زنان، مشارکت سیاسی و فرصتهای پیش رو
جامعه ما همواره و به دلایل متعدد از حضور مؤثر زنان در عرصههای سیاسی و اجتماعی بسیار کم بهره بوده، و فرصتهای محدود و معدود پیشآمده برای آنان نیز بعضاً با تجربیات ناخوشایند همراه بوده است؛ و بهعنوان واقعیتی تلخ، زنانی که به عرصههای سیاسی و اجتماعی قدم گذاشتهاند، متحمل هزینههای گزافی گردیدهاند. از جمله اینکه مشارکت سیاسی زنان از سوی جریانات متحجر و متعصبی که فعالیت زنان و بروز قابلیتهای مهم آن ها، با تفکرات واپسگرایانه و منافع سیاسی آن ها در تعارض بوده، تحمل نگردیدهاست. در روزهای گذشته شاهد هجمه سنگین و بهدور از انتظار به معاون محترم رئیسجمهور در امور زنان و خانواده سرکار خانم مولاوردی از سوی جریانهای شناختهشده بودیم، که بدون تردید ناشی از عصبانیت آنان از عملکرد منطقی ایشان در حوزه تحت مسؤولیت و حرکت در جهت استیفای حقوق زنان بودهاست. پیش از این هم معاون دیگر رئیسجمهور یعنی رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست، سرکار خانم دکتر ابتکار آماج حملات مکرر به بهانه وجود مشکلاتی قرار گرفت که اگر بنا بود به هریک در فرآیندی منطقی پرداختهشود، هم آنانی که در طول ۸ سال در مقام حامی و مدافع سرسخت و بیچونوچرای دولت های نهم و دهم قرار داشتند، و با حمایتهای همهجانبه یا سکوت خود بستر ایجاد و تعمیق معضلات زیستمحیطی را فراهم نمودند، باید در مقام پاسخگویی به این مشکلات مینشستند. در این یادداشت بنای دفاع از این دو بانوی بزرگوار را ندارم، چرا که معتقدم دفاع از ایشان در برابر این هجمهها، بیش و پیش از هرکس وظیفه رئیس دولت است. از سوی دیگر قصد پرداختن به عملکرد آنانی که به هر نحو قلم را میآلایند و برای تسویه حسابهای سیاسی به ادبیات نازل متوسل شده، و تحت لوای نامهای مقدس نه تنها ارزشهای ملی، سنتی و دینی را در حرمت زنان بلکه اولیهترین اصول اخلاقی را نیز نادیده میگیرند، نیست، چرا که این نوع از روش و منش در مناسبات سیاسی، اجتماعی و اخلاقی و حرکتها و سیاستهای نخنما و شناختهشده، قبل از هدف قرار دادن طرف مقابل، معرف خاستگاه و جایگاه عاملین آن و ناشی از استیصال است. هدف از نگارش این مطلب، یادآوری نکاتی به اصلاحطلبان در جهت لزوم نگاه هوشمندانه به موضوعاتی از این دست و منظور نمودن پارامترهای دقیق در تدوین استراتژیهای صحیح در کنشهای سیاسی به ویژه در انتخابات پیش رو است. علیرغم گذشت ۳۷ سال از پیروزی انقلاب که شکلگیری، پیروزی و ثمره آن یعنی جمهوری اسلامی مبتنی بر مبانی متعالی اسلامی و اصل حاکمیت مردم و الزامات آن بود، در حوزه زنان هیچگاه بسیاری از انتظارات و مطالبات حداقلی حاصل نشد و زنان همواره محروم از بسیاری حقوق اساسی خود و فاقد جایگاه درخور و شایسته بودهاند. زنان و دختران به رغم تلاشهای فراوان برای کسب شرایط مناسب، از دستیابی به موقعیتهای سیاسی و اجتماعی که زمینهساز احقاق حقوق خود در سطوح کلان است، بازمانده اند و مشمول تضییع حقوق در بسیاری ابعاد شدهاند. از سوی دیگر نمونههای بسیاری را شاهدیم که زنان فرهیخته، روشنفکر و متعهد، در صورت تصدی فرصتهای مناسب توانستهاند با بروز توانمندیهای خود بهترین عملکردها را ارائه داده و انتظارات را به خوبی برآورده سازند. لکن با وجود حضور پرشکوه زنان در انتخابات سال ۹۲، علیرغم توقعات و پیشبینیها، سهم زنان از کابینه دولت تدبیر و امید به دو معاونت پیشگفته خلاصه گردید که یکی از آنها نیز لاجرم همواره در تصدی بانوان بودهاست. اما نکته جالب توجه و مهمی که ریشه حساسیت ویژه اقتدارگرایان و انحصارطلبان و زمینه حملات آنان به بانوان کابینه بوده، وجود شهامت، شجاعت و شفافیت در حوزه نظری، عملکردی و موضعگیریهای مناسب و منطقی در برهههای مختلف در عین تاکید بر خاستگاه فکری و سیاسی خود و تلاشهای در خور توجه ایشان در حوزه تحت مسؤولیت و دفاع از مطالبات مردم مبتنی بر انتخابات سال ۹۲ بودهاست، و شاهدی است بر شجاعت و درایت زنان و عدم ابتلا به محافظهکاریهای معمول و شایع در عالم سیاست و اقتضائات قدرت. لذا در این مجال روی سخنم با احزاب و گروه های اصلاح طلب است که جدی گرفتن زنان در تمامی عرصه ها به ویژه اکنون که در آستانه انتخابات مهم مجلس دهم شورای اسلامی قرار گرفته ایم به عنوان نقطه قوت و فرصتی تاریخی برای جریان اصلاح طلبی خواهد بود، این جریان با منظور نمودن حقوق. و مطالبات زنان بیش و پیش از ادای وظیفه، از حضور آنان بهره خواهد برد و تلاشی است در جهت تحکیم مبانی اصلاح طلبی .چناچه تجربه این دو بانوی بزرگوار و نیز زنان اصلاحطلب مجلس ششم نشان دادهاست، زنان فرهیخته اصلاحطلب در صورت تصدی مناصب مهم دچار فراموشیها و نادیدهگرفتن عقبه سیاسی و اجتماعی خود، همچون نمونههای فراوان آن در عالم سیاست نشدهاند. این مسئله به خوبی نشان می دهد که ایجاد فرصت های برابر برای نقش آفرینی زنان علاوه بر اثرات دراز مدت و عمیق اجتماعی در کوتاه و میان مدت نیز آٍثار سیاسی مطلوبی در پی خواهد داشت. امیدواریم با راهیابی زنان به مجلس شورای اسلامی در کمیت و کیفیت مناسب، بستر رشد و بالندگی دختران و زنان که زمینهساز رشد و توسعه این سرزمین خواهدبود، فراهم گردد.