حرکت لاک پشتی توسعه صنعت آلومینیوم در ۴۰ سال اخیر

در آیین گشایش چهارمین همایش بین المللی آلومینیوم مطرح شد

صنعت آلومینیوم در ایران به رغم آنکه چهار دهه از پایه‌گذاری آن می‌گذرد، همچنان مسیر توسعه کندی را می‌پیماید. این درحالی است که کشورهای منطقه با بهره‌گیری از منابع سرشار گاز امروزه به رقیبی سرسخت در این صنعت تبدیل شده‌اند و در حال فتح قله‌هایی از جنس آلومینیوم هستند. مهدی کرباسیان روز چهارشنبه در آیین گشایش چهارمین همایش بین المللی آلومینیوم با اعلام این مطلب افزود: جمهوری اسلامی ایران درمدت یادشده سرمایه گذاری لازم در صنعت آلومینیوم نکرده، درحالی که تولید شمش آلومینیوم کشورمان به ۳۵۰ هزار تن رسیده، امروز امارات متحده عربی سالیانه بیش از دو میلیون تن تولید دارد. رئیس هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن وصنایع معدنی ایران (ایمیدرو) اظهار داشت: آمارها نشان می دهد امروز ۲۲۰ کارخانه تولید آلومینیوم جهان ۵۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تن شمش تولید می کنند که چین با داشتن ۱۰۷ کارخانه بیش از ۳۱ میلیون تن ظرفیت این بخش را به خود اختصاص داده و در واقع بزرگترین تولید کننده شمش آلومینیوم در دنیا محسوب می شود . چین ۴۵ درصد کل ظرفیت جهانی صنعت مزبور را دارد و ۳۴ درصد تولید جهانی را از آن خود ساخته است ، درعین حال بروز مشکلات مختلف موجب شد واحدهای تولیدی این کشور در سال ۲۰۱۵ میلادی حدود دو میلیون تن از ظرفیت تولید خود را تعطیل کنند، اما با افزایش قیمت ها، از سه ماهه آخر سال میلادی گذشته باردیگر کارخانه های این کشور به روند تولید خود تداوم بخشیدند. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: مجموع سرمایه گذاری ایران برای دستیابی به ظرفیت ۴۷۰ هزار تنی در صنعت آلومینیوم دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار بوده است. کرباسیان گفت: کشورهای عربی منطقه به همراه مصر در سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ میلادی با سرمایه گذاری ۴۲ میلیارد دلاری در این بخش به ظرفیت پنج میلیون و ۷۰۰ هزار تن دست یافته اند.

انرژی ارزان مزیت ایران - ارزش صادرات

کرباسیان گفت: رقابت پذیری امروز در صنعت آلومینیوم، در واقع دسترسی به منابع انرژی ارزان است که جمهوری اسلامی از بهترین شرایط بهره می گیرد و در واقع ۳۰ درصد هزینه تولید در این صنعت به انرژی مربوط می شود. وی افزود: ارزش صادرات آلومینیوم ایران در سال ۱۳۹۴ به رقم ۲۱۴ میلیون دلار رسید، درحالی که ارزش واردات این بخش برابر با ۳۴۴ میلیون دلار ثبت شد. رئیس هیات عامل ایمیدرو تاکید کرد: ارزش افزوده بالای آلومینیوم موجب شده است این سازمان به عنوان یک تشکیلات توسعه ای برای رشد فعالیت تولید آلومینیوم برنامه ریزی کند و در این راه از سرمایه گذاران داخلی و خارجی برای کسب جایگاه واقعی کشورمان استقبال می کند.

هدف سند چشم انداز ۱۴۰۴

به گفته وی، دولت جمهوری اسلامی براساس سند چشم انداز ۱۴۰۴ دستیابی به ظرفیت تولید ۱٫۵ میلیون تنی را در صنعت آلومینیوم هدف گذاری کرده است و اکنون که در دوره پساتحریم بسر می بریم، امید می رود هدف مزبور مورد بازنگری قرار گیرد . ایران اکنون با دستیابی به ظرفیت ۴۷۰ هزارتنی صنعت آلومینیوم در کشور، ۳۱ درصد از هدف یاد شده را پوشش داده و تا تحقق هدف ۲۰۲۵ میلادی فاصله ۶۹ درصدی دارد.

مشکل صنعت آلومینیوم

به اعتقاد کرباسیان، امروز کشورهای صاحب صنعت آلومینیوم ، مشکل نیروگاه برق دارند و در ایران نیز این امر مطرح است و علاوه برآن در خصوص شبکه انتقال برق نیز کمبود داریم . وی بهره گیری از نیروگاه اختصاصی را برای صنعت آلومینیوم ضروری دانست و گفت: اکنون نخستین نیروگاه در کنار واحد آلومینیوم جنوب در منطقه ویژه اقتصادی لامرد (استان فارس ) در حال ساخت است. مجتمع آلومینیوم جنوب در سه مرحله طراحی شده است و در مرحله نخست ظرفیت تولید آن به ۳۰۰ هزار تن خواهد رسید . رئیس هیات عامل ایمیدرو ابراز امیدواری کرد، دومین نیروگاه برق نیز در بندرعباس (استان هرمزگان) در جوار کارخانه های المهدی - هرمزآل ایجاد شود .

ناکافی بودن ذخایر بوکسیت

کرباسیان خاطرنشان کرد: مطالعات و فعالیت های اکتشافی انجام شده در کشور، نشان می دهد ایران از لحاظ ذخایر بوکسیت ( ماده اولیه تولید آلومینیوم ) غنی نیست و غیر از منطقه جاجرم ( خراسان شمالی ) تعدادی معادن با ذخایر کم در کشورمان داریم . مدیر عامل سازمان توسعه و نوسازی صنایع معدنی (ایمیدرو) ادامه داد: در زمینه‌ تامین مواد اولیه قرار‌داد ۲۵ ساله‌ای با دولت گینه منعقد کردیم که مورد تایید هیات دولت آن هم قرار گرفت. همچنین در کنار آن با شرکت مشاور آلمانی مشغول همکاری و با شرکت‌های برزیلی و استرالیایی در حال مذاکره هستیم که اگر بتوانیم قرار‌دادی منعقد کنیم مواد اولیه را از آنجا دریافت خواهیم کرد. همچنین با شرکت نالکوی هند موافقت‌نامه‌ای برای همکاری مشترک تهیه کرده‌ایم که با آمدن نخست‌ وزیر هند در روزهای آتی به ایران امیدواریم بتوانیم عملیات بعدی را نهایی کنیم.

تامین زنجیره آلومینیوم با مشارکت اروپا

رئیس هیات عامل ایمیدرو ضمن یادآوری سفر اروپایی رئیس جمهوری در سال گذشته به کشورهای فرانسه و ایتالیا گفت: براساس توافق در ایتالیا ، شرکت ایران - اروپا را با شرکت دانیلی تاسیس کردیم که در چابهار به منظور تامین زنجیره آلومینیوم فعالیت خواهد کرد و جذب دو میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی را در برنامه خود دارد. وی افزود: مذاکره با شرکت چینی ان اف سی NFC به تازگی انجام شده است که با جلب سرمایه گذاری این شرکت در صنعت آلومینیوم می توان از ارزش افزوده این بخش در جهت توسعه آن بهره گرفت . کرباسیان تاکید کرد: ایجاد واحد های تولید آلومینیوم با ظرفیت حداقل ۵۰۰ هزار تن در جهان دارای توجیه اقتصادی است، بنابراین باید رویکرد فعالیت در این بخش به سمت احداث اینگونه واحدها باشد . معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: سال ۲۰۱۵ طبق آمار انجمن جهانی آلومینیوم، تولید آلومینیوم در دنیا ۵۷٫۸۰۰ میلیون تن بوده است که نسبت به سال ۲۰۱۴ رشد ۷٫۲ درصد داشته است. همچنین روند رشد تقاضای آلومینیوم، صعودی و سالانه پنج درصد است که این فرصت توسعه مناسبی را در اختیار کشورهایی که دارای پتانسیل تولید این فلز سبک هستند می‌گذارد. کرباسیان اظهار کرد: از دیگر مشکلات حوزه‌های صنایع و معدن بخش زیرساخت‌های بندری و حمل ونقل است. ما در حوزه حمل‌ونقل با کمبود زیرساخت مواجه هستیم، حتی در بعضی مواقع حمل مواد معدنی تا محل مصرف، هزینه‌اش از قیمت مواد بیشتر است که دولت باید در این زمینه هم حمایت‌های لازم را انجام دهد. مدیر عامل سازمان توسعه و نوسازی صنایع معدنی با تاکید بر استفاده از خلیج فارس و دریای عمان به عنوان مناطقی برای تامین مواد اولیه آلومینیوم ادامه داد: صنایع معدنی ما باید به سمت حداقل قیمت تمام شده و سودآوری و ارزش افزوده بالا برود، زیرا دنیا، دنیای رقابت است. کرباسیان در پایان صحبت‌هایش اضافه کرد: این قول را هم می‌دهم که سیاست‌های دولت در جهت حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خارجی و بخش داخلی در حوزه صنایع معدنی در اولویت‌های دولت قرار دارد. همچنین در این همایش محمدی - معاون پژوهشی دانشگاه علم و صنعت - اظهار کرد: براساس سوابق تاریخی ایران در منطقه، اولین کشور تولید‌کننده آلومینیوم بوده است اما متاسفانه از چهار دهه که از شروع فعالیت این صنعت می‌گذرد سرمایه‌گذاری مناسبی در این بخش نشده است و کشور‌های دیگر منطقه که بعد از ایران در این زمینه شروع به فعالیت کردند گوی سبقت را ربودند. وی ادامه داد: میزان تولید آلومینیوم ما ۳۵۰ هزار تن است، در حالی که امارات متحده عربی بیش از دو میلیون تن تولید سالانه آلومینیوم دارند. محمدی گفت: آلومینیوم یک فلز هایتک است و می‌تواند در صنایع پیشرفته مورد استفاده قرار بگیرد. به جای صادرات ارزان‌قیمت گاز ما می‌توانیم از طریق تولید آلومینیوم صادرات با ارزش افزوده بیشتری داشته باشیم. معاون پژوهشی دانشگاه علم و صنعت اظهار کرد: این همایش می‌تواند بستر مناسبی را فراهم کند تا محققان دانشگاه و مهندسین صنعت در کنار هم مسائل و مشکلات صنعت آلومینیوم را در میان بگذارند و برای ارتقاء وضعیت تولید آلومینیوم در کشور راه‌حلی پیشنهاد دهند.