«ارج» تعطیل نیست اما رو به زوال است
از تکذیب صریح مدیردولتی تا تصاویر خط تولید خوابیده
مهدی زاهدی-اول از رسانه های پیشتاز این روزها یعنی شبکه های اجتماعی شروع شد؛ «کارخانه ۸۰ ساله ارج تعطیل شد». همین چند کلمه کافی بود تا از اوایل صبح روزجمعه تا پیش ازظهر، فعالان شبکه های اجتماعی داغ ترین مطلب خود را درانواع گروههای اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و حتی هنری با سرعتی باورنکردنی دست به دست کنند و اگر خبرمرگ «حبیب» خواننده قدیمی ایران در این روز منتشر نمی شد، به احتمال زیاد موضوع تعطیلی کارخانه لوازم خانگی ارج به تعطیلی صنعت لوازم خانگی ایران هم پیوند می خورد. اما رسانه های رسمی کشور که درهفته پیش فریب یکی از همین خبرها را خورده بودند و خبر«حمل بال هواپیما توسط کامیون» در یکی از جاده های نزدیک پایتخت را که در چشم به هم زدنی تبدیل به خبر«فرود اضطراری یک هواپیما در آزادراه» شد را به اشتباه منتشر کردند این بار با تامل بیشتری به سراغ خبر تعطیلی ارج رفتند. با این حال اما خبرهای گسترده ای که پس از انتشار این خبر در فضای رسانه ای رسمی کشور منتشر شد هم، آنچنان که باید مخاطبان را قانع نکرد که سرانجام، سرنوشت این کارخانه قدیمی صنعتی کشور به کجا ختم شده است؟ در ابتدا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی با انتشار گفتگویی با مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری گروه توسعه ملی ضمن تکذیب این خبر آن را فضاسازی رسانه ای علیه دولت عنوان کرد اما پس از آن خبرگزاری های دیگر هرکدام به سبک وسیاق خودشان از گفتگو با کارشناسان تا مراجعه سرزده به کارخانه و انتشار تصاویری که نشان می داد خط تولید این کارخانه خوابیده است به این موضوع واکنش نشان دادند. فرهاد حنیفی، مدیرعامل شرکت سرمایه گذاری گروه توسعه ملی همان بعدازظهرجمعه از تقاضای هفت شرکت داخلی و خارجی برای خرید این کارخانه خبرداد وگفت: این واحد تولیدی در دوسال اخیر نزدیک به ۱۵هزار کولر و بخاری تولید کرده و انبارهای این شرکت یک هزار دستگاه کولر و بخاری آماده فروش دارد.
زوال ارج ناشی از سیاست های نادرست سلب مالکیت
درهمین حال رییس اتاق ایران هم روز شنبه به این موضوع واکنش نشان داد. محسن جلال پور در نوشته ای تحت عنوان «چرا ارج به چنین روزی مبتلا شد؟» آورده است: هر چند اخبار ضد و نقیضی از تعطیلی کارخانه ارج به گوش می رسد اما شاید پاسخ به این پرسش که چرا چنین روزگاری بر ارج و واحدهای شبیه آن، می گذرد بسیارلازم است. نخست باید بدانیم که فرازو نشیب های زندگی یک بنگاه همواره، درس آموزاست. گفته می شود بنگاه ها مانند انسان ها دوران تولد،رشد،بلوغ و کم کم پیری ومیرایی دارند اما برندها،آن هم برندهای ملی چنین فرآیندی را طی نمی کنند. با این حال شنیدن تعطیلی ارج همان قدر مایه تعجب است که روزی در رسانه های آلمانی با این خبر مواجه شویم که کمپانی بنز تعطیل شده است. اما آیا هر دو خبر به اندازه هم تعجب بر انگیزند؟ اگرکارخانه بنزدرطول دهه های گذشته خودرا به روز نکرده بود و هر روز به نوترین و روز آمدترین تکنولوژی ها مجهزنمی کرد، امروزحتما سرنوشتی بهتراز ارج نداشت. اماچرا ارج چنین نکرد؟ آن چه به نظرمی رسد این است که سلب مالکیت این کارخانه و سپردن مدیریت آن به مدیران حقوق بگیر و دولتی و فراز و نشیب مدیریتی در طول سال های گذشته باعث شد روند زوال در این کارخانه طی شده و به چنین روزی مبتلا شود. اگرچه فضای کسب و کارکشور متاثر از تصمیمات متفاوت و گاها متناقص سیاست گذاران است، اما مدیریت کارآمد بخش خصوصی و هم چنین مالک واقعی که خود، دل سوز مال واموال خود باشد، حتما نمی گذارد آخر وعاقبت برندی هم چون ارج به زوال انجامد. به نظرم زوال ارج بیش ازهرچیز ناشی از سیاست های نادرست سلب مالکیت در سال های گذشته است که در همان دوران مخالفان فراوانی داشت اما به هرحال، پیش رفت و شرکت های بزرگی را به کام سوء مدیریت دولتی انداخت.
ثمرات دولتی بودن اقتصاد
ایسنا نیز درگفتگویی با سید رضی حاجی آقا میری، رییس کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی گزارش داد: مشکلات به وجود آمده برای کارخانه ارج را مشکلی عمومی برای بسیاری از کارخانه‌ها توصیف و تصریح می‌کند که درسال‌های اخیر بسیاری از کارخانه‌ها تعطیل شده اند یا درآستانه تعطیلی هستند.به گفته وی، چنین اتفاقاتی بهانه‌ای است که متوجه باشیم که به بخش خصوصی بها داده نمی‌شود و ادامه دولتی بودن اقتصاد نتیجه خوبی نخواهد داشت. علی خدایی ـ عضو کانون عالی شوراهای اسلامی کار نیز در این باره گفت اینکه تصور کنیم تنها با اختصاص وام و تزریق نقدینگی مشکل کارخانه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی حل می شود، اشتباه است. چرا که تزریق وام تنها یکی از موارد است و در بازار تقاضا، مشتری و عواملی دیگری هم تاثیرگذار است. وی با اشاره به اخبار منتشر شده در خصوص وضعیت کارخانه ارج اظهار کرد که در قضیه کارخانه ارج اولین عامل، سوء مدیریت بوده است. چرا کارخانه سال‌های سال با تکنولوژی فرسوده و قدیمی حرکت کرده و نوسازی ماشین آلات و تجهیزات در هیچ سیستمی معقول نبوده است.
گزارش مستند از خواب خط تولید
خبرگزاری فارس هم در گزارشی که همراه با فیلم وعکس منتشر کرد از تعطیلی این واحد صنعتی خبرداد و البته به سیاقی که در روزهای پس از تحریم پی گرفته است موضوع بحران در این کارخانه را به برجام مرتبط ساخت. در گزارش فارس آمده است: درحالی این روزها در خبرهای متعدد و حتی گزارش‌های رسانه ملی تعطیلی کارخانجات ارج تکذیب می‌شود که حضور سرزده و گزارش میدانی خبرنگار فارس در این کارخانه روایت دیگری دارد، روایت غروب نشان ۸۰ ساله و پرآوازه لوازم خانگی کشور در آفتاب برجامی که گمان می‌رفت گشاینده و رهایی‌بخش باشد. در این گزارش آمده است: در هنگام تهیه گزارش تصویری از وضعیت کارخانه بزرگ ارج، اعضای حراست و نگهبانان مانع از عکسبرداری شدند، اما در نهایت با وساطت یکی از مدیران، وارد بخش اداری این کارخانه شدیم تا درباره وضعیت این کارخانه اطلاعات تازه‌ای به دست آوریم. ضمن آنکه صورت‌های مالی آن از وضعیت بحرانی کارخانه خبر می‌داد. به طوریکه در سال ۹۴، با فروش ۱۲ میلیارد تومانی، حدود ۱۲ میلیارد تومان زیان متوجه شرکت شده است که بخش عمده آن ناشی از هزینه‌های غیرعملیاتی است.
