تشویق و حمایت از بنگاه اقتصادی و آغاز گر آن می‌باشد و به عنوان یک عامل تعیین کننده در‌کسب و کار جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. تعاریف متعددی از کسب و کار خانوادگی وجود دارد که: در‌ساده ترین حالت،کسب وکار خانوادگی می‌تواند یک منبع برای حمایت از کسب و کار باشد که اغلب سرمایه اجتماعی (اعتماد،ارتباط،انگیزه) و منابع عاطفی را تامین می‌کند و اعضای خانواده دارای نقش رسمی‌در‌کسب و کار نیستند. در‌پیچیده ترین شکل نیز کسب و کارهای خانوادگی،کسب وکارهایی هستند که چندین عضو خانواده در‌مالکیت و مدیریت کسب و کار نقش رسمی‌و اساسی دارند. با‌توجه به شرایط ویژه اقتصادی که بر کشور حاکم است توسعه و حمایت از کسب و کارهای خانوادگی به عنوان یک عامل اقتصادی درون زا می‌تواند یک راهبرد اساسی و اثربخش جهت اشتغال زایی باشد.همچنین رونق این مدل از کسب و کارها (به دلیل نهادی بودن و پویایی) می‌تواند نوید بخش اقتصادی پایدار در‌بلند مدت باشد. از جمله دلایل توسعه و حمایت از کسب و کارهای خانوادگی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: نرخ بیکاری در‌کشور بالاست و حدود نیمی‌از بیکاران کشور را فارغ التحصیلان تشکیل می‌دهند(طبق اظهار نظر وزیر تعاون،کار و رفاه اجتماعی) و در‌آینده نزدیک نیز به جمعیت این گروه اضافه می‌شود.حال اگر این نیروهای متخصص و جوان در‌کنار خانواده از حمایت مالی و عاطفی نیز برخوردار باشند،می‌توانند ارزش افزوده بالایی را ایجادکنند. نیمی‌از جمعیت ایران را زنان تشکیل می‌دهند که بیشتر آنها جزء جمعیت فعال کشور نیستند.با ایجاد کسب و کارهای خانوادگی در‌جامعه می‌توان از پتانسیل و استعداد این سرمایه انسانی نهایت بهره برداری را داشت. هزینه های ایجاد کسب و کار مستقل (اجاره،خرید،هزینه های ثابت) بویژه در‌کلان شهرها بسیاربالاست.این در‌حالی است که در‌کسب و کارهای خانوادگی این هزینه‌ها کاهش چشمگیری خواهد داشت. کسب و کارهای خانوادگی خلاقیت و نوآوری و شبکه‌سازی را تشویق و آن را در‌کل جامعه گسترش می‌دهد.و این موضوع منجر به ایجاد کسب و کارهای دیگر می‌شود که می‌توانیم آن را مصداق های ارزش آفرینی بدانیم. با توضیحات ارائه شده در‌بالا و همچنین اهمیت توسعه کسب و کارهای خانوادگی،در‌ادامه به مواردی که در‌ایجاد این نوع از کسب و کار ضروری بنظر می‌رسد اشاره می‌کنیم: ایجاد ارزش؛ همواره این نکته را بخاطر داشته باشید که هرکسب و کاری باید برای مالک آن کسب و کار و جامعه ایجاد ارزش کند.بدین معنی که ممکن است یک کسب وکار از منظر اقتصادی توجیه پذیر باشد ولی باعث ایجاد ناهنجاری در‌جامعه شود. ایده و فرصت؛ ایده کسب و کار یکی از مهم ترین مراحل کسب و کار می‌باشد.باید بتوانید ایده را به فرصت تبدیل کنید.این اقدام شما ایده ها را از حالت خامی‌و ذهنی به واقعیت نزدیک تر می‌کند. سرمایه و تامین مالی؛ هر فعالیت و کسب وکاراقتصادی به سرمایه مالی نیازدارد.بنابراین میزان سرمایه اولیه و روش تامین مالی خود را مشخص‌کنید و قبل از اقدامی‌بهتراست برآوردی ازهزینه و منفعت داشته باشید. فناوری اطلاعات؛ استفاده از فناوری اطلاعات می‌تواند بسیاری از هزینه های شما را کاهش دهد.برای مثال شما می‌توانید با استفاده از اینترنت امور حسابداری،پرداخت ها،اخذ مجوزها و جمع آوری اطلاعات مربوط به وضعیت صنعت یا بازاری که در‌آن فعالیت می‌کنید را به راحتی انجام دهید. امید است با‌توجه به وضعیت اشتغال و بیکاری بویژه درمیان نسل جوان،مسئولان توجه ویژه ای به کسب و کارهای خانوادگی داشته باشند و زیر ساخت ها و تسهیلات لازم را برای توسعه سریع تر و وسیع تر این مدل از کسب و کارها فراهم نمایند.چرا که هم اشتغال زایی و رونق اقتصادی صورت می‌گیرد و هم کانون و بنیان خانواده تقویت می‌شود.
