کمیسیونهای مجلس خطمقدم قانونگذاری و نظارت
- دهمین دوره مجلس شورای اسلامی پس از مشارکت شایسته مردم در انتخابات وبا پیام رهبر معظم انقلاب آغاز بکار کرد . مجلس دهم با رویکرد تعاملی بین گروهها و احزاب و به دور از تندرویها شکل گرفته است و انتظار میرود موضوعات ملی با توجه به اقتصاد مقاومتی در الویت مجلس قرار گیرد. انتخابات هیات رئیسه و انتخاب دکتر لاریجانی بهعنوان رئیس مجلس و دکتر پزشکیان و دکتر مطهری برای نایب رئیسی مجلس، امید به ایجاد همدلی و همافزایی در مجلس را دوچندان نمود . اما انتخابات کمیسیونها، هیات رئیسه خط مقدم تخصصی مجلس را در قانون گذاری و نظارت را شکل خواهد داد کمیسیونها طرحها و لوایح را در ابتدا بررسی و کارشناسی مینمایند .با جلسات مختلف و متعدد تمامی طرحها و لوایح را به دقت بررسی و تصویب نموده و برای تایید نهایی به صحن علنی ارجا میدهند .در بخش نظارت نیز ،سوال از وزرا ،تحقیق و تفحصها و .. در کمیسیونها صورت میگیرد. با شکل گیری شعب و مشخص شدن اعضا کمیسیونها ،انتخابات هیات رئیسه کمیسیونها انجام خواهد گرفت.نکته مهم در فعالیت کمیسیونها ،استفاده از نظرات کارشناسی (بخصوص مرکز پژوهشها)، نقش اعضای کمیسیون را به عنوان تحلیلگران گزینه تصمیم و تصمیم گیران حیاتی ارتقا میدهد . اهمیت تشکیل کمیسیونهای قوی و توانمند زمانی دوچندان میشود که با بررسی روندهای گذشته مشاهده میشود که اغلب نمابندگان محترم در تصمیمگیریهای خود به نظرات همکاران خود در کمیسیونها اعتماد کرده و با اسنتاد به رویکردها و استدلالات کمیسیونها برای رای گیری در صحن علنی مشارکت میکنند . شکلگیری کمیسیون توانمند به تشکیل هیات رئیسه آن بستگی دارد. بنابراین پشتکار ،خلاقیت، تحلیلگری و تصمیمسازی و مدیریت توانمند بایست مشخصه اصلی هیات رئیسه باشد تا کمیسیونهای پویا، توانمند و همافزا را در مجلس دهم شاهد باشیم . لبته تعداد درخواست برای عضویت در هر کمیسیون متفاوت میباشد . کمیسیون امنیت ملی و عمران مجلس با بیشترین متقاضی ،اعضا خود را شناخت اما بقیه کمیسیونها به تدریج توسط شعب و هیات رئیسه مجلس تعیین خواهد شد . کمیسیونهای برنامه و بودجه ،انرژی و اقتصاد نیز متقاضی زیادی دارند . کمیسیون فرهنگی ،حقوقی و شوراها در نهایت مظلومیت ، کمترین متقاضی را دارند . دلیل تقاضا برای بعضی کمیسیونها ،اخذ اعتبارات برای حوزه انتخابیه در کمیسیونهای اقتصادی ،بودجه ،عمران و صنعت میباشد. برای انتخاب اعضا، تخصص، سابقه نمایندگی، سابقه عضویت در کمیسیون و سابقه فعالیت مرتبط مورد نظر میباشد. کمیسیونها بعنوان خط مقدم مجلس در جهتگیری، قوت و تاثیرگذاری مجلس، نقش اساسی خواهند داشت. صدها طرح و لایحه در نوبت بررسی در کمیسیونها قراردارند از سوی دیگر طرحها و لایحههای ضروریتری هم نیاز به ارائه دارد. بنابراین مجلس دهم و کمیسیونهای آن، روزهای پرکاری خواهند داشت. بدیهی است این مجلس پرکار، در شرایط فعلی با انبوه خواستههای حوزه انتخابیه مواجه میباشد. مشکلات در بخش صنعت، کشاورزی، اشتغال و ... انباشت تقاضاها را به سوی نمایندگان سرازیر مینماید. بنابراین رسیدگی به مشکلات حوزه انتخابیه، خود فرصت و زمان بسیاری خواهد طلبید. از سوی دیگر فزونی مشکلات و درخواستها از طرف حوزه انتخابیه، بر ارجحیت مسائل منطقهای بر مسائل ملی خواهد افزود و رویکرد منطقهای بر رویکرد ملی خواهد چربید. در چنین حالتی رسیدگی به این همه طرح و لایحه سخت خواهد بود. کمیسیونها در حالت عادی هفتهای ۲ یا ۳ روز جلسه حدود ۲ ساعته دارند. با این برنامه کاری رسیدگی به این همه طرح و لایحه امکان پذیر نخواهد بود از سوی دیگر حتی اگر زمان جلسات در کمیسیونها افزایش یافته و طرحها و لایحهها نیز بررسی گردد، ترافیک صحن علنی نوبت رسیدگی نخواهد داد. لذا لازم است تدبیر مناسب در جهت الویتبندی طرحها و لوایح صورت گیرد از طرف دیگر مردم حوزههای انتخابیه نیز با وجود مشکلات بسیار، به مراجعات ضروری اکتفا کنند تا مجلس بتواند با رویکرد ملی، نسخههای شفابخشتری برای کشور تدوین و تصویب نماید.