چاههای غیرمجاز در مسیر قانونی شدن
بخش هایی از استان تهران پدیده فرونشست سالیانه دارند
گروه امورزیربنایی-مدیرعامل آب منطقه ای تهران گفت: بخش هایی از استان تهران با پدیده فرونشست سالیانه از ۱۰ تا ۳۶ سانتیمتر دارند که راه برطرف سازی آن با اجرای طرح هایی مانند احیاء و تعادل بخشی آب های زیرزمینی در دستور کار قرار دارد، اما نیازمند زمان است. خسرو ارتقایی در پاسخ به پرسشی در حاشیه نشست خبری خود درباره پدیده فرونشست زمین در استان تهران اظهار داشت: این پدیده ناشی از برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی و افت سطح آب سفره های زیرزمینی است. به گفته این مقام مسئول، اقدامات انجام شده در طرح احیاء و تعادل بخشی آب های زیرزمینی و تداوم اجرای این طرح در سال های آینده، می تواند از اضافه برداشت آب جلوگیری کرده و کاهش افت سطح آب سفره های زیرزمینی را به دنبال خواهد داشت. طرح احیا و تعادل بخشی آب های زیرزمینی با توجه به مصوبه شورای عالی آب اقدامات مشترک وزارتخانه های کشور، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور را به دنبال دارد که به همراه وزارت نیرو باید در خصوص مدیریت مصرف آب پیاده شود. بر اساس این طرح سال گذشته به میزان ۴۷۵ میلیون متر مکعب، در چهار سال آینده به میزان ۵٫۷ میلیارد متر مکعب و پس از ۲۰ سال به میزان ۱۱۰ میلیارد متر مکعب اضافه برداشت از منابع آب زیرزمینی کنترل خواهد شد. ارتقایی تصریح کرد: کاهش سالیانه ۱۵۰ میلیون مترمکعبی کسری مخازن آب های زیرزمینی و رسانیدن آن به یک تراز معقل و در نهایت صفر کردن آن، موفقیت بزرگی در جلوگیری از پدیده فرونشست زمین در برخواهد داشت. مدیرعامل آب منطقه ای تهران گفت : مناطقی از این استان که خطر پدیده فرونشست زمین دارند شناسایی و به دستگاه هایی مانند وزارت راه و شهرسازی و استانداری اطلاع رسانی شده است. به گفته ارتقایی، برخی مناطق جنوب شرق، جنوب، جنوب غرب، دشت شهریار و ری، محور مواصلاتی آزادگان، قرچک، ورامین و پیشوا، پدیده فرونشست زمین سالیانه از ۱۰ تا ۳۶ سانتیمتر دارند. پیش از این، وزیر نیرو اعلام کرد: خشکسالی های متوالی ۱۵ ساله و تغییر اقلیم از جمله مصادیق بحران آب کشور محسوب می شوند و سالیانه دشت تهران ۳۶ سانتیمتر فرونشست دارد.
۱۰ هزار چاه غیرمجاز خانگی در تهران
وی اعلام کرد: براساس سیاست کلی وزارت نیرو قرار است که از این به بعد چاههای غیرمجاز موجود در شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر و همچنین چاه‌هایی که در قانون تعیین تکلیف کشاورزی قرار می‌گیرند قانونی شوند. ارتقایی با اشاره به سیاست‌های شرکت آب منطقه‌ای برای چاههای غیرمجاز اظهار کرد: در حال حاضر ۱۰ هزار چاه غیرمجاز خانگی در تهران وجود دارد که براساس سیاست وزارت نیرو قرار است به این چاه‌ها مجوز بهره‌برداری داده شود. به گفته وی با توجه به اینکه مصرف چاههای خانگی در قیاس با چاههای کشاورزی بسیار پایین است، لذا هدف این است که مردم برای استخر، کارواش و مصارف غیرشرب از این چاه‌ها استفاده کنند. ارتقایی با بیان اینکه این مساله در راستای کمک به صرفه‌جویی در آب شرب صورت می‌گیرد، خاطر نشان کرد: قرار است که در شهر تهران به فکر قانون‌مند شدن چاههای غیرمجاز باشیم. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای تهران ادامه داد: در سال ۱۳۹۰ شناسایی چاه‌ها آغاز شد و تاکنون به آنها اخطارهایی داده‌ایم و اگر افرادی به این اخطارها توجه نکردند، براساس قانون چاه آنها بسته شده به‌طوری که در سال گذشته ۳۰۰ حلقه چاه در تهران متوقف شد. وی با اشاره به قانون تعیین تکلیف کشاورزی اظهار کرد: این قانون ما را مکلف کرده تا چاه‌هایی که قبل از سال ۱۳۷۵ برای مصرف کشاورزی احداث شده‌اند پروانه بدهیم که این اتفاق نیز در حال افتادن است. مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای تهران تصریح کرد: برخی افراد مدعی هستند که باید برای چاههای خود پروانه بگیرند که ما براساس قانون تنها برای چاههای مشمول قانون تعیین و تکلیف کشاورزی و چاههای خانگی در شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر پروانه صادر می‌کنیم و با مابقی چاه‌ها مقابله خواهیم کرد. ارتقایی با بیان اینکه ۲۰ هزار چاه غیرمجاز که عمده مصرف آنها در بخش کشاورزی است، در استان تهران وجود دارد، اظهار کرد: سال گذشته یک هزار و ۲۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان تهران در راستای احیاء و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی مسدود شد. ارتقایی در تشریح وضعیت آب تهران با بیان اینکه طی دو سال گذشته در استان تهران شرایط خشکسالی را پشت سر گذاشتیم گفت: در پایان سال آبی با ۳۰ درصد کاهش بارش در مهرماه ۹۳ -۹۴ مواجه بودیم اما از اول مهرماه سال ۹۴ تا به امروز میزان بارندگی ۱۹۵ میلی‌متر بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته که میزان بارندگی ۱۶۳ میلی‌متر بود شرایط مطلوب‌تری را داشتیم اما نسبت به درازمدت (۴۸ سال پیش) که میزان بارندگی ۲۱۲ میلی‌متر بود منفی بودیم. وی با بیان اینکه در فصل بهار سال جاری میزان بارندگی بهتر از سال‌های گذشته بود و بخشی از کمبود بهمن و اسفندماه که زیر نرمال بود جبران شد افزود: این میزان بارندگی باتوجه به حجم مورد نیاز مطلوب بود به‌طوری که میزان بارندگی کرج، جاجرود و طالقان مناسب بود اما میزان بارندگی در فیروزکوه زیاد نبود. ارتقایی با اشاره به آمار سدها به لحاظ حجمی اظهار داشت: در حال حاضر سد لتیان ۱۶۴ میلیون مترمکعب، لار ۳۵ میلیون مترمکعب، طالقان ۲۵۴ میلیون مترمکعب و ماملو ۱۲۳ میلیون مترمکعب آب دارند که جمع آب سدهای پنجگانه تهران بالغ بر ۶۳۰ میلیون مترمکعب می‌شود که البته ۱۵۰ میلیون مترمکعب از این میزان غیرمفید است. وی همچنین به میزان پرشدگی سدها اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۹۰ درصد از سد لتیان، ۸۰ درصد امیرکبیر، ۶۰ درصد طالقان، ۵ درصد سد لار (حجم ظرفیت ۹۶۰ میلیون مترمکعب) و ۵۰ درصد ماملو پرشدگی دارد که نسبت به سال گذشته وضعیت مطلوب‌تری دارند اما سال گذشته که در اواخر فروردین‌ماه باران‌های سیلابی داشتیم در ظرف ۱۰ روز ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب در پشت سدها قرار گرفت که هنوز باید منتظر وقوع این بارش‌های سیلابی باشیم تا به نرم سال گذشته برسیم. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان تهران ادامه داد: متوسط بارندگی استان تهران ۳۳۰ تا ۳۴۰ میلی‌متر بوده که امسال ۱۹۵ میلی‌متر بارندگی داشتیم که جا دارد ۱۳۵ میلی‌متر ببارد تا به شرایط نرمال برسیم. وی با اشاره به اینکه دو دشت مهم (تهران - کرج - شهریار) و دشت (ورامین - پاکدشت) در سطح استان تهران داریم تصریح کرد: با وجود اینکه ما با مشکلات تامین کنتور مواجه بوده‌ایم تاکنون ۷۰۰ کنتور نصب شده که امیدواریم با تخصیص کامل این طرح در سال ۹۵ هم بتوانیم ادامه فعالیت داشته باشیم. وی با اشاره به اینکه شهر تهران یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب در سال آب مصرف می‌کند افزود: از این میزان مصرف آب در تهران ۷۵۰ میلیون مترمکعب از سدها و ۳۵۰ میلیون مترمکعب از چاه‌ها تامین می‌شود. ارتقایی با اشاره به متوسط قیمت فروش آب به آب و فاضلاب تهران گفت: ما آب سدها را ۳۵ تا ۴۰ تومان به آب و فاضلاب می‌فروشیم و در سال ۹۴ قیمت فروش آب ثابت نگه داشتند و با توجه به این مسئله مقرر شد که ۱۰۰ میلیارد تومان از بدهی‌ها پرداخت شود که سهم شهر تهران ۳۱ میلیارد بود که به جای افزایش قیمت آب طلب‌های سال‌های گذشته پرداخت شد. ارتقایی ادامه داد: در حال حاضر شرکت آب منطقه تهران بابت فروش آب خام به شرکت آب و فاضلاب استان تهران، ۴۰ میلیارد تومان از این شرکت طلب دارد. بنابراین باید اذعان کنیم که شرکت آب منطقه‌ای از بودجه دولتی کمک نمی‌گیرد، تا بتواند این بودجه‌ها را صرف هزینه‌های جاری کند. پس باید قیمت فروش آب خام معقول شود تا بتوانیم از منابع خود نیز در تعمیر و نگهداری طرح‌های خود برای بالا بردن کیفیت خدمات استفاده کنیم.
