مذاکره تهران –دهلی از بدهی‌ها تا مشارکت‌های نفتی و پتروشیمی
مذاکره مهندس بیژن زنگنه وزیر نفت ایران با دارمندراپرادهان وزیر نفت و گاز طبیعی هند و هیات همراه او امروز در تهران آغاز می‌شود. وزیر نفت و گاز طبیعی هند در آستانه این سفر، روز پنجشنبه، ١٩ فروردین ماه لغو تحریمها را فرصت مناسبی برای توسعه روابط ایران و هند دانست و اظهار کرد: هند علاقمند به همکاری با ایران در بخش انرژی، پتروشیمی، تولید کودهای شیمیایی و آلومینیوم با ایران است. دارمندراپرادهان در شهر وادودرا ایالت گجرات، روابط ایران و هند را در دوران تحریمها ویژه خواند و خواستار تقویت روابط دو کشور در دوران پساتحریم شد. وی با اشاره به اهمیت راهبردی بندر چابهار در توسعه روابط دو کشور، یادآورر شد: این پایانه فاصله میان ایران و ایالت گجرات را به یک و نیم روز سفر دریایی تقلیل می‌دهد. وزیر نفت و گاز طبیعی هند گفت: تولید محصولات پتروشیمی و کودهای شیمیایی در بندر چابهار با توجه به مزیتهای آن ارزانتر تمام می‌شود. پرادهان یادآور شد: در این دیدار درباره موضوع‌های مختلفی از جمله مشارکت هند در توسعه بندر چابهار و ارتقای سطح روابط دو
کشور بحث و تبادل نظر می‌شود. این نخستین دیدار یک وزیر هندی به تهران پس از برجام و لغو تحریم‌های ایران است. 
به گزارش ایرنا، به گفته کارشناسان امور سیاسی و راهبردی هند، هدف اصلی پرادهان از سفر به ایران گسترش بیش از پیش همکاری میان ایران و هند در بخش انرژی بویژه مشارکت شرکت نفت و گاز طبیعی هند (ONGC) در توسعه میدان گازی فرزاد بی، خرید نفت خام بیشتر از ایران، تعیین قیمت گاز طبیعی و بررسی روشهای ممکن برای پرداخت بدهیهای نفتی هند به ایران است. وزیر نفت هند در این سفر افزون بر دیدار با همتای ایرانی خود با محمدرضا نعمت زاده، وزیر صنعت، توسعه و تجارت، ولی الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی و اکبر ترکان، دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی گفتگو می‌کند. پرادهان یکشنبه ٢٢ فروردین ماه در سفری به چابهار از محل احداث پتروشیمی از سوی شرکت‌های هندی برای تولید کود شیمایی بازدید می‌کند و پس از آن ایران را ترک می‌کند. هند بزرگترین مشتری نفتی ایران پس از چین
است، این کشور هم‌چنین علاقمند به حضور در بخش‌های مختلف انرژی ایران از جمله توسعه و سرمایه گذاری در بخش پتروشیمی است. مسائل مختلفی همچون توسعه میدان گازی فرزاد بی، بدهی نفتی هند به ایران، صادرات گاز از بستر دریا و ساخت واحدهای پتروشیمی در منطقه چابهار از مهمترین محورهای دیدار وزیران ایران و هند به شمار می‌آید.
فرصت بی نظیربرای همکاری ایران و هند در بخش پتروشیمی
تعدادی از کارشناسان صنعت نفت و گاز و پتروشیمی هند، لغو تحریم‌های ایران را فرصت بی‌نظیری برای گسترش همکاری دو کشور در بخش نفت و گاز و بویژه پتروشیمی دانستند و برهمکاری تهران و دهلی نو دراین بخش‌ها تاکید کردند. این افراد که در همایش یکروزه فرصت‌های بازرگانی و پتروشیمی ایران و هند در دهلی نو شرکت کرده بودند ،خواستار رفع موانع موجود برای همکاری هرچه بیشتر دو کشور درصنایع بالادستی و پائین دستی نفت وگاز شدند. پروفسور «ای. ک.گوش» استاد بخش پلیمر و مهندسی موسسه فناوری هند در دهلی نو در این همایش بر ضرورت گسترش و تحکیم روابط دو جانبه بین ایران و هند در بخش تحقیق و توسعه تاکید کرد. وی با اشاره به زمینه‌های همکاری ایران و هند در بخش انرژی خاطرنشان کرد تهران و دهلی نو باید از فرصت بوجود آمده لغو تحریمها برای گسترش همکاری و سرمایه‌گذاری استفاده کنند. پروفسور 'گوش' که سال گذشته جایزه ملی برای نوآوری فناوری بخش شیمی و پتروشیمی دولت هند را دریافت کرده بود افزود: من به عنوان عضو انجمن علمی هند خواهان گسترش همکاری دو کشور در زمینه تحقیق و توسعه بمنظور دستیابی به فناوری‌های نوین در بخش پتروشیمی ،پلاستیک و نفت و گاز هستم. این استاد هندی درادامه گفت که موقعیت استرانژیک بندر چابهار درایران فرصت بی نظیری برای همکاری بین ایران و هند بوجود آورده است. 'پی. ک. گوپتا' مدیر عامل بخش بازاریابی پتروشیمی شرکت 'گیل' هند نیز با اشاره به تقاضای بالا برای محصولات پلیمر در این کشور خاطرنشان کرد دولت ایران در نظردارد ۲۰ میلیارد دلار برای توسعه بندر چابهار سرمایه گذاری کند. وی افزود:درصورتیکه این سرمایه گذاری انجام شود، تولید محصولات پتروشیمی در این بندر از مزیت بالایی برای هند باتوجه به نزدیکی به این کشور خواهد داشت. این کارشناس ارشد هندی گفت که شرایط بعد از تحریمها فرصت مناسبی برای همکاری ایران و هند در بخش پتروشیمی ایجاد کرده است.
استقبال زنگنه از احیای خط لوله صلح
وزیر نفت می‌گوید در صورت طرح موضوع خرید گاز از سوی همتای هندی‌اش، ایران از احیای طرح خط لوله صلح استقبال می‌کند. پاکستان، ایران و هند زمانی قرار بود سه سر قراردادی باشند که بر اساس آن ایران به این دو کشور از طریق یک خط لوله گاز صادر کند؛ قراردادی که هند پنج سال پس از پیوستن به آن پشیمان شده و پا پس کشید. پاکستان نیز اگرچه قرارداد خود را با ایران فسخ نکرده و می‌گوید همچنان مشتری گاز ایران است اما هیچ اقدامی برای لوله‌کشی تا مرز برای دریافت گاز نکرده و ایران نیز مدت‌ها است فرصت می‌دهد تا پاکستان در این راستا اقدام کند. ایران اما به دنبال افزایش مشتریان گازی خود در پساتحریم است و کشورهای نزدیک و همسایه نیز اولویت‌های صادراتی ایران به شمار می‌روند. وزیر نفت هند مسافر تهران است و قرار است با بیژن زنگنه دیداری داشته باشد، زنگنه درباره احتمال طرح دوباره موضوع پیوستن هند به طرح خط لوله صلح و احیای این طرح می‌گوید که فکر نمی‌کند برنامه‌ای برای این موضوع در این دیدار مطرح شود. او با تاکید بر اینکه احیای خط لوله صلح باید از سوی هندی‌ها در این دیدار مطرح شود، اظهار کرد: ما به اجرای این طرح علاقه‌مند بوده‌ایم اما آن‌ها روابط را قطع کردند.
سفر وزیر نفت و گاز طبیعی هند به منطقه آزاد چابهار
رئیس هیات مدیره و مدیر عامل سازمان منطقه آزاد تجاری - صنعتی چابهار نیز به خبرگزاری‌ها گفته است: دارمندرا پرادان، وزیر نفت و گاز طبیعی کشور هندوستان در راس هیاتی اقتصادی و بازرگانی اوایل هفته آینده با هدف بررسی زمینه‌های سرمایه گذاری در بخش پتروشیمی به این منطقه سفر می‌کند. حامدعلی مبارکی با اعلام مطلب بالا افزود: این سفر بنا به دعوت رسمی "زنگنه" وزیر نفت کشورمان صورت خواهد گرفت که هیات اقتصادی و بازرگانی و گروهی از فعالان بخش خصوصی کشور هند جهت مذاکره در خصوص تقویت همکاری دوجانبه به کشورمان سفرخواهند کرد. مبارکی اظهار داشت: هیات اقتصادی و بازرگانی یاد شده در منطقه آزاد چابهار ضمن بازدید از مجتمع پتروشیمی منطقه درخصوص سرمایه گذاری پروژه‌های پتروشیمی و تولید کود شیمیایی مذاکره می‌کنند. بازدید از سایت پتروشیمی ، طرح توسعه بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری ، نشست با رئیس هیات مدیره و مدیر عامل سازمان منطقه آزاد تجاری _ صنعتی چابهار و مدیر کل بنادر و دریانوردی استان سیستان وبلوچستان ازجمله برنامه‌های هیات اقتصادی و بازرگانی کشور هندوستان به این منطقه هستند.
سرمایه‌گذاری هند، پاکستان و افغانستان در خط لوله گاز ترکمنستان
درهمین حال از گفت‌وگوهایی خبر می‌سد که حاکی است دولت ترکمنستان و شرکت‌هایی از هند، پاکستان و افغانستان درباره سرمایه گذاری ۲۰۰ میلیون دلاری در خط لوله گاز ترکمنستان به جنوب آسیا مذاکره می‌کنند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، شرکت دولتی گاز ترکمنستان، شرکت اینتر استیت گس سیستمز پاکستان، گس اینترپرایز افغانستان و شرکت گایل (GAIL) هند با امضای توافقی تامین این سرمایه را برعهده گرفته‌اند. ترکمنستان پیشاپیش ساخت خط لوله تا مرز افغانستان را آغاز کرده است. 'یاغشیگلدی کاکایف' معاون نخست وزیر ترکمنستان با اشاره به این توافق که روز پنجشنبه امضا شد، گفت: امضای توافق، راه را برای تاسیس کنسرسیومی با هدف کارهای بیشتر، هموار خواهد کرد. وی افزود: این پول برای کارهای مهندسی به منظور مسیریابی و پژوهش‌های زیست محیطی هزینه خواهد شد. پیش از این اعلام شده بود که خط لوله یادشده که گاه از آن با نام تاپی (TAPI) یاد می‌شود، با بیش از یکهزار و ۸۰۰ کیلومتر طول تا سال ۲۰۱۹میلادی راه اندازی خواهد شد و بیشینه ظرفیت انتقال گاز در آن، ۳۳ میلیارد متر مکعب در سال خواهد بود.
