مسؤلیت سنگین مردان اقتصاد در مذاکرات پسابرجامی
ساختمان‌های بلندمرتبه و قدیمی خیابان طالقانی این روزها، محور توجه و رفت و آمد نمایندگان کشورهای مختلف هستند که به احیاء و از سرگیری روابط اقتصادی نفتی و غیرنفتی با ایران امید دارند. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، به‌رغم همه تضادهایی که میان وزارت نفت و اتاق بازرگانی ایران، که یکی نماد اقتصاد دولتی و نفتی و دیگر مرکز اقتصاد غیرنفتی و خصوصی است، وجود دارد، اما هردوی آنها در ایامی که پسابرجام نام گرفته، روزگار مشابهی را می‌گذرانند. این روزها وزارت نفت ایران که در دوران تحریم دوران سختی را گذرانده و با جا خالی کردن پیمانکاران خارجی مشکلات متعددی را تجربه کرد، یکی از مراکز مورد توجه خارجی‌ها است. نمایندگان کشورهایی که تلاش می‌کنند در پروژه‌های نفتی ایران جایی برای خود رزرو کنند و یا خریداران که در صف خرید ایستاده‌اند تا به محض افزایش ظرفیت تولید و صادرات نفتکش‌هایشان در سواحل جنوبی ایران پهلو بگیرد. آنچه در ساختمان قدیمی وزارت نفت می‌گذرد معلوم است و خیلی نیازی به بازاریابی ندارد، چراکه هر دو طرف هم قیمت کارشان را می‌دانند و هم ارزش تجارتشان را، اما چند صدمتری آن طرف‌تر در دیگر ساختمان قدیمی خیابان طالقانی، اتاق بازرگانی ایران، مذاکرات و تعاملات بر مسیری دیگری می‌چرخد و محور همه گفتگوها چانه‌زنی است برای سود بیشتر، انتفاعی که هر یک از طرفین مذاکره به دنبال سنگین‌تر کردن کفه ترازوی خود می‌باشد. با اولین خبرهای مثبت از مذاکرات ایران با کشورهای ۱+۵، اعزام هیاتهای تجاری به ایران آغاز شد و با اجرایی شدن برجام به اوج خود رسید، اوج گرفتنی که همچنان ادامه دارد، هیاتهای تجاری که از شرق و جنوب شرقی آسیا، آفریقا و اروپا به مقصد اتاق بازرگانی وارد ایران می‌شوند. شاید تجارت غیرنفتی به اندازه خرید و فروش نفت و گاز سود نداشته باشد، اما فواید آن برای اقتصاد کشورها از ایجاد اشتغال گرفته تا ارزش افزوده‌ای که برای مواد خام حتی نفت و گاز ایجاد می‌کند، موجب شده تا بازارگشایی در این عرصه در رقابتی تنگاتنگ میان کشورها و شرکت‌ها جریان داشته باشد. انزوای قریب به ۱۰ ساله از بازارهای جهانی و ظرفیت‌های اقتصادی ایران در منطقه موجب شده تا بازگشت به تعاملات جهانی اقتصاد به منزله سوت آغاز ماراتنی باشد برای قریب به اکثریت کشورها تا بتوانند با حضور در ایران سهمی از بازار ایران و منطقه به دست آورند. این روند موجب شده تا اتاق بازرگانی از پس از اجرای برجام کمتر روزی را بدون مشتری خارجی به شب برساند و در حالی که هنوز هیات یک کشور اروپایی اتاق را ترک نکرده، هیاتی از کشوری دیگر صندلی‌های اتاق انتظار را پر کند. فروش کالا به ایران، سرمایه‌گذاری مستقل و مشترک، خرید کالا و امضای تفاهمنامه و قرارداد، یکی پس از دیگری، اخباری است که از حضور هیاتهای تجاری مخابره می‌شود. اما همه این رفت و آمدها و امایی بزرگ دارد به بزرگی منافع ملی، احیاء صنعت به رکود رفته، ایجاد اشتغال برای میلیون‌ها جوان ایرانی و تجارت بر مبنای منافع مشترک و متقابل که اگر فراموش شود، نمره همه تلاش‌ها و مذاکرات انجام گرفته توسط اتاقی ها، آنقدر قابل قبول نخواهد بود که تضمین کننده ثبت مهر قبولی پای کارنامه ایشان باشد. اهالی اتاق بازرگانی باید هشیار باشند، بازار بزرگ ایران برای اقتصاد بحران‌زده جهانی به اندازه‌ای ارزش دارد که بازگشت به تعاملات جهانی برای ایران، از این رو باید مراقب باشیم که کالای ارزشمند خود را به بهای ناچیز نفروشیم، اگر برای دادن یک امتیاز دو امتیاز نمی‌گیریم حداقل حقمان یک امیتاز هست. اتاقی‌ها باید مراقب باشند که الگوی مذاکراتشان باید اقتصاد مقاومتی باشد نه به این معنا که در برابر تعامل با اقتصاد دنیا مقاومت کنند، بلکه به این معنا که ایشان نماینده میلیون‌ها کارگر ایرانی هستند که امید دارند حاصل زحمتشان نانی بر سر سفره‌شان باشد و گامی در مسیر آبادی ایران، نماینده میلیون‌ها جوان بیکاری هستند که در انتظار بازگشت رونق به اقتصاد هستند و در نهایت نماینده اقتصادی کشوری هستند که برای استقلال خود هزینه سنگینی متقبل شده و امروز پس از مردان دیپلماسی، پرچم را به دست ایشان داده‌اند تا در عرصه اقتصاد نیز برای منافع ایران مذاکره؛ پافشاری و حتی اگر لازم شد هیاهو کنند، اما ایران را از یاد نبرند.
علی شفائی ali.shafaee@jahaneghtesad.com
