ضرورت آسیب شناسی احزاب تک نفره

انتخابات مجلس دهم برگزار و در بعضی حوزه ها به مرحله دوم کشیده شد. استراتژی اصلاح طلبان مجلسی با تندروی کمتر بود و بر اساس این استراتژی و وضعیت نیروهای باقیمانده اصلاح طلبان بعد از نظارت ها، می توان اصلاح طلبان را پیروز این انتخابات دانست. در واقع با تمام تلاش انجام شده برای دور کردن اصلاح طلبان از متن جامعه و محدود کردن آن ها به حلقه ها و محافل خاص این پروژه شکست خورد و اصلاح طلبان بار دیگر موفق به جلب اقبال گسترده مردم شدند. نکته قابل توجه در این انتخابات اجماع و هماهنگی نیروهای اصلاح طلب در سطح شهرستان و استان و کشور بود . امری که محصول ساختار مناسبی بود که در قالب شورای عالی سیاستگذاری و اائتلاف بزرگ اصلاح طلبان و به روش از پایین به بالا و با در نظر گرفتن نظرات شورای هماهنگی شهرستان ها و شورای هماهنگی استانها شکل گرفته بود. این شوراها با حضور اکثریت فعالان اصلاح طلب شهرستان ها و در فرایندی دمکراتیک با تمام کاستی ها تشکیل شده بودند. توجه به تجربه ناموفق سال ۸۴ و البته موفقیت سال ۱۳۹۲ نقش مهمی در این فرایند داشت. اما این موفقیت و پیروزی , آسیب ها و چالش هایی هم داشت که باید در همین روزهای بعد از پیروزی و به خصوص بعد از مرحله دوم انتخابات بررسی شود. در این سالها احزابی بوجود آمده اند که یک شبه و در خلا شکل گرفته اند و غالبا بدون برگزاری کنگره و بدون داشتن دفاتر استانی و با دادن نمایندگی به یک نفر در استان ها به کار مشغول هستند. در بسیاری موارد این یک نفر هم سابقه چندانی در زمینه فعالیت های سیاسی و اجتماعی نداشته است. این احزاب یک نفره در استان ها قایل به کار تیمی نیستند و هیچ ارتباطی با نهادهای مدنی و اقشار مردم ندارند . معمولا یک نفر در قالب حزب کار می کند و به مشارکت فعال در عرصه های تصمیم گیری محلی و ملی نه اعتنایی دارند و نه تمایلی و نه صاحب تخصصی در این زمینه هستند. چنین گروه‌هایی علاوه بر عدم تمایل به کار تشکیلاتی، تمایل فراوانی به سهم خواهی و فشار از بالا و چانه زنی سیاسی دارند.این احزاب و انجمن ها چون در فضای بسته امکان مناسبی برای حضور داشته اند در فضای باز و انتخابتی مشارکتی و رقابتی موفق نیستند و به همین دلیل در موارد زیادی قاعده پذیرفته شده در شهرستان ها و استان ها و نظم موجود را بر هم زده و معمولا شوراهای منتحب را به دردسر انداختند.و حتی در حوزه هایی باعث عدم پیروزی کاندید اصلاح طلب شده اند و حتی از کاندید مخالف اصلاح طلبان حمایت کرده اند و باعث افتراق و تشتت شده اند. چنین گروه‌هایی به علت یک نفره بودن و جوابگو نبودن به ارکان حزبی به روش اصلاح طلبی تعهدی نداشته اند و از نظر عملکردی هم این را نشان دادند. وقتی به رویکرد این جمع های بسته و احزاب یک نفره بیشتر دقت میکنیم متوجه میشویم که در هیچ حوزه اجتماعی و زیست محیطی و مدنی و مشارکتی برنامه ای ندارند و صرفا با چانه زنی‌های پشت پرده درصدد دستیابی به سمت ها و فرصت های سیاسی و اقتصادی هستند. ثابت شده است که نقطه مقابل اجماع سازی , موازی‌کاری است و تجربه نشان داده احزاب یک نفره زیر بار رقابت حزبی و تشکیلاتی نمی روند. اجماع سازی وظیفه نخبگان است بی شک ضعف و عدم سلامت و کارکرد منفی احزاب یک نفره به مجموعه اصلاح طلبان زیان می رساند و این گروه‌ها در بسیاری موارد، نفع و برد مجموعه را مصادره به مطلوب میکنند. کما اینکه برای مصداق عینی در یکی از استان های شمالی دبیر یکی از این احزاب یک نفره اسپانسر کاندید اصولگرا در یک شهرستان بود و در روزهای بعد از پیروزی اصلاح طلبان اسپانسر و مدعی جشن اصلاح طلبان بود. اکنون و پس از انتخابات لازم است نسبت به کارکرد و نوع روش کاری این احزاب که قطعا به مجموعه اصلاح طلبان آسیب جدی می زند بررسی لازم انجام گیرد و نسبت به انجام کار شورایی طبق قاعده و تعهد پذیرفته شده طرفین اقدام شود. شایسته است که بزرگان و معتمدان شورای هماهنگی و شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان , همزمان که از پیروزی و همراهی و اقبال مردم در استراتژی ورود تندرو کمتر به مجلس شادمان و در فکر اداره موفق مجلس دهم هستند به آسیب شناسی و بررسی ضعف حضور احزاب یک نفره بپردازند و کاسبکاری سیاسی و تشتت و افتراقی که ایجاد کرده اند را تحلیل کنند؛ چرا که اگر این کارشکنی ها نبود بی شک کام مجموعه اصلاح‌طلبی شیرین‌تر همب ود. انتخابات شوراها و ریاست جمهوری سال ۹۶ در پیش است و بررسی این ضعفِ پررنگ می تواند آسیب ها را به حداقل رسانده و به تداوم توفیق اصلاح‌طلبی یاری رساند.