آب های زیرزمینی را پمپ ها و سدها خشکاندند
به بهانه اکران دوباره مستند «مادرکشی» در مراکز علمی کشور
مهدی زاهدی-درسال ۱۳۹۴ و درجشنواره سینما حقیقت فیلمی به نمایش درآمد که پس از گذشت کمتر از یک سال درچند دانشگاه کشور اکران شد و به سرعت تبدیل به یکی از جنجالی ترین مستندهای تاریخ ایران شد. مستند مادرکشی که حتی نام قابل تاملی را یدک می کشد درباره بحران آب و چگونگی به وقوع پیوستن این بحران در ایران بوده است و مسایلی که در آن مطرح شده به رغم اینکه به سفارش یک مرکز مهم دولتی ساخته شده از یک سو صدای برخی نهادهای درگیر در حوزه دولتی را بلند کرده و از سوی دیگر فضا را برای انتقادهای کمتر مطرح شده درباره مسایل پشت پرده در حوزه آب باز کرده است، به طوری که در برخی مواقع جلسات نقد و بررسی این مستند از محتوای مطرح شده در خود فیلم نیز فراتر رفته و همچنان تقاضا برای نمایش ان در دانشگاههای مختلف ادامه دارد. روزنامه جهان اقتصاد پیش از این و در اواخر بهمن ماه سال گذشته در گزارشی تحت عنوان «فقدان گزارش ملی بحران در اوج فاجعه بی آبی» که درباره حواشی اکران این فیلم در دانشگاه اراک بود به این موضوع پرداخت. اظهارات نگران کننده محمد فاضلی، معاون پژوهشی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری در مراسم مذبور درمورد آمارهای فاجعه آمیز دربخش بحران آب یکی از ویژه ترین بخش های گزارش پیشین بود. این بار نیز اتاق فکر استان اصفهان با همکاری انجمن علمی اقتصاد دانشگاه اصفهان، اقدام به اکران این فیلم کرد.
بحران آب تنها به خشکسالی ارتباط ندارد
دراین مراسم نیز مانند مراسم قبل پس از پخش فیلم مستند مادرکشی، اساتید حاضر به بیان مسایلی از پشت پرده های بحران آب در ایران اشاره کردند. در ابتدا اما کمیل سوهانی، کارگردان این فیلم مستند به بخش هایی از فیلم مادرکشی اشاره کرد و افزود: سوال اینجاست که چگونه مردمی که طبق فیلم ۷٫۷ برابر خط استوا زیرپای خود قنات ایجاد کرده اند، می توانند مردمی تنبل باشند؟ چگونه مردمی که طبق فیلم ۵۰ هزار نفری و با نیم میلیون دام، یک مسیر طولانی را دو بار در سال برای ییلاق و قشلاق طی می کردند، می توان مردمی خطاب کرد که به کار گروهی اعتقادی ندارند؟ کارگردان فیلم مستند "مادرکشی" با بیان اینکه این فیلم با پژوهش های بسیار ساخته شده است، ادامه داد: برخی در فضای حاضر، بحران آب را تنها به خشکسالی و تغییر اقلیم ارتباط می دهند در فیلم سعی شده این گفتمان غالب شکسته شود. سوهانی با بیان اینکه در این فیلم به حکمرانی آب توجه شده است، گفت: سعی شد تا در این فیلم نشان داده شود که منابع آبی موجود باید درست مدیریت شود تا وضعیت وخیم تر از قبل نشود.
تخریب منابع با سرمایه های کشور
همچنین عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی اصفهان، پس از مشاهده فیلم مادرکشی گفت: منابع پایه مهمترین بخش دارایی های یک ملت و مملکت است و خاک زراعی بالاترین ثروت کشورها به شمار می آید. در کشور هم خاک و هم آب را با بی مهری نابود کرده ایم. مهدی بصیری خاطرنشان کرد: خاک و منابع طبیعی و آب های زیرزمینی در اثر توسعه غلط و ناپایدار تخریب شده اند که مسایل مربوط به سدسازی جزو این موارد به حساب می آید. بصیری تصریح کرد: در سال ۱۳۸۵، مجوزی صادر شد که به همه چاه های غیرمجاز، مجوز داده شود. حالا دیگر این چاه ها که به صورت غیرکارشناسی حفر شده اند، غیر مجاز نیستند. این صدور مجوزها به این دلیل است که مجلس شورای اسلامی یک مجلس سیاسی و نه یک مجلس تخصصی و کارشناسی بوده است. رییس انجمن مرتع داران ایران بیان کرد: بحران آب در کشور ناشی از دیدگاه های سیاسی و تصمیمات جوگیرانه به وجود آمده است وی افزود: تمام تخریب جنگل ها و منابع طبیعی و بحران آب با پول نفت انجام گرفته است. اگر پول نفت وجود نداشت، شاهد هیچ گونه تخریبی نمی شدیم.
قبل از انتقال آب از خزر به سمنان آب کم آمده است!
همچنین سید احمد خاتون آبادی پس از تماشای فیلم "مادرکشی" گفت: این فیلم بحران آب و بحران سدسازی در کشور را به خوبی نشان داده است. قبل از انقلاب ۱۴ سد در کشور وجود داشت و در دولت قبل ۸۵ سد ساخته شد. وی با بیان اینکه به نظر می رسد در کشور بحران تناقض شناختی وجود دارد، اظهار کرد: دولت نهم و دهم که مدرنیته را زیر سوال می برد چرا سد سازی را که خود جزو مصادیق مدرنیته است زیر سوال نبرد و ۸۵ سد ساخت؟ این عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی با انتقاد از انتقال آب از دریای خزر به سمنان، تصریح کرد: قبل از اینکه اصلا انتقال آبی وجود داشته باشد برای میزان آب شهرک های صنعتی در سمنان برنامه ریزی شد هنوز که انتقال آب صورت نگرفته، آب در سمنان کم آمده است!
کانون ملی گفتمان آب تاسیس شود
وی با اشاره به جدی بودن بحران آب در کشور به ضرورت تاسیس کانون ملی گفتمان آب در کشور تاکید کرد و گفت: اگر برای حل بحران آب در کشور دیر بجنبیم، این بحران کشور را نابود خواهد کرد. همین حالا ۱۱۰ کوره آجرپزی در دشت گرگاب وجود دارد. این کارگاه های آجرپزی باعث حفر حدود ۲٫۲ متر زمین شده اند.
تبخیر ۲۰ میلیارد مترمکعب آب از سدهای کشور
در قسمت پایانی این مراسم از کارشناسان درخواست شد تا راهکاری برای حل بحران آب ارایه دهند؛ در این خصوص مهدی بصیری، سطح اطلاعات مردم در مورد مسایل مربوط به آب را کم دانست و اظهار کرد: صداوسیما در این زمینه فعالیت خاصی انجام نداده است؛ برای ایجاد گفتمان باید صداوسیما وارد قضیه شود و به مردم اطلاع رسانی کند. وی افزود: هنوز که هنوز است در شهرها و حتی روستاهایی که با بحران آب مواجه هستند، چمن کاشته می شود. هنوز که هنوز است دریاچه مصنوعی و فواره های آبی ساخته می شود. این استاد دانشگاه صنعتی اصفهان اضافه کرد: ۲۰ میلیارد مترمکعب آب از سدهای کشور تبخیر می شود. اگر سد زاینده رود به صورت کامل پر باشد، در مجموع ۱٫۵ میلیارد مترمکعب آب درون خود ذخیره می کند. بصیری با بیان اینکه آب های زیرزمینی را پمپ ها و سدها خشکاندند، تصریح کرد: اگر سد وجود نداشت، تالاب ها خشک نمی شد. اگر سد وجود نداشت سطح وسیعی از زمین های کشاورزی زیرآب فرو نمی رفت.
