بالا و پایین بازار نفت؛ نقش آفرینی ها از آمریکا تا عربستان
حتی زمانی که مازاد در حال رشد عرضه نفت خام توسط اوپک و سایر تولیدکنندگان متوقف شود هم باز ممکن است خریداران بازار نفت به این اقدام روی خوش نشان ندهند و بی‌اعتنا به این تصمیم از آن عبور کنند. حتی اگر عربستان سعودی برنده مبارزه بر سر عرضه نفت شیل با تولیدکنندگان نفت ایالات متحده باشد، باز هم وجود ذخایر یک میلیارد بشکه‌ای جدید نفت یک دشمن جدی در بازار برای او به شمار می‌آید قیمت نفت در بازار، مناسبات تیره و کینه‌جویانه عربستان با ایران را برنمی‌تابد و به علاوه، عراق احیا شده یا رقیب دیرینه بازار عربستان، روسیه در این بازار نقش آفرینی می‌کنند و این شرایط اوضاع بازار را کسالت بارتر خواهد کرد. حتی زمانی که تولید بیش از حد به پایان برسد، وجود ذخایر مازاد بیش از ۱ میلیارد بشکه کشف شده تا سال ۲۰۱۴ خود را به بازار تحمیل خواهد کرد و اثر خود را بر روند کاهشی قیمت نفت خواهد داشت. [caption id="attachment_28310" align="alignnone" width="750"]
نمودار عرضه نامتوازن در بازار نفت [/caption] کنترل عرضه و جمع‌آوری ذخایر عرضه شده مازاد تا پایان سال ۲۰۱۷ طول خواهد کشید، پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی، و پاکسازی طمع‌کارانه بازار می‌تواند سال‌ها طول بکشد. مایک هارت‌کورت، رئیس بازارهای نفت در سوسیته جنرال نیویورک عقیده دارد: "ما ممکن است به پایان سال ۲۰۱۶ برسیم ، در حالی که عرضه و تقاضا هم‌چنان نامتعادل هستند، بازار با انتقاد به ما خواهد گفت منتظر چه هستید؟ می‌خواهید قیمت‌ها رشد کنند؟ ممکن است واکنش به تلاش برای محدود کردن سهمیه‌ها و عرضه نفت به اندازه کافی مؤثر و کارآمد نباشد. در اواخر سال ۲۰۱۴ از استراتژی عربستان سعودی در برابر بازار نفت مبنی بر عرضه بیش از حد در جهان و سپس بازگشت به تعادل با فشار به رقبا پرده برداری شد، اما در ادامه این شیوه روشن شد که قیمت‌های پایین‌تر برای بازار فرساینده‌تر از آن بود که تن به استراتژی لورفته سعودی ها بدهند و علی‌رغم واگذار شدن ناخواسته سهمیه بازار در حالی که قیمت‌های نجومی نفت خام در ماه گذشته به کمتر از ۳۰ دلار در هر بشکه کشیده شده است، با
کنترل تولید برای افزایش درآمد از محل رشد قیمت تن دهند، در حالی که با کاهش تدریجی عرضه در ایالات متحده به بازار علامت داده می‌شود که رشد تولید متوقف خواهد شد، از سوی دیگر افزایش ذخایر با بازار علامت می‌دهند که این روند کاهش تدریجی عرضه احتمالا آرام‌تر از آن خواهد بود که پیش‌بینی می‌شود. [caption id="attachment_28311" align="alignnone" width="750"]
نمودار مقایسه روند افزایش ذخایر نفتی با قیمت نفت [/caption] یک مطالعه تاریخی توسط گلدمن ساکس در این باره اشاره می‌کند که در حالی که در اثر بحران مالی گسترده در شرق آسیا در سال‌های ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ تقاضا برای نفت خام به شدت فروکش کرد، قیمت نفت علی‌رغم آن که سازمان کشورهای صادر کننده نفت -اوپک- از ماه مارس تا ما ژوئن آن سال به شدت کاهش داد، در ماه دسامبر همان سال به زیر ۱۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد. این وضعیت ادامه داشت تا زمانی که ذخایر کشورهای توسعه‌یافته (مصرف‌کنندگان عمده نفت خام) در
اوایل سال ۱۹۹۹ رو به پایان گذاشت و بازار نسبت به ترمیم خود و اصلاح قیمت‌ها شروع به بازسازی کرد. بین اواخر ۲۰۱۴ تا پایان این سال، زمانی که ذخایر نفتی کشورهای توسعه‌یافته در سطح متوسطی قرار داشت، داده‌هایی از سوی آژانس بین‌المللی انرژی در باره رشد موجودی نفت خام جهانی تا حدود ۱٫۱ میلیارد بشکه منتشر شد. در سال ۲۰۱۷ بشکه هم در سال ۲۰۱۷ به این برآورد افزوده خواهد شد. آژانس بین‌المللی انرژی در باره میزان و زمان کاهش این ذخایر در سال‌های آینده پیش‌بینی را منتشر نکرده است در حالی که موسسه انرژی اَسپکت از جریان یافتن ۲۹۰ میلیون بشکه به سمت ذخایر استراتژیک چین گزارش داده و گفته است که این روند تا سال ۲۰۲۱ به طول خواهد کشید. هری چلینگوریان که رییس استراتژی بازار کالا در بی‌ان‌پی پاریباس اس‌ای لندن است عقیده دارد که از هشت فصل گذشته به این سو، ما شاهد یک سهمیه بندی ضمنی در بازار بوده‌ایم، بنابراین اکنون با انباشته شدن مقدار زیادی از ذخایر نفتی مواجه هستیم. بنابراین برای خارج شدن از این وضعیت به مقدار زیادی زمان احتیاج داریم.
بشکه‌های از دست رفته
موجودی بازار می تواند از اوایل تابستانِ پیشِ رو با سرعت بیش از آن‌چه پیش‌بینی شده است کاهش یابد. زیرا دلیل تولید نفت شیل در ایالات متحده ممکن است گسترده‌تر از آن‌چه که، برآورد شده است فرسوده شود. [caption id="attachment_28312" align="alignnone" width="750"]
نمودار ذخایر شناخته شده نفت [/caption] شرکت مشاوران انرژی جی‌بی‌سی در وین در گزارشی آورده است که پیش‌بینی قیمت‌ها می‌تواند تا ۵۰ دلار به ازای هر بشکه در ماه ژوئن سال جاری رشد کند. از سوی دیگر یک گزارش استاندارد اند چارتر می‌گوید: برآورد آژانس بین‌المللی انرژی در باره ذخایر حاصل از مازاد عرضه نفت در سه ماه پایانی سال ۲۰۱۵ به صورت واقعی ذخیره نشده باشند و پیش‌بینی‌ها در باره مازاد نفت عرضه شده و یا انباشته شده در سه ماهه چهارم سال ۲۰۱۵ در واقع بسیار کمتر از آن باشند که به نظر می رسد. پاول هورسنل، رییس پژوهش کالاها در استاندارد چارترز در این باره گفته است: محتمل‌ترین توضیح برای این به سادگی
بتواند پدیده بشکه‌های نفت گم شده را تشریح کند این است که آن‌ها اساساً وجود نداشته‌اند. به عبارت دیگر این برآورد سازمان بین‌المللی انرژی یک ارزیابی اغراق آمیز است. او گفته است: آن‌ها می‌فهمند که بازار جهانی پیش از اجماع تولیدکنندگان درباره میزان تولید، به شرایط پایدار عرضه و تقاضا باز خواهد گشت. عربستان سعودی در هفته گذشته تکرار کرد که نمی‌خواهد با رشد دادن عرضه نفت خود و ایجاد عدم تعادل در عرضه و تقاضا به روند کاهش قیمت نفت شتاب دهد این کشور هفته گذشته در مذاکره‌ای با چند کشور عضو اوپک و روسیه توافق کردند که اندازه تولید خود را در سطح فعلی منجمد کنند. اما وزیر نفت سعودی، علی النعیمی ۲۳ فوریه در یک همایش نفتی در هوستون آمریکا گفته است که توافق‌کنندگان با عربستان به تصمیم گرفته شده پایبند نبوده‌اند. موجودی بازار نفت در سال ۲۰۱۴ با سرازیر شدن موجی از نفت شیل ایالات متحده به بازار شروع به متورم شدن کرد. این موج با همراهی افزوده شدن تولید‌کنندکان تازه به بازار (ایران و عراق) شدت گرفت و گسترده شدن بازار تقاضا به مثابه عامل سوم به ولع بیشتر عرضه‌کنندگان دامن زد. عربستان و عراق در سال ۲۰۱۵ به رشد تولید خود برای
صیانت از سهم بازار خود در بازار جهانی که در پی محدودیت‌ها‌ی ایران به دست آورد بودند، ادامه دادند و در روزهای اخیر ایران که به تازگی از تحریم‌های بین‌المللی خارج شده، با شتاب درپی احیا و بازپس‌گیری سهم پیشین خود در سبد نفتی اوپک است. این عامل امروز باعث پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا در بازار نفت و اشباع این بازار شده است. در چنین شرایطی است که تحلیل‌گران گلدمن ساکس گویی در یک تانک مستحکم نشسته اند و با اعتماد به نفس فراوان سرود خود را سرداده‌اند و تکرار می‌کنند که قیمت‌های نفت برای زمان بیشتری بیش از این روندی نزولی خواهد داشت. جف کوریه، مدیر بخش بازار کالایی گلدمن ساکس در نیویورک عقیده دارد که تا زمانی که عرضه متورم و تقاضای فعلی در بازار حاکم باشد، بازار نفت روزگار سختی را در پیش خواهد داشت. این مقاله با اقتباسی از مقاله گرانت اسمیت برای بلومبرگ نوشته شده است.
