شرکتهای نوپا؛ امکانی برای خروج بخش خصوصی از رکود

نوپاها یا استارت آپ ها پدیده های تازۀ فضای کسب و کار، بر رسانه های دیجیتال و فناوری اطلاعات مبتنی هستند که با توجه به ایده های نو شکل می گیرند و با شتاب بسیاری رشد می کنند. این شکل تازه از مشاغل، شیوه های خاص خود و زیست بوم )اکوسیستم( متفاوت و پرتحرکی دارد که این به واسطۀ تحقق موفقیت و اندازه گیری آن، ممکن می شود. شاید چیزی که درمطالعه این نوع فضای کسب و کار جلب توجه می کند، اهرم سرمایه است که فقدان آن باعث می شود این نوع کسب و کارها درهمان ابتدا با شکست مواجه شوند. پس لازم می دانیم بحث سرمایه در نوپاها را مورد موشکافی قراردهیم. بحث جذب سرمایه برای موفقیت یک ایده، همواره در کنار سایر دلایل موفقیت یک نوپا قرار داشته و به آن توجه شده است؛ اما واقعیت این است که بحث سرمایه مهمتر از آن است که تصور می شود. در واقع فقط سرمایه است که مانند بال های پرواز برای یک نوپا عمل می کند. سرمایه یکی از مهمترین تکه ها در پازل موفقیت نوپا است. این مسئله ممکن است برای استارت آپ های فناورانه و مبتنی بر وب کمرنگ تر جلوه کند؛ اما واقعیت این است که سرمایه برای استارت آپ همانقدر مهم است که برای راه اندازی یک کارگاه تولید لوله های پلی اتیلن مهم است. اما با کمی دقت در موفقیت کسب و کار داتکام های بزرگ دنیا می توان نتیجه گرفت که آنها نه تنها بر اساس ایدۀ برخاسته از گاراژ یا خوابگاه؛ بلکه بر اساس مدل جذب سرمایه خود موفق شده اند . کم سن و سال بودن مؤسس و موفقیت ناگهانی آنها، باعث شده است که بیشتر توجهات به زندگی و عقاید مؤسس کسب وکارهای بزرگ مانند گوگل، فیسبوک ،eBay ، آمازون و… به عنوان دلایل موفقیت آنها جلب شود. ما زمانی آنها را شناختیم که تقریبا به قله های موفقیت نزدیک شده بودند؛ اما واقعیت این است که آنها راه دشواری در گمنامی طی کرده اند تا به اینجا برسند. مرور تاریخچۀ آنها نشان می دهد اولین گام در رسیدن به قلۀ موفقیت، همانا جذب سرمایه گذار بوده است. چرا سرمایه برای نوپا مهم است؟ ۱-یک دست صدا ندارد این مسئله همواره از امور روزمرۀ زندگی گرفته تا مباحث کلان وجود دارد. مبنای تجارت جهانی نیز بر همین اساس است. در تجارت جهانی به صورت خلاصه هرکس (هر کشور) کاری را انجام می دهد که در آن تخصص و تبحر دارد و دیگر امور را به دیگران می سپارد. این باعث هم افزایی خواهد شد. توجه به سرمایه خصوصا در نوپاهای وبی که سهل و ساده و کم هزینه به نظر می آیند، مهمتر است. ایده نوپا پس از آزمایش موفقیت اولیه توسط ایده پرداز برای توسعه آن به تخصص، زمان، مکان، تجهیزات، حقوق و دستمزد، پشتیبانی، تبلیغات و… نیاز خواهد داشت. اینها چیزی نیست که یک یا چند نفر شروع کنندۀ نوپا آن را فراهم کنند. خوش بینی به تهیۀ آن در قالب روابط دوستانه یا فامیلی، خیالی غیرواقعی است. ۲-خوش بینی دربرآورد هزینه ها معضلی که درکسب وکارهای نوپای شکست خورده وجود دارد، عدم برآورد صحیح از هزینه های لازم است. به طور کل برآورد هزینه ها، نوعی مهارت است که تعارف یا خوش بینی نمی طلبد. برآورد هزینه های پیدا و پنهان کسب وکار به بررسی دقیق نیاز دارد. این کار در کشورهای در حال توسعه به صورت ضعیفی انجام می گیرد و برای همین است که بسیاری از پروژه ها در زمان و هزینۀ پیش بینی شده به انجام نمی رسند. هزینه ها بسیار بیشتر از آن است که یک ایده پرداز خوش بین به موفقیت پروژه اش خواهد داشت. اگر این برآوردها درست انجام گیرد، آنگاه فقط یک اهرم می تواند آن را تأمین کند و آن سرمایۀ واقعی نزد سرمایه گذاران واقعی است. اهرم موفقیت آیندۀ کسب وکار در دست سرمایه گذار است. فقط سرمایه گذار واقعی است که می تواند بسیاری از مشکلات اولیۀ نوپاها (استارت آپ ها) را رفع کرده و به آنها شکل و ساختار یک کسب وکار واقعی را که به ارائۀ خدمات در سطح وسیع قادر است، بدهد. ایدۀ استارت آپ باید آنقدر جذاب و باکیفیت باشد که بتواند سرمایه های واقعی سرمایه گذار را جذب کند و درغیر این صورت امید به موفقیت آن کم است. ۳-انرژی درونی سرمایه سرمایه مانند یک منبع انرژی فشرده شده حاصل کار و تلاشی است که انجام گرفته است. ماهیت سرمایه این است که انرژیهای اطراف را گرفته و در درون خود متمرکز می سازد. یک کسب وکار نوپا مسلماً به انرژی های نهفته در درون سرمایه نیاز خواهد داشت. تمرکز بیش از حد سرمایه ها و عدم به کارگیری آنها در راستای توسعه، سبب بحران اقتصادی می شود. این همان دلیلی است که به عقیدۀ برخی کارشناسان باعث رکود اقتصادی جهانی اخیر شده است. ممکن است به همین دلیل باشد که بانک مرکزی آمریکا در چند سال اخیر نرخ سود سپرده های بانکی را کماکان پایین نگه داشته تا علی رغم تهدیدی که برای ارزش دلار دارد، به گردش سرمایه در خارج از بانک ها و ایجاد شغل های جدید کمک کرده باشد. ۴- توان جان به در بردن از ضررهای مقطعی بسیاری از ایده های استارت آپی به علت ماهیت نوآورانه شان ممکن است در مراحل اولیۀ تولدشان، درآمد آنچنانی را عاید صاحبانشان نسازند. ممکن است صاحبان کسب و کار، بخش بزرگی از منابع خود را صرف شروع استارت آپ کنند و لذا تحمل شکست آنها بسیار پایین خواهد آمد و همین خطر باعث تلاطم در کسب وکار خواهد شد. به همین دلیل باید سرمایه های جدید در کسب وکار تزریق شوند تا در صورت عدم درآمدزایی در سال های اولیه، امکان ادامۀ کسب وکار وجود داشته باشد. تحمل پذیری سرمایه گذار یکی از شروطی است که مؤسسان اولیۀ شرکتی مانند گوگل از سهامداران انتظار داشته اند. البته باید دانست که هیچ سرمایه گذاری حاضر به ارائۀ سرمایه برای آزمایش و خطا نیست. لذا ایده پرداز باید تمام تلاش خود را برای بهبود و باروری ایده اش انجام دهد تا توجه سرمایه گذار را جلب کند. صنعت سرمایه گذاری در کسب وکارهای نوپا در این بخش صنعت سرمایه گذاری در شرکت های نوپا، مراحل مختلف سرمایه گذاری و میزان آنها در کشور آمریکا، بررسی می شود. دلیل انتخاب کشور آمریکا اکوسیستم قوی کارآفرینی و ظهور اکثر استارت آپ های موفق از میان آن بوده است. لازم به ذکر است برخی ایالت های آمریکا درمقایسه با سایر ایالت ها، قوانین بهتری برای کارآفرینان دارند. به عنوان مثال ایالت کالیفرنیا در مقایسه با قوانین کارآفرینی سایر ایالت های آمریکا آزادتر و محدودیت های قانونی ثبت ایده ها کمتراست. منابع مالی به سرعت جذب می شوند. می توان شرکت های سرمایه گذاری در زمینۀ فناوری های جدید با آیندۀ نامعلوم را به راحتی متقاعد کرد. به همین دلیل است که نزدیک به نیمی از ۱۰۰ شرکت موفق دنیا در این منطقه تشکیل شده اند. قوانین این ایالت از کارآفرینی حمایت می کند. این نام ها همواره برای ما آشنا هستند: اسکایپ، اینتل، توییتر ،eBay ، گوگل، آمازون، اپل، مایکروسافت، سیسکو، فیسبوک و... که در تحلیل دلایل موفقیت استارت آپ های مشهور، اولین واقعیت که به آن برخورد می کنیم «جغرافیای موفقیت» آنها یا «اکوسیستم» پرورش دهندۀ آنها است. محل رشد اکثر آنها دره سیلیکون است. به سختی می شود در حوزۀ فناوری اطلاعات، استارت آپ موفقی خارج از درۀ سیلیکون پیدا کرد. این واقعیت به سرنخی موشکافانه برای ریشه یابی دلایل موفقیت نوپاها تبدیل شد. بررسی دقیق تر سرگذشت نوپاهای موفق نشان می دهد در همان مراحل اولیۀ تشکیل نوپا، سرمایه گذاری های هنگفتی در آن انجام شده است. در اکوسیستم کارآفرینی آمریکا، شبکه ای به هم تنیده از سرمایه گذران و کارآفرینان ایجاد شده است. قواعد و قوانین مکتوب برای ارتباط دادن مطمئن و امن سرمایه گذار با کارآفرین ایجاد شده است و مراحل مختلف سرمایه گذاری در نوپاها تعریف مشخصی دارند. نکتۀ جالب این است که مکانیزم سرمایه گذاری به گونه ای تعریف شده که در آینده، نوپاهای موفق (که اکنون شرکتهای بزرگی شده اند) بزرگترین حامی نوپاها و وزن های بزرگ درآن صنعت می شوند؛ زیرا خود بیشترین سود را از آن برده اند و این یعنی تکثیر مستمر حامیان از میان پرورش یافتگان که یک دورۀ دائمی بهره وری است؛ به عنوان مثال شرکت گوگل به صورت رسمی حامی کارآفرینان می شود. یا جک دورسی بنیانگذار توییتر در اینستاگرام سرمایه گذاری می کند . اکنون نیز ما درپارک علم و فناوری پردیس شاهد این موضوع هستیم که شرکت های سرمایه گذاری ریسک پذیر بزرگ با سرمایه های میلیاردی در این نقطه حضور دارند و به سرمایه گذاری در استارت آپ ها یا همان نوپاها می پردازند و به نوعی آن قسمت را به قطب کسب و کارهای فناوری اطلاعات در ایران تبدیل کرده اند و روزانه کسب و کارهای نوپای زیادی برای جذب سرمایه به آن ها مراجعه می کنند. به امید آنکه درکشورمان هر روز شاهد رشد نوپاها و پیشرفت و درآمدزایی آن ها باشیم تا به نوعی با گردش مالی آن ها بتوان بخش خصوصی را از رکود بیرون آورد.

این نام ها همواره برای ما آشنا هستند: اسکایپ، اینتل، توییتر ،eBay ، گوگل، آمازون، اپل، مایکروسافت، سیسکو، فیسبوک و... که در تحلیل دلایل موفقیت استارت آپ های مشهور، اولین واقعیت که به آن برخورد می کنیم «جغرافیای موفقیت» آنها یا «اکوسیستم» پرورش دهندۀ آنها است. محل رشد اکثر آنها دره سیلیکون است. به سختی می شود در حوزۀ فناوری اطلاعات، استارت آپ موفقی خارج از درۀ سیلیکون پیدا کرد. این واقعیت به سرنخی موشکافانه برای ریشه یابی دلایل موفقیت نوپاها تبدیل شد. بررسی دقیق تر سرگذشت نوپاهای موفق نشان می دهد در همان مراحل اولیۀ تشکیل نوپا، سرمایه گذاری های هنگفتی در آن انجام شده است.