گفت و گو با دکتر نرسی قربان برای ارزیابی دست‌آوردهای اجلاس نفتی دوحه؛ تردید درباره هم‌گرایی تولید‌کنندگان نفت
مقامات نفتی ایران پیش از لغو تحریم‌ها وعده داده بودند که تهران بلافاصله بعد از اجرایی شدن برجام روزانه ۵۰۰هزار بشکه به تولید خود خواهد افزود و این افزایش را طی ۶ ماه بعد از لغو تحریم‌ها به یک میلیون بشکه خواهند رساند. بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران در نشست ماه دسامبر اوپک در واکنش به درخواست‌ها برای مشارکت تهران در روند کاهش تولید تأکید کرده بود که تا زمانی که تولید ایران به سطح قبل از تحریم‌ها (۲٫۵ میلیون بشکه در روز) نرسد، این کشور حتی حاضر نخواهد بود درباره کاهش تولید صحبت کند. با توجه به این‌که سطح تولید نفت عربستان و روسیه در حال حاضر در بالاترین رقم‌ها قرار دارد، به نظر می‌رسد که هدف از طرح توقف افزایش تولید در مقطع زمانی فعلی، تحت تأثیر قرار دادن تلاش‌های ایران برای بازگشت به بازار است که عربستان قصد دارد با تقویت ایده توقف افزایش تولید، ایران را از سوی اعضای دیگر اوپک تحت فشار قرار دهد تا روند افزایش تولید و بازگشت به بازار را متوقف کند، این در حالی است که در طول سال‌های تحریم، بخش عمده‌ای از سهم ایران از بازار توسط عربستان تصاحب شده است. پس از توافق عربستان سعودی و روسیه به منظور توقف افزایش تولید نفت خام، قطر اجرای این تصمیم را به ایران و عراق در نشست تهران اعلام کرده است و به عبارت دیگر، هم اکنون عربستان سعودی یک سیاست جدید را علیه بازار نفت ایران اتخاذ کرده است. براساس توافق نشست دوحه، قرار شده است که تولید نفت کشورهای عضو اوپک و روسیه در محدوده تولید نفت ژانویه ۲۰۱۶ باقی بماند که در این صورت عملا سناریوی جدیدی برای توقف طرح افزایش تولید نفت ایران در دوران پسا تحریم نوشته شده است. در صورت عملی شدن این سناریو توسط ایران عملا یک بار دیگر نفت ایران در دوران پساتحریم، مشمول تحریم جدیدی می‌شود. در صورتی که ایران از اجرای این سناریوی نفتی امتناع کند، عربستان سعودی و برخی از کشورهای غربی ایران را مقابل اوپک، بازار نفت، تولید کنندگان و مصرف کنندگان قرار می‌دهند و عملا ایران متهم به کارشکنی در بازگشت ثبات به بازار نفت خواهد شد. افزایش تولید و صادرات نفت ایران در دوران پساتحریم حق طبیعی کشور است. باید صادرات نفت خام ایران به ۲ تا ۲.۵ میلیون بشکه در روز و معادل دوران پیش از اعمال تحریم‌ها بازگردد، که با این تصمیم جدید عربستان سعودی در نشست دوحه، عملا چالش‌های جدیدی برای افزایش صادرات نفت خام کشور به وجود خواهد آمد. اما مقرر است ۱۸ فوریه نشستی با موضوع تصمیم‌گیری برای فریز کردن تولید نفت ایران باحضور کشورهای عضو اوپک و غیراوپکی ها برگزار شود که نتایج این آن می‌تواند تاثیر مهمی در بازار نفت کشورداشته باشد. دکتر نرسی قربان کارشناس مسائل انرژی درباره این نشست و در پاسخ به این سوال که آیا ایران با حضور در این نشست می‌تواند دیدگاه خود را به دیگر کشورهای تولید کننده نفت بقبولاند، گفت: معمولا ایران در همه نشست‌های اوپک شرکت می‌کند اما در اوپک هیچ کس نمی‌تواند دیدگاه خود را بر دیگر کشورها بقبولاند و تصمیم‌گیری به صورت اجماع صورت می‌گیرد. وی در پاسخ به این سوال که آیا به نظر شما همه اعضای اوپک و تولید کنندگان عمده غیر اوپک برای تصمیم‌گیری در مورد فریز کردن تولید نفت مشارکت خواهند کرد، گفت: همه اعضا در این تصمیم‌گیری مشارکت نخواهند کرد در مورد ایران نیز وزیر نفت چندین بار اعلام کردند که در شرایط فعلی و قبل از این‌که تولید و صادرات به سطح زمان قبل از تحریم برسد در پروژه فریز کردن قیمت نفت شرکت نخواهیم کرد. قربان افزود: به دلیل این‌که ایران نمی‌توانست در دوران تحریم نفت را صادر کند دیگر کشورها با سوء استفاده از این فرصت بازارهای کشور را تصاحب کردند در نتیجه ایران باید به سطح قبلی تولید و صادرات نفت دست یابد. وی در پاسخ به این سوال که آیا غیراوپکی‌ها نیز همراهی می کنند،گفت: درحال حاضر تنها روسیه برای همکاری اعلام آمادگی کرده است.
