خشکیدگی بلوط و آتشک شمشاد تهدید جدی برای جنگل های ایران

فائو اعلام کرد خشکیدگی بلوط و بیماری آتشک (بلایت) شمشاد به صورت گسترده ای جنگل های ایران را تهدید می کند. براساس تازه ترین بولتن منتشره فائو با عنوان « هشدار اولیه بحران زنجیره غذایی» پیش بینی می شود در ماه های ژانویه تا مارس ۲۰۱۶ (دی ۱۳۹۴ تا فروردین ۱۳۹۵) بحران زنجیره غذایی به شکل فزاینده ای مناطقی از قاره های آفریقا، آمریکا و آسیا و اروپا را تحت تاثیر خود قرار دهد. در حال حاضر این سازمان به منظور کنترل این تهدید جدی، پروژه ای را با عنوان «تقویت سازگاری جنگل های زاگرس در مقابل خشکیدگی بلوط و جنگل های خزری در مقابل بیماری آتشک شمشاد و همچنین ایجاد سیستم ملی پایش جنگل» با همکاری سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور در دست اجرا دارد.پروژه فوق با اعتبار ۳۶۰ هزار دلار از محل منابع فائو از آبان ماه ۱۳۹۴شروع شده و به مدت ۱۸ ماه اجرایی خواهد شد. این طرح شامل شناسایی روش های کنترل زوال بلوط ، آتشک شمشاد و راه اندازی سیستم ملی پایش جنگل است. بحران زنجیره غذایی ناشی از مجموعه ای از عوامل اکولوژی زراعی، نوسانات آب و هوایی و تغییرات اقلیمی، رفتارهای انسانی و همچنین بلایای طبیعی می شود. عامل بیماری آتشک شمشاد نوعی قارچ است که باعث چروکیدگی و ایجاد لکه های قهوه ای در برگ گیاه و مرگ سریع و گسترده بافت ها در بخش عمده یا همه قسمت های هوایی گیاه می شود.هم اکنون شیوع این بیماری در کشورهای آذربایجان و گرجستان هم گزارش شده است. شمشاد در فهرست گونه های گیاهی در معرض انقراض اتحادیه جهانی حفظ طبیعت قرار دارد. براساس آمارها؛ درحال حاضر پدیده خشکیدگی جنگل های بلوط زاگرسی و آلودگی مناطق در وسعت ۱٫۴ میلیون هکتار است که به علت نبود یک برنامه جامع جهت مقابله با پدیده خشکیدگی بلوط این موضوع تبدیل به یک مشکل منطقه ای شده است.بیماری خشکیدگی بلوط در زاگرس نخستین بار در سال ۲۰۰۹ در استان های فارس و ایلام و پس از آن در سایر استان های زاگرسی کشور گزارش شد. همچنین در سال ۲۰۱۴ بیماری آتشک شمشاد، شمال کشور از غرب را به سمت شمال شرقی حدود ۵۷ هزار هکتار از جنگل های شمشاد در برگرفته که این میزان حدود دو سوم جنگل های شمشاد شمال کشور است.در تابستان سال ۲۰۱۲ نیز خشکیدگی شمشادها در اثر بیماری آتشک در جنگل های خزری واقع در شمال ایران گزارش شده بود.