رونق قاچاق برنج به دنبال محدود کردن واردات قانونی

در حالی که بازار برنج ایرانی با چالش‌هایی جدی روبرو شده و پیش بینی می‌شود در آستانه ماه مبارک رمضان قیمت انواع نمونه‌‌های ایرانی به قیمتی معادل ۲ تا ۳ برابر سال گذشته افزایش یابد، موضع‌گیری برخی مسؤلان موجب تشدید چالش‌های این بازار می‌شود. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، در حالی که حدود ۲ سال پیش از این، کارشناسان بازار معتقد بودند ایجاد محدودیت‌ و اعمال مقررات سختگیرانه پیش روی واردات،‌ آسیب‌هایی جدی به دنبال خواهد داشت، مسؤلان این نگرانی‌ها را منفعت طلبی واردکنندگان می‌خواندند. آن زمان که وزیرجهاد کشاورزی اعلام کرد با برنامه‌ریزی قیمت برنج وارداتی را تا نزدیک شدن به تولید داخل افزایش خواهیم و عده‌ای مصرانه خواستار کاهش واردات بودند، معدودی با واقع‌بینی معتقد بودند که نتیجه این رفتار به رونق بازار قاچاق و برهم خوردن ثبات بازار داخل منتهی خواهد شد. در حالیکه به دلیل برهم خوردن توازن عرضه و تقاضا قیمت برنج ایرانی با افزایش غیرمنطقی روبرو شده و پیش‌بینی‌ها از تداوم این روند تا آغاز فصل برداشت خبر می‌دهند، طرح برخی موضوعات بازار را به طرف شرایط بحرانی‌تر هدایت می‌کند. چنانکه عباس نخعی مدیرکل دفتر مبارزه با قاچاق کالاهای هدف ستاد مبارزه با قاچاق در گفتگو با ایسنا در خصوص مصرف برنج‌های خارجی قاچاق هشدار داده است، اتفاقی که می‌تواند بخشی از تقاضای برنج خارجی را متوجه تولیدات داخلی کرده و در شرایطی که بازار با کمبود عرضه و گرانی روبرو است، با افزایش تقاضا موجب افزایش بیش از پیش قیمت‌ها شود. وی درحالی به قاچاق برنج با تناژ بالا اشاره کرده‌است که سال گذشته اهالی بازار هشدارهای لازم را داده و اعلام کرده بودند، باتوجه به وجود تقاضا در بازار در صورت اعمال محدودیت برای واردات قانونی، قاچاق برنج رونق خواهد گرفت و شاید بهتر بود مسؤلان ستاد قاچاق به جای اینکه امروز به دنبال درمان باشند، پیش از این بنابر وظیفه ذاتی خود بر پیشگیری متمرکز می‌شدند و اجازه نمی‌دادند برنج هم به فهرست اصلی اقلام قاچاق اضافه شود. مدیرکل ستاد قاچاق همچنین با بیان اینکه بیش از ۱۰ هزار تن برنج قاچاق در سال گذشته کشف شد، اظهار کرد: با وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌هایی که مجوز در بخش واردات مرز‌نشینی می‌دهند، جلساتی داشتیم تا در رابطه با واردات برنج حساسیت بیشتری داشته باشند و از طرفی به مردم نیز توصیه می کنیم برای خرید برنج خارجی حتما دقت و حساسیت لازم را داشته باشند. ایشان از کشف ۱۰ هزارتن برنج قاچاق سخن گفته‌اند که اگر این مقدار را با ترازوی ابراهیم زارعی، مشاور معاون برنامه‌ریزی نظارت و هماهنگی اقتصادی ستاد مبارزه با قاچاق که چندی پیش کشفیات قاچاق را ۳ درصد از کل قاچاق ورودی اعلام کرده، وزن کنیم، میزان برنجی که به صورت قاچاق وارد کشور می‌شود، بیش از ۳۳۰ هزارتن معادل یک سوم واردات غیرقانونی خواهد بود که عددی نگران کننده‌است. وجود این آمار و اطلاعات مبین واقعیت‌هایی است که نادیده گرفتن آنها موجب شده تا از یک سو بازار داخل با افزایش قیمت و تبعات منفی آن روبرو شود و در بازار برنج‌های وارداتی با قاچاق در چنین حجم بالایی روبرو شویم، اتفاقات ناخوشایندی که تصمیمات منطقی می‌توانست مانع از بروز آنها شود. متاسفانه به‌رغم وجود چنین مشکلاتی همچنان بسیاری از مسؤلان و مدیران تصمیم‌گیر حاضر به پذیرش واقعیت و استفاده از ظرفیت‌های موجود نیستند، چنانکه استفاده از ظرفیت تشکل‌های بخش خصوصی می‌توانست مانع از بروز بخشی از مشکلات بازار برنج شود. وی با بیان اینکه موضوع قاچاق برنج از عمده‌ترین مشکلات ما در بخش محصولات زراعی است، افزود: مهم ترین موضوع در برنج های قاچاق، مشخص نبودن استفاده از سموم، کود شیمیایی و آفت کش‌هاست. برنج های قاچاق به احتمال بسیار زیادی در معرض آفات گوناگون از جمله فلزات سنگین قرار دارند؛ بنابراین باید کنترل و نظارت بیشتری در واردات آن صورت گیرد. نخعی با بیان اینکه نظر سازمان استاندارد و وزارت بهداشت برای قابلیت مصرف بودن برنج باید وجود داشته باشد، تاکید کرد: برنجی که توسط مرزنشینان وارد می‌شود، تحت شرایط خاصی حق ورود به کشور را دارد و برای مصرف در همان استان‌ مرزی است و مازاد آن برای ورود به سایر شهرها باید تشریفات گمرکی خاص خود را سپری کند. مدیرکل دفتر مبارزه با قاچاق کالاهای هدف ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز با بیان اینکه این تفکر وجود دارد که همیشه استفاده از کالای خارجی برای مردم ارجحیت دارد، گفت: منعی برای استفاده از کالاها و اجناس خارجی دارای شناسنامه وجود ندارد ولی در اقلامی مثل برنج اگر وزارت بهداشت یا سازمان غذا و دارو آن‌ها را تأیید نکرده باشد یا فاقد برچسب باشند، خطرناک هستند چون شرایط تولید، حمل و نقل و نگهداری آنها مشخص نیست و برای سلامتی مضر است. وی در عین حال بیان کرد: جمع‌آوری اقلام قاچاق از جمله برنج توسط بازرسان وزارت بهداشت و سازمان صنعت، معدن و تجارت در حال انجام است ولی برخی به چرخه عرضه وارد می‌شوند و موضوع مهم این است که ممکن است تبعات منفی برنج های آلوده بلافاصله پس از مصرف مشخص نباشد و اثرات تخریبی آن‌ به مرور نمایان شود.