وزارت کشاورزی هم نگران گرانی برنج شد
افزایش بی‌رویه قیمت برنج بالاخره مسولان وزارت جهاد کشاورزی را مجبور به موضع‌گیری و انتقاد از شرایط بازار کرد. به گزارش خبرنگار جهان اقتصاد، مسولان وزارت جهاد کشاورزی و متاثر از فرافکنی و شایعه‌سازی‌های دلالان خواسته یا ناخواسته با ایشان هم صدا شده و با اعمال محدودیت‌هایی سختگیرانه پیش روی واردات برنج، شرایط را برای انتفاع بیشتر دلالان فراهم کردند. پیش از این اعلام شده بود که در سال ۹۴ بیش از یک میلیون ۸۵۰ هزارتن برنج در کشور تولید شده‌است و برای تامین مابه التفاوت نیاز کشور ۳میلیون تنی کشور مجوز واردات ۱٫۲ میلیون تن صادر شده بود، اما با وجود اینکه چند ماه از برداشت برنج می گذرد به دلیل کاهش عرضه شاهد افزایش قیمت برنج هستیم تا جایکه در برخی مناطق کشور قیمت برنج ایرانی از ۱۰ هزار تومان نیز گذر کرده‌است. از سویی در بخش واردات نیز تعرفه واردات در تمامی سال به ۴۰ درصد به اضافه ۵۰۰ تومان برای هر کیلو افزایش یافت و از سویی گمرک نیز بی توجه به نظر مشاوره‌ای تشکل‌‌های تخصصی و قیمتها در بازار جهانی قیمت هر تن برنج وارداتی را ۲۰ تا ۲۵۰ دلار بیش از بهای واقعی آن قیمت گذاری کرد که مجموع تمامی این هزینه‌های تحمیلی به افزایش قیمت در بازار و فشار بر مصرف‌کننده منتهی می‌شود. بااین حال با تمامی مشکلات ایجاد شده، قیمت برنج‌های وارداتی افزایش جدی نداشته و در بازار با کاهش عرضه روبرو نشده‌است، اما برنج‌های تولید داخل با افزایش قیمت روبرو شده و روند صعودی آن همچنان ادامه دارد. تمامی سخت‌گیری‌ها برای واردات برنج به بهانه حمایت از تولیدکننده داخلی اعمال می‌شود حال آنکه شالیکاران سهمی چندانی از سودهای کلان این بازار ندارند، چراکه از زمان برداشت تا تحویل به کارخانه‌های شالیکوبی و خریداری برنج توسط دلالان مدت زمانی کمتر از یک ماه به طول می‌انجامد و در باقی سال این واسطه‌ها هستند که از افزایش قیمت برنج منتفع می‌شوند. حال این سوال مطرح است که چطور ممکن است با گذشت ۴تا ۵ ماه از فصل برداشت، ذخیره بیش از یک میلیون و۸۵۰ هزارتن برنج تولید داخل رو به پایان باشد و قیمتها افزایش یابد، در حالیکه برنج‌های وارداتی در تمامی سال به طور یکنواخت عرضه شده و در هیچ زمانی شاهد کمبود عرضه و افزایش قیمت نیستیم و این در شرایطی است که واردکنندگان همواره در مظان اتهام بوده و به منفعت طلبی محکوم می‌شوند. در چنین شرایطی یا باید به آمارهای ارائه شده از تولید داخل شک کرد ویا اینکه پذیرفت تمامی مردم ایران همگی مصرف‌کننده برنج ایرانی هستندو هر‌کدام سهم خود که عددی نزدیک به ۲۵ کیلیو می‌شود را در همین چند ماهه خریداری و در خانه ذخیره کرده‌‌اند. اگر گزینه دوم را بپذیریم، یعنی هر خانواده‌چهار نفره ۱۰۰ کیلو برنج ذخیره کرده که با احتساب کیلویی ۱۰ هزار تومان معادل یک میلیون تومان می‌شود و این در حالی است که بسیاری از خانواده‌های ایرانی که مصرف کننده برنج هندی هستند با سرانه مصرف ۴۰ کیلوگرم و مصرف برنج هندی سالانه برای هر نفر ۱۲۰ تا ۲۰۰ هزار تومان هزینه می‌‌کنند و مصرف برنج ایرانی هزینه ایشان را ۲ تا ۳ برابر افزایش می‌دهد که بسیاری از اقاشار ضعیف جامعه توان پرداخت این رقم را ندارند. آنچه مسلم است، گزینه دوم با شرایطی که بر وضعیت اقتصادی خانواده‌های ایرانی حاکم است دور از ذهن بوده و ناگزیر باید به بر گزیه اول متمرکز شد و البته می‌توان به گزینه سومی نیز اندیشید و آن هم کمبود مصنوعی عرضه است که به هر حال در هر دوی این شرایط وزارت جهادکشاورزی به عنوان مسول مستقیم این بازار باید پاسخگو بوده و از هم اکنون برای سال آینده برنامه‌ریزی کند تا مغلوب بازی دلالان و منفعت طلبان نشود. بنابراین گزارش روز گذشته ایسنا در گزارشی نوشت، در آستانه سال نو که قیمت برنج رو به افزایش است، وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد که قیمت منطقی این محصول برای مصرف‌کننده کیلویی ۸۰۰۰ تومان بوده که عامل اصلی گرانی آن در بازار دلالی و واسطه‌گری است نه تولید. کاظم خاکسار اظهار کرد: امسال حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن برنج ایرانی تولید شد و تاکنون حدود ۶۷۲ هزار تن برنج به کشور وارد شده است که همین میزان برای تامین نیاز داخلی کفایت می‌کند و هیچ کمبودی هم‌اکنون در بازار وجود ندارد. وی با بیان اینکه واردات برنج تا ابتدای مرداد‌ماه سال آینده ادامه خواهد داشت، گفت: بخشی از برنج مورد نیاز کشور نیز از سوی مرزنشینان و ملوانان وارد می‌شود که به نظر می‌رسد برای تامین نیاز داخلی هیچ مشکلی وجود نداشته باشد، اما امسال کشاورزان و تولید‌کنندگان از بازار محصولشان راضی بودند، چرا که وزارت جهاد کشاورزی توانست با اعمال ممنوعیت واردات برنج مدیریت مناسبی در بازار این محصول استراتژیک اعمال کند و سال آینده واردات برنج از مرداد‌ماه تا پایان آبان‌ماه ممنوع خواهد شد. مدیر کل دفتر غلات و نباتات علوفه‌ای همچنین در خصوص قیمت هر کیلوگرم برنج ایرانی نیز اظهار کرد: هزینه تولید برنج گرچه در ایران بالا است، اما در ارقام مختلف متفاوت بوده و گرانی برنج ارتباطی با تولیدکننده ندارد چرا که هیچ شالیکاری پس از تولید برنج محصول‌اش را انبار نمی‌کند. خاکسار ادامه داد: هزینه تولید برنج در ارقام کیفی مانند هاشمی، طارم و صدری کیلویی حدود پنج تا پنج هزار و ۳۰۰ تومان است که در بازار عمده فروشی ۷۰۰۰ تا ۷۵۰۰ تومان عرضه می‌شود و حداکثر قیمت نهایی برای این محصول کیلویی ۸۰۰۰ تومان است. وی با بیان اینکه قیمت برنج پرمحصول با ارقام کیفی متفاوت است، گفت: هزینه تولید ارقام پرمحصول برنج متفاوت بوده و قیمت آن در بازار عمده‌فروشی کیلویی حدود ۵۰۰۰ تا کمتر از ۷۰۰۰ تومان است و در بازار عمده‌فروشی نیز کیلویی ۵۵۰۰ تا ۶۵۰۰ تومان عرضه می‌شود. خاکسار تصریح کرد: قیمت برنج در همه نقاط کشور یکسان نیست و در فروشگاه‌های زنجیره‌ای مردم می‌توانند با قیمت بهتری برنج مورد نیاز خود را تامین کنند، اما افزایش قیمت برنج و بالا‌بودن آن ارتباطی به تولیدکننده ندارد و دلالی و واسطه‌گری عامل گرانی قیمت برنج در بازار است. مدیر کل دفتر غلات و نباتات علوفه‌ای تاکید کرد: وزارت جهاد کشاورزی درصدد است با ادامه‌ی برنامه حمایتی خود از کشاورزان از طریق افزایش عملکرد در واحد سطح و تقویت و توسعه مکانیزاسیون کاشت، داشت و برداشت هزینه تولید را کاهش دهد تا تولید‌کنندگان بتوانند با حاشیه سود بالاتری محصولشان را عرضه کنند و مصرف‌کنندگان نیز با قیمت منطقی‌تری محصول مورد نیازشان را خریداری کنند.
علی شفائی ali.shafaee@jahaneghtesad.com
