اصلاحات و نتایج انتخابات (۲)
- سرانجام هفتم اسفند هم گذشت، و نتایجی که همه منتظرش بودیم، اعلام شد. نتیجه ای که به ویژه در تهران، بسیار فراتر از حد انتظار بود. راهیابی هر سی نفر فهرست موسوم به امید به مجلس شورای اسلامی و ۱۵ نفر از ۱۶ نفر این فهرست به مجلس خبرگان، نتیجه ایست که نباید از کنار آن به سادگی گذشت. با تحلیل چرائی این رویداد خوشایند، خواهیم توانست برای حفظ و تکرار چنین دستاوردهایی دوراندیشی کنیم. نخستین نکته ای که در این رابطه باید به آن توجه داشت این است که تجربه تاریخی نشان می دهد مردم ما عقد حمایت بی قید و شرطی با هیچ جریانی نبسته اند و اگر امروز این چنین چشمگیر از اصلاح‌طلبان و حامیان دولت حمایت کرده اند، چرایی آن احتمالا عملکردهای مناسب ایشان به ویژه در مقابل عملکردها و رویکردهای نامناسب جریان رقیب است. بر این اساس اگر اصلاح‌طلبان علاقمندند که همچنان مخاطب این اقبال عمومی باشند، بایست اولا اصالت اصلاح طلبی خود را محفوظ بدارند و از ارزش های آن عدول نکنند و ثانیا، همواره در اندیشه ی حفظ مطلوبیت عملکرد خود و ارتباط گرفتن با توده ی مردم و معرفی مناسب رویکردها و دستارودهایشان به جامعه باشند. نکته ی دوم، پروا داشتن از گرفتاری در دام "سرخوشی پس از پیروزی" است. چه اگر پس از موفقیت، تنها به آن دل خوش داشته، از ظرفیت های ایجاد شده ابزاری برای تقویت و نهادینه کردن توسعه های اجتماعی و سیاسی نسازیم، خانه ای بر آب بنا کرده ایم و چه بسا دیگرانی بتوانند با جریان سازی و ایجاد فضای قطبی، نتیجه ای مانند سال ۸۴ را آن هم پس از دوره ی درخشان از مسند نشینی اصلاحات، رقم بزنند. بر این اساس یکی از ضروریات چشم انداز اصلاح‌طلبان بایست توجه به جلب حمایت اقشار مختلف به شیوه های فراخور هریک، از سویی و کادر سازی و پرورش نیروهایی جوان و مستعد به ویژه برای رقابت های انتخاباتی آتی، از سوی دیگر باشد. انتخابات هفتم اسفند و تعداد کاندیداهای اصلاح طلبی که از خوان رد صلاحیت ها نگذشتند، اهمیت این پشتوانه سازی ها را بیشتر نمایان کرد. نکته ی سوم شایان ذکر اینکه "نقدهای درون جریانی" منصفانه خواهد توانست اعتماد جامعه را هر چه بیشتر به اصلاح‌طلبان جلب کند. جامعه ای که ترکیب آرا نشان داد پس از برداشتن گام های رو به جلویی در انتخابات دهم و یازدهم ریاست جمهوری، اینک به سطح تازه ای از بلوغ سیاسی و عملکرد نظام‌مند رسیده است. و این مهم، مسوولیت اصلاح‌طلبان و خصوصا نمایندگان راه یافته به مجلس را برای دادن پاسخی در خور که به تعمیق و پویایی این چنین حرکت های آگاهانه و برداشتن گام های بعدی کمک کند، سنگین تر کرده است. دور دوم انتخابات، تمرین دیگری در این راستا خواهد بود. اما نکته در خور تامل دیگر، ارائه تحلیل های انتقادی از جانب اصولگرایان نسبت به عملکرد جریان متبوعشان، پس از اعلام نتایج انتخابات است. از آنجا که مسیر تعالی جامعه ی ایران، جز از رهگذر توازن قوا و تضارب آرا نمی گذرد باید این کنش را به فال نیک گرفت. چرا که هم سبب خواهد شد تا اصولگرایان مسیر منطقی‌تری را دنبال کنند و هم با سخت کردن رقابت برای اصلاح‌طلبان، به رشد و بالندگی آنان کمک خواهد کرد. نکته پنجمی که در این نوشتار به آن می‌پردازیم این است که بسیار برازنده خواهد بود اگر اصلاح‌طلبان با رعایت "اخلاق پیروزی"، از به رخ کشیدن ها، تحقیر کردن ها و تخطئه کردن ها پرهیز کنند و این موفقیت را جهشی در راستای اعتلای کشور قلمداد کرده و متعلق به همه خیرخواهان ایران معرفی کنند. این پیام والا که: "روز پیروزی ما روزی نیست که دیگران در آن شکست خورده باشند" ، می تواند سرلوحه ی اخلاقی مناسبی برای جریان پیروز باشد باشد. متاسفانه جریان اصولگرا و حامیانش در دل بغض غلیظی نسبت به اصلاح طلبی و اصلاح‌طلبان دارد که جدا از برخی ریشه های ایدئولوژیک، می‌تواند ریشه در اختلاف نظرها و برخوردهای گذشته داشته‌باشد. اگر ما تلاش کنیم که در عرصه سیاست داخلی هم، همانند روشی که در سیاست خارجی اتخاذ کردیم، رویکرد برد-برد را تعریف کنیم، و بدون نادیده گرفتن یا منکوب کردن بخشی از جامعه یا جریان برآمده از آن، فضای گفتگو را بسط داده و تساهل و مدارا را زبان رایج کشور کنیم، می توانیم مدعی باشیم که به آرمان ها و ارزش های اصلاح طلبی پایند بوده ایم. گرچه بدیهی است که اگر حسن نیت اصلاحات و رهبرانش به مردم اثبات نشده بود، این موج همراهی شکل نمی گرفت و به نتیجه نمی رسید، با این حال اشارت فوق در پی تاکید دوباره بر نگرش هایی است که به نظر نگارنده جامعه ما نیازمند آن ها است.
