جنگ دیپلماتیک و رسانه ای ریاض با تهران
با گذشت یک هفته از اقدام دولت عربستان سعودی و به شهادت رساندن شیخ نمر روحانی شیعه اهل این کشور که منجر به اعتراضاتی در مقابل سفارت عربستان سعودی در تهران و تخریب بخش هایی از ساختمان سفارت به دست معترضان شد، تنش بین دو قدرت بزرگ منطقه خاورمیانه هم چنان ادامه دارد. حمله به سفارت عربستان در تهران فرصتی طلایی در اختیار این کشور قرار داد که از تبعات اقدام تحریک آمیز خود در به شهادت رساندن شیخ نمر بگریزند. دولت سعودی در همه روزهای هفته گذشته کوشید تا با بهره گیری از این فرصت ایران را دچار محکومیت و انزوای جهانی و بین المللی نماید. محکومیت حمله به سفارت عربستان سعودی در تهران در شورای امنیت سازمان ملل مهم ترین دستاوردی بوده است که دولت عربستان سعودی تاکنون از این اقدام به دست آورده است. جز آن اما، عربستان جز در همراه کردن برخی از متحدان منطقه ای خود در قطع یا کاهش رابطه با ایران دستاورد دیگری نداشته است. موضع گیری های ملایم کشورهای غربی در مقابل تقلای دیپلماتیک و تبلیغاتی عربستان که از سطح فراخواندن دو کشور به حل مسائل خود از طریق گفتگو فراتر نرفت، نشانه ای از کم حاصل بودن این تقلاهاست. طی روزهای گذشته اصابت راکت ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در صنعا آخرین پرده از تدوام وضعیت بحرانی بین دو کشور بوده است. حمله موشکی به سفارت ایران در صنعا بنا بر اعلام مسئولان وزارت امور خارجه، سفارت ایران در صنعا پایتخت یمن در حمله راکتی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی آسیب دیده است. روز پنجشنبه سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان حمله موشکی هواپیماهای عربستان به سفارت جمهوری اسلامی ایران در صنعا که موجب وارد شدن خسارت هایی به ساختمان سفارت و زخمی شدن تعدادی از نیروهای حفاظت نمایندگی شد را به شدت محکوم کرد. به گزارش ایرنا، حسین جابری انصاری اظهار داشت: این اقدام آگاهانه و عامدانه دولت عربستان نقض همه کنوانسیون ها و قواعد حقوقی بین المللی در زمینه حفاظت از امنیت و مصونیت اماکن دیپلماتیک در همه وضعیت ها بوده و مسئولیت این اقدام و همچنین جبران خسارت های وارده به ساختمان و جراحات وارده به تعدادی از کارکنان سفارت برعهده دولت عربستان است. وی اظهار داشت: بدیهی است جمهوری اسلامی ایران حق خود برای پی گیری این موضوع را محفوظ می دارد. این در حالی است که ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی که ماه هاست در حال بمباران شهرهای یمن است با صدور اطلاعیه ای حمله به سفارت ایران در صنعا را تکذیب کرده است. به گزارش الجزیره انگلیسی این ائتلاف در بیانیه ای که توسط خبرگزاری رسمی عربستان سعودی منتشر شد، مدعی شده است که هیچ حمله ای در نزدیکی سفارت ایران در صنعا صورت نگرفته است. علی رغم این تکذیب معاون عربی و آفریقا وزارت امور خارجه کشورمان دیروز از ارایه گزارشی رسمی از این حمله به سازمان ملل متحد خبر داد. به گزارش ایلنا، حسین امیر عبداللهیان در حاشیه چهلم غضنفر رکن آبادی در جمع خبرنگاران گفت: در جریان حمله‌هوایی عربستان‌سعودی به صنعا راکتی به سفارت ما اصابت کرده که یکی از نگهبان‌های ما به شدت مجروح شده که ما این موضوع را در دستور کار قرار داده‌ایم و تا ساعاتی دیگر قرار است طی یک گزارش رسمی به سازمان‌ملل آنها را در جریان جزییات این موضوع بگذاریم. وی تاکید کرد: ما این موضوع را از طرق حقوقی و بین المللی پیگیری خواهیم کرد. عربستان سعودی در امنیت دیپلمات‌های ایرانی و حفظ امنیت سفارت ما در صنعا مسئول است که حتما باید مورد توجه قرار دهد. امیر عبداللهیان ادامه داد: متاسفیم عربستان سعودی یک اقدام سهوی را که تعداد اندکی در مقابل سفارت این کشور در ایران انجام داده‌اند تبدیل به یک جنجال سیاسی کرده و متاسفانه نسبت به حمله به منطقه‌ای که سفارت ما در آن قرار دارد و باعث شده یکی از نگهبانان ما مجروح شود مقامات عربستان کوچکترین اعتنایی ندارند که البته ما پیگیری های بین المللی را در این موضوع ادامه خواهیم داد. وی همچنین درباره لغو سفر حج به عربستان یادآور شد: طبق تصویب هیات دولت حج عمره انجام نمی‌شود اما درباره حج تمتع علما باید نظر بدهند. بازگشت سفیر ایران از عربستان در پی قطع روابط دیپلماتیک ایران و عربستان، حسین صادقی سفیر کشورمان در این کشور و ۵۴ تن از دیپلمات های ایرانی به همراه خانواده هایشان بعد از ظهر چهارشنبه به ایران بازگشتند. مرتضی سرمدی قائم مقام وزیر امور خارجه از این افراد استقبال کرد. به گزارش ایلنا، حسین صادقی پس از بازگشت به کشور در فرودگاه مهرآباد اظهار داشت: پادشاه‌سعودی با قطع ارتباط با کشور بزرگ، مسلمان و تاثیرگذار ایران در منطقه اشتباه تاریخی مرتکب شد. صادقی ادامه داد : متاسفانه عده‌ای به سفارت عربستان در تهران تعرض کردند، هر چند اعتراض یکی از حقوق هر شهروندی است اما تعرض به سفارت و زیر پا گذاشتن برخی تعهدات می‌تواند به چهره جمهوری اسلامی ایران آسیب برساند. صادقی تاکید کرد: این اقدام غیرقابل‌قبول و ناشایست بود که صورت گرفت و باید از آن درس عبرت بگیریم تا دیگر چنین کاری در عین حفظ حق اعتراض صورت نگیرد. سفر منطقه ای وزیر امور خارجه عربستان در یک تحول دیگری روز پنجشنبه عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان سعودی سفر منطقه ای خود را با سفر به پاکستان آغاز کرد. بنا بر گزارش جبیر در این سفر قصد دارد به کشورهای چین، کره جنوبی و ژاپن هم سفر کند. منابع دیپلماتیک سعودی هدف از این سفر را تشریح آنچه «نقش منفی ایران در منطقه» خوانده شده است، عنوان کرده اند. به گزارش ایلنا به گفته این منابع جبیر در این سفر خواهد کوشید تا در دیدار با همتایان خود در این کشورها، دلایل عربستان برای قطع روابط دیپلماتیک با ایران، جزئیات حمله تظاهرات کنندگان ایرانی به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری آن در مشهد و نیز «نقش مخرب ایران در منطقه» را تشریح کند. الجبیر در این سفر، موضع عربستان را که بر ضرورت همکاری برای مبارزه با تروریسم دعوت می‌کند، اعلام و تأکید خواهد کرد که تنش در روابط با ایران هرگز بر تلاش‌ها برای برقراری صلح در سوریه و یمن تاثیر نخواهد گذاشت. وزیر دفاع عربستان : ریاض اجازه جنگ با ایران را نخواهد داد در یک اقدام رسانه ای دیگر وزیر دفاع عربستان سعودی در مصاحبه با نشریه اکونومیست قوع جنگ میان عربستان و ایران را "یک فاجعه برای منطقه و جهان" دانست که "ریاض اجازه نخواهد داد اتفاق بیفتد." به گزارش ایسنا این شاهزاده سعودی گفت: کسی که تصور می‌کند این جنگ شکل می‌گیرد از سلامت کامل عقلی برخوردار نیست. جنگ میان عربستان و ایران می‌تواند آغاز یک فاجعه بزرگ در منطقه باشد که به شکلی گسترده بر تمامی جهان تاثیر خواهد گذاشت. من قاطعانه می‌گویم ما هرگز اجازه وقوع چنین امری را نخواهیم داد. فرزند پادشاه عربستان که از او به عنوان یکی از مهم ترین تصمیم گیران این روزهای عربستان یاد می شود درباره تصمیم ریاض برای قطع روابط دیپلماتیک خود با تهران و صدور دستور خروج همه دیپلمات‌های این کشور از ایران گفت: این اقدامات به این دلیل صورت گرفت که ریاض نمی‌خواهد با آسیب رسیدن به یکی از دیپلمات‌های عربستانی و یا یکی از اعضای خانواده آنها تهران در تنگنا قرار گیرد. در صورتی که این اتفاق بیفتد آن وقت تنش واقعی میان دو کشور رخ خواهد داد. جنگ رسانه ای و دیپلماتیک سعودی با ایران عربستان سعودی، جنگی دیپلماتیک و رسانه ای را علیه ایران آغاز کرده است. این کشور که نه تنها خود را در منطقه خاورمیانه در برابر ایران بازنده می بیند، بلکه شاهد بهبود روابط ایران با غرب و پذیرش روزافزون نقش ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای است می کوشد با بهره گیری از امکانات دیپلماتیک و رسانه ای این روند را دچار اختلال کند. استراتژی امنیتی و سیاسی عربستان در همه سال های اخیر بر مبنای وجود تنش بین ایران و غرب بنا شده است. تنشی که به حاکمان ریاض فرصت می داد علی رغم تغذیه مالی و ایدئولوژیک تروریسم در منطقه و جهان خود را محور ثبات منطقه جلوه دهند و از رهگذر همگامی با غرب و به خصوص ایالات متحده در پی تحقق اهداف خود در سطح منطقه باشند. توافق هسته ای ایران همه این محاسبات استراتژیک را بر هم زده است. توجه افکار عمومی و حتی سیاستمداران غرب به نقش مخرب و منفی عربستان در عرصه منطقه ای و جهانی حاکمان ریاض را به گشودن جبهه های جدید بر علیه ایران واداشته است. حاکمان سعودی امیدوارند با این کار ضمن کاستن از تمرکز افکار عمومی غرب بر سیاست های بی ثبات ساز این کشور در منطقه بهبود روابط ایران و غرب را تحت الشعاع قرار دهند. بر مبنای این تاکتیک، دولت عربستان از سویی با انجام دادن اقدامات تحریک آمیزی مانند به شهادت رساندن شیخ نمر و یا پرتاب راکت به اطراف سفارت ایران در صنعا، ایران را به واکنش های نامتعارف و نامتوازن وادارند و از سوی دیگر با اظهارات دیپلماتیک و مصاحبه هایی مانند آن چه محمد بن سلمان با اکونومیست انجام داد از خود چهره ای صلح طلب معرفی کرده و همچنان نقش محور ثبات منطقه را بازی کنند. مواجه با این تاکتیک مخرب سعودی بی گمان در گرو خویشتن داری و پرهیز از اقدامات احساسی از یک سو و فعالیت دیپلماتیک وسیع و گسترده از سوی دیگر است.
