تداوم همراهی اصلاح و اعتدال
به سرانجام رسیدن ائتلاف اصلاح طلبان و اعلام اسامی نامزدهای این جناح سیاسی بی گمان مهم ترین خبر روزهای گذشته در فضای سیاسی ایران بوده است. شکست اصلاح طلبان در انتخابات دومین دوره شوراهای شهر در سال ۱۳۸۱، آغاز دورانی از شکست های پی در پی برای این جریان سیاسی بود. اصلاح طلبان دو بار در سال های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸ و در انتخابات ریاست جمهوری کوشیدند که به عرصه سیاسی کشور بازگردند، با این حال ناکام ماندند. در انتخابات مجلس های هفتم و نهم تقریبا حضوری معنادار نداشتند و در انتخابات مجلس هشتم هم اگرچه با عنوان یاران خاتمی حاضر شدند، نتوانستند چندان کاری از پیش ببرند و به این ترتیب بیش از یک دهه در حاشیه سیاست ایران باقی ماندند. اصلاح طلبان اگرچه هر بار در انتخابات ریاست جمهوری نامزدی داشتند اما در انتخابات مجلس بیش از هر چیز اسیر رد صلاحیت نامزدهای اصلی خود در انتخابات می شدند و از حضور قدرتمند در صحنه باز می ماندند. انتخابات ریاست جمهوری دوره یازدهم در سال ۱۳۹۲ اما گوی راهی جدید در پیش پای آن ها گشود. این بار اصلاح طلبان علی رغم آن که محمد رضا عارف را به عنوان نامزد اصلی خود در عرصه داشتند، ترجیح دادند که در ائتلاف با گروهی که در سپهر سیاسی ایران اعتدال گرایان خوانده می شدند، به صحنه انتخابات وارد شوند. ائتلاف این دو گروه با هم توفیقی عجیب را نصیب آن ها کرد و حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور برآمده از چنین ائتلافی سکان هدایت کشور را به دست گرفت. اعلام لیست مورد حمایت اصلاح طلبان در انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی نشان داد که اصلاح طلبان درس انتخابات سال ۱۳۹۲ را به خوبی آموخته اند. لیست منتشر شده نه تنها نشان از ائتلاف مجدد اصلاح طلبان با اعتدالگرایان هوادار دولت داشت که حضور چندین چهره راست میانه در این لیست حاکی از گشوده شدن دایره ائتلاف و تسری آن به سایر جریان های سیاسی بود که در مقابل با افراطی گری با اصلاح طلبان اشتراک نظر دارند. دیروز و با گذشت چند ساعت از اعلام اسامی ائتلاف اصلاح طلبان در شهر تهران محمد رضا عارف در جریان افتتاح ستاد فرزندان ۷۶ که به رای اولی ها اختصاص دارد در مقابل خبرنگاران نشست و در مورد این ائتلاف سخن گفت. عارف در ابتدای سخنان خود تاکید کرد : «انسجام وزین و ارزشمندی که امروز رخ داد، در ادامه اتحاد اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ بود و امیدواریم این انتخابات نیز مانند انتخابات ریاست جمهوری با پیروزی اصلاح‌طلبان همراه باشد. عارف افزود: ما براساس تفویض اختیاری که به کمیته ۴ نفره که از سوی تمامی گروه‌های عضو شواری عالی و ائتلاف بزرگ دارای اختیار تام بودند، به این جمع‌بندی رسیدیم که این ۳۰ نفر در لیست قرار بگیرند. خود من نیز از تمام ۲۹ نفر موجود در این لیست قویاً حمایت می‌کنم. او ادامه داد: تمام آرای کشور مهم است و همه کرسی‌های نمایندگی مجلس شورای اسلامی برای ما حائز اهمیت است، اما به هر حال رای تهران در سراسر کشور اثرگذار، پیام‌دار و سیاسی است.» عارف اما در ادامه از نکته بسیار مهمی خبر داد :« اصلاح‌طلبان به لیست ۳۶ نفره‌ای رسیده بودند که اگر بنا به ائتلاف نبود حتما لیست ۳۰ نفره‌ای از میان آن ارائه می‌دادند، اما تصمیم شورای عالی سیاستگذاری بر آن بود که مسئولیت لیست تهران را به عهده هیأت رئیسه که شامل هشت نفر بودند قرار دهد زمانی هم بحث اجماع با جریان حامی دولت مطرح شد که کارگروهی بررسی آن را برعهده گرفت. وی خاطرنشان کرد: کارگروه تعامل و کارگروه استان‌ها اختیار تام پیدا کردند با حامیان دولت مذاکره کنند، مذاکرات خوبی انجام شد که البته در میان آن منتظر جواب تجدیدنظر‌ها شدیم. نهایتا طی هفت جلسه به لیست منتشر شده امروز که لیست ائتلافی است، رسیدیم.» اعلام رسمی این نکته که اصلاح طلبان امکان ارایه لیستی بدون ائتلاف با حامیان دولت را داشتند اما تصمیم گرفتند که با حامیان دولت ائتلاف کنند، پیام سیاسی بسیار مهمی است. در واقع نشان دهنده این نکته بسیار مهم است که ائتلاف صورت گرفته نه تصمیمی از سر اجبار و خالی ماندن لیست ها، که یک انتخاب برای هر دو طرف بوده است. به این ترتیب به نظر می رسد که ائتلاف اصلاح طلبان و اعتدال گرایان زمینه ترسیم مرزهایی جدید را در سپهر سیاسی ایران فراهم آورده است. عارف در سخنان خود تصریح کرد که این ائتلاف، تداوم ائتلاف سال ۱۳۹۲ است. او در ادامه گفت که جریان اصلاح طلب تصمیم گرفته است که با حامیان دولت به صورت مشخص حزب اعتدال و توسعه ائتلاف کند. این مسئله هم یکی دیگر از مهم ترین نکات پیرامون ائتلاف صورت گرفته میان اصلاح طلبان و اعتدال گرایان است. روشن بودن سازوکار و طرفین ائتلاف می تواند زمینه های لازم رای برای تداوم آن هر چه بیشتر فراهم نماید. رئیس بنیاد امید ایرانیان در ادامه توضحیات بیشتری پیرامون روند این ائتلاف ارایه کرد و از همه احزاب و گروه های اصلاح طلب خواست که سعه صدر داشته باشند : «معنای ائتلاف برای ما مشخص است قرار نیست خواسته یک گروه صد در صد تامین شود و گروه دیگر تامین کننده خواسته‌ها باشد. چهار نفر از طرف ما و چهار نفر از طرف ائتلافمان جلساتی را تشکیل دادند که طرح ائتلاف را نوشتند طبیعی است که برخی از چهر ه‌ها را نمی‌شناسیم، اما سایر چهره‌های لیست ارزشی، برجسته و خبره هستند. وی ادامه داد: از احزابی که چهره‌های شاخصی داشته‌اند و فکر می‌کردند باید در لیست باشند می‌خواهیم که آرام باشند، سعه صدر داشته باشند و بدانند که نمی‌شود هر حزب یک نماینده در لیست داشته باشد. برای ما حفظ انسجام ارزشمندمان بیشتر از حضور یک فرد در مجلس اهمیت دارد. وی با بیان اینکه از هر ۲۹ نفر درون لیست دفاع می‌کنم گفت: خود من در لیست هستم. به جز خودم از هر ۲۹ نفر حاضر در لیست دفاع می‌کنم. حالا که لیست مشخص شده است بنده سرلیست هستم.» عارف در پاسخ به این سوال که آیا این ائتلاف عبور از هویت اصلاح طلبی نیست، تاکید کرد : « خیر. حضور برخی اشخاص اصولگرا و اعتدال عبور از هویت اصلاح‌طلبی نیست چون ما ائتلاف کرده‌ایم. وی افزود: هویت اصلاح‌طلبی یک بار دیگر صلابت خود را نشان داد. ما دست از هویت اصلاح‌طلبی برنمی‌داریم اما در لیست ما ائتلاف کرده‌ایم. ما چون منافع ملی را در نظر گرفتیم با جریان حامی دولت ائتلاف کردیم تا بگوییم قدردان زحمات کسانی هستیم که برای حل مشکلات و ارتقای کشور تلاش می‌‌کنند.» نکته مهم دیگر که در نشست خبری عارف مورد اشاره قرار گرفت بحث ریاست مجلس آینده بود. بحثی که به احتمال زیاد و در صورت پیروزی ائتلاف مورد حمایت اصلاح طلبان از موضوعات داغ ابتدای سال آینده خواهد بود. عارف اما ترجیح داد به این سوال پاسخ صریحی ندهد : «هیچ بحثی در مورد ریاست مجلس مطرح نکرده‌ایم و ان‌شاءالله مجلس شکل می‌گیرد و ترکیب آینده مشخص می‌کند که چه کسی باید رئیس مجلس باشد.» عارف در نشست خبری خود از جوانان حاضر در ستاد فرزندان ۷۶ غافل نبود. او خطاب به رای اولی ها گفت : « رای دادن بالا‌ترین حق اجتماعی شما است و باید در سرنوشت اجتماعی خودتان شریک باشید. رای دادن کاشت بذری است که در آینده درو می‌کنیم. شما با حضور خودتان در انتخابات دموکراسی را تجربه می‌کنید. اگر در انتخابات شرکت نکنید، رقیب ما پیروز می‌شود. اولین رایتان را به عنوان وظیفه و عبادت انجام دهید. انتخابات زمینه ساز رشد شما است. وی هم‌چنین گفت: ما باید پاسخگوی نیازهای ملت باشیم. می‌دانید چند در صد مردم زیر خط فقر هستند؟ راه حل مشکلات کشورما درونی است. باید تعامل داشت، اما از درون به مشکلات هم نگاه کرد. جوانان قهر با انتخابات را در قاموس خود قرار ندهند. بزرگ‌تر‌ها را برای شرکت در انتخابات دعوت کنند و ما مشکلات اجتماعی را خوب می‌شناسیم. حضور در انتخابات تکلیفی ملی و شرعی نسبت به ایثارگران و شهدا است.» با نسشت خبری عارف تکلیف نهایی جریان اصلاح طلب حداقل در سطح تهران روشن شد. روزهای آتی روزهای رقابت های سختی است که می تواند محک مناسبی برای ائتلافی نوپا باشد. ائتلافی که اگر موفق و پایدار باشد به احتمال زیاد بخشی از الگوهای رایج در سیاست ایران را تغییر خواهد داد و تاثیرات آن از سطح یک انتخابات فراتر خواهد رفت.
