۱۰ سال تا فاجعه آبی
مسئولان بخش آب کشور و کارشناسان معتقدند که اگر با همین رویه کنونی آب را از دل زمین بیرون بکشیم و بی مهابا هدر دهیم، خیلی زود خود را در دل یک فاجعه وحشتناک خواهیم انداخت که رهایی از آن شاید ممکن نباشد. طی سال های گذشته آنقدر چاه غیرمجاز حفر شده و چاه‌های مجاز، برداشت اضافه کرده اند که افت و کسری مخازن آب با یک رشد وحشتناک، کار را به جایی رسانده که اکنون در بیشتر از ۵۰ درصد از ۶۰۹ دشت کشور، توسعه و بهره برداری از آبخوان ها ممنوع شده است. آمار اضافه برداشت از منابع زیرزمینی تا به امروز به بیش از ۱۱۰ میلیارد متر مکعب رسیده و طی ۱۰ سال منتهی به ۱۳۹۳ حدود ۴۰ درصد آبدهی منابع آب زیرزمینی کاهش یافته است. اسناد بین‌المللی که در سال ٢٠١٢ منتشر شده، می گویند در ایران بیشتر از صد در صد، از منابع آبی زیرزمینی برداشت می‌شود؛ در حالی که برای ماندن در 'وضعیت ایمن' این رقم باید ۲۰ درصد باشد و اگر در کشوری به ۴۰ درصد برسد، وارد 'وضعیت خطر' شده است. اگر با همین فرمان پیش برویم باید به زودی منتظر خشک شدن چشمه ها، قنات‌ها، چاه‌ها، رودخانه ها و تالاب ها، خشک شدن باغات و مزارع، افت کیفی منابع آب، نشست زمین، نابودی صنعت و گردشگری، مهاجرت مردم، حاشیه نشینی در اطراف شهرهای بزرگ و بروز ناهنجاری های اجتماعی و سیاسی - امنیتی باشیم؛ به طور خلاصه یک فاجعه زیست محیطی، امنیتی و اجتماعی تمار عیار. علیرضا دائمی، معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت نیرو اسفند ماه ۹۴ در نشستی با عنوان «اقتصاد آب و انرژی با رویکرد بهره‌وری» گفت که اگر استفاده از منابع راهبردی به همین منوال پیش برود، 'در ١٠ سال آینده اساسا در کشور چیزی به نام منابع آب زیرزمینی به صورت کلان نخواهیم داشت'. هراس از این آینده ترسناک بود که مسوولان را به فکر راه چاره انداخته؛ 'طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی کشور' خروجی همین نگاه است که در تاریخ ۲۵ شهریور ۹۳ در ۱۵ طرح به تصویب شورای عالی آب کشور رسید. این طرح ۲ هدف اصلی دارد؛ ابتدا توقف روند اضافه برداشت که هم اکنون ۴٫۵ میلیارد متر مکعب در سال رسیده و باید در یک دوره ۶ ساله به صفر برسد؛ دوم جبران کسری ۱۱۰ میلیارد متر مکعبی آب در یک دوره ۲۰ ساله. تقریبا کسی در غیرعلمی و نادرست بودن مصرف آب در این سه بخش شکی ندارد و به گفته زهرا جواهریان، مدیرکل توسعه پایدار و اقتصاد محیط زیست سازمان حفاظت محیط زیست 'براساس رتبه بندی کشورها به لحاظ پرداختن به مسایل محیط زیستی، ایران از نظر مدیریت منابع آب از ۱۰۰ نمره ۲٫۷۷ را گرفته و در رتبه ۱۱۷ جهان است.' به گفته جواهریان 'اگر همین امروز تصمیم بگیریم که از آب های زیرزمینی برداشت نکنیم، ۵۰ سال طول می کشد که وضعیت منابع آب زیرزمینی به حد تعادل برسد.' حتی هنوز که عمق بحران برای خیلی از مردم روشن نشده و ترمز هدر رفت منابع آبی کشیده نشده، دریاچه ها، قنات‌ها و رودخانه های معروف کشور از ارومیه گرفته تا اصفهان و یزد بی‌آب شده اند و تبعات امنیتی و اجتماعی آن در حال خودنمایی است. منبع :ایرنا
