حمله به قلب گردشگری ترکیه

حوالی ساعت ده و بیست دقیقه صبح دیروز به وقت محلی، انفجاری در میدان سلطان احمد در مرکز توریستی استانبول، دسته کم ۱۰ نفر را کشت و بیش از ۱۵ نفر را زخمی کرد. این حمله جدیدترین حمله تروریستی در ترکیه است. کشوری که ماه هاست تحت تاثیر جنگ داخلی در کشور همسایه اش سوریه و بحران خونبار در کل خاورمیانه قرار گرفته و دستخوش مشکلات متعدد امنیتی و سیاسی شده است. به گزارش ایسنا و به نقل از اسکای نیوز عربی، یک عامل انتحاری خود را در اتوبوسی در نزدیکی مسجد سلطان احمد منفجر کرد. این منطقه قلب توریستی استانبول به شمار می رود و مسجد سلطان احمد که به مسجد آبی هم معروف است و مسجد تاریخی ایاصوفیه در این منطقه واقع شده اند. در زمان تنظیم این گزارش خبرگزاری ها، خبر از حضور انبوه نیروهای امنیتی و امدادی در این منطقه می دادند. هنوز از ملیت قربانیان این انفجار تروریستی خبری در دست نیست. با این حال شبکه المنار لبنان گزارش داده است که شش نفر از آلمان و نروژ و یک شهروند پرو در میان قربانیان حوادث دیروز هستند. خبرگزاری رویترز نیز به نقل از مسئول یک شرکت توریستی گزارش داده است که در زمان وقوع انفجار یک گروه از گردشگران آلمانی در محل وقوع حادثه بوده اند. به فاصله کوتاهی بعد از این انفجار رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه این انفجار را به شدت محکوم کرد. به گزارش الجزیره انگلیسی اردوغان گفته است که یک فرد مرتبط با سوریه عامل این حمله انتحاری بوده است. رئیس جمهوری ترکیه در حالی عامل این حمله تروریستی را فردی مرتبط با سوریه دانسته است که تا لحظه تنظیم این گزارش هیچ گروهی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است. رئیس جمهور و سایر مقامات رسمی ترکیه نیز اعلام نکرده اند که عامل انتحاری به کدام سازمان یا گروه تروریستی وابسته بوده است. با این حال شبکه اسکای نیوز عربی به نقل از مقامات امنیتی ترکیه گزارش داده است که احتمال زیادی دارد که این حمله توسط گروه داعش طراحی و اجرا شده باشد. این در حالی است که تا ساعاتی بعد از وقوع این حمله ناظران و تحلیلگران مسائل ترکیه، علاوه بر گروه داعش نسبت به وقوع این حمله توسط گروه پ ک ک نیز مشکوک بودند. به گزارش خبرنگار الجزیره انگلیسی از استانبول از کم و کیف این واقعه اطلاعات بسیار محدودی منتشر شده است. اما شاهدان عینی این انفجار را بسیار شدید توصیف کرده اند. فردی که در دفتری نزدیک وقوع انفجارها کار می کند به شبکه NTV ترکیه گفته است که بعد از انفجار افراد زیادی روی زمین افتاده بودند و تشخیص این که چه کسانی کشته شده یا زنده مانده اند، ممکن نبوده است. بنا به گفته او انفجار به حدی قوی بوده است که ساختمان های نزدیک محل انفجار را به شدت لرزانده است. بعد از وقوع این انفجارها، پلیس محل را به محاصره درآوره و تدابیر امنیتی برای محافظت از مردم و گردشگران در برابر اقدامات تروریستی احتمالی به اجرا درآورد. به دنبال وقوع این حادثه احمد داوود اوغلو نخست وزیر ترکیه تصمیم به برگزاری جلسه کابینه امنیتی ترکیه گرفته است. اظهارات رئیس جمهور ترکیه : به گزارش ایسنا رئیس جمهور ترکیه در سخنان خود در کنفرانس سفیران ترکیه‌ای در مجتمع ریاست جمهوری در آنکارا به فاصله کوتاهی بعد از وقوع این انفجارها گفت: ما با جدیت برای مقابله با تروریسم عمل می‌کنیم. این اقدامات تروریستی ترکیه را هدف قرار داده‌ است و هدف از آنها از بین بردن وحدت مردم ترکیه است. وی مدعی شد: کسی همچون ترکیه علیه گروه تروریستی داعش نجنگیده است. همانطور که ما کشته‌های بسیاری در مسیر مبارزه با داعش داده‌ایم. وی افزود: ما با قاطعیت هرچه تمام‌تر در زمینه مبارزه با تروریسم عمل خواهیم کرد و اجازه نخواهیم داد که تروریست‌ها کشور ما را تضعیف کنند. اردوغان گفت: ما در ترکیه هیچ مشکلی با شهروندان کرد نداریم و مشکلی به نام مساله کردها در بین ما وجود ندارد و مساله ما با کردهایی نیست که برادران و شهروندان ما هستند، بلکه با تروریسمی است که همگان را هدف قرار می‌دهد. ترکیه در بحران انفجار دیروز تازه ترین حلقه از زنجیره اقدامات تروریستی در خاک ترکیه به شمار می رود. در خونین ترین حادثه مشابه، در مهر ماه سال جاری انفجاری در مراسم تظاهرات جمعیتی که به صورت عمده از هواداران حزب دموکراتیک خلق های ترکیه ۹۹ نفر را به کام مرگ کشید و بیش از ۲۴۰ نفر را زخمی کرد. این گروه برای درخواست صلح و آتش بس بین دولت ترکیه و حزب کارگران کردستان این کشور تظاهرات می کردند که دو انفجار انتحاری توسط عوامل گروه داعش، این تظاهرات را به خاک و خون کشید. با شکسته شدن آتش بس بین دولت ترکیه و حزب کارگران کردستان ترکیه، ماه هاست که مناطق کرد نشین این کشور به صحنه درگیری و رویارویی ارتش و نیروهای امنیتی با اعضا و هواداران این حزب مبدل شده است. ترکیه از آغاز تحولاتی که به بهار عربی موسوم شد، با حمایت از این تحولات کوشید تا جای پای خود را در منطقه خاورمیانه محکم کند. رجب طیب اردوغان و همراهانش در حزب عدالت و توسعه مدت ها بود که سیاست موسوم به نوعثمانی را تعقیب می کردند. بر اساس این سیاست، دولت ترکیه تمرکز خود را در عرصه سیاست خارجی بر گسترش نفوذ سیاسی و اقتصادی در کشورهای اسلامی قرار دادند و کوشیدند روش حکمرانی حزب عدالت و توسعه را به الگویی برای اسلام گرایان در منطقه مبدل کنند. حمایت بی دریغ این حزب از به قدرت رسیدن اخوان امسلمین در مصر و کوشش برای تقویت گروه های اسلام گرا در سوریه از همین دیدگاه نشات می گرفت. با این حال علی رغم توفیقات اولیه، سیاست های ترکیه در منطقه به شدت دچار مشکل شد. در مصر اخوان المسلمین با کودتای نظامیان سرنگون شدند و در سوریه هم بشار اسد با تکیه بر متحدانش ایران، حزب الله لبنان و روسیه به سختی در برابر مخالفان مقاومت کرد. مقاومتی که حتی بعد از ۵ سال جنگ داخلی شکسته نشده است و چشم اندازی هم برای هزیمت آن دیده نمی شود. ترکیه در نخستین سال های جنگ داخلی در سوریه با همه امکانات و ابزارهای خود از مخالفان اسلام گرا حمایت کرد. این کشور نه تنها مجرای عبور کمک های نظامی عربستان و کشورهای مخالف اسد به مخالفان مسلح بود که شاهراه عبور تکفیری هایی بود که از همه جهان به سوی سوریه سرازیر شدند. این کمک های ترکیه و باز بودن مرزهای این کشور نقش بسیار مهمی هم در موفقیت های مخالفان بشار اسد به خصوص در مناطق شمالی این کشور داشت و هم در شکل گیری گروه های تروریستی بنیاد گرا. جبهه النصره و هولناک تر از آن داعش بر این بستر بالیدند و نه تنها سوریه که بخش هایی بزرگی از عراق را جولانگاه خود کرده و مبدل به مهم ترین خطر برای جهان مدرن شدند. با شدت گرفتن جنایات داعش و شدید شدن خطرات این گروه برای کشورهای اروپایی و آمریکایی، ترکیه نیز دست از حمایت داعش برداشت و حتی اجازه داد که ائتلاف به رهبری آمریکا از خاک این کشور و پایگاه هوایی اینجرلیک برای ضربه زدن به داعش بهره برند. پاسخ تروریست های تکفیری روشن بود و به زودی ترکیه هم مانند عراق و سوریه به صحنه حملات این گروه مبدل شد. علاوه بر خطر ناشی از داعش، ترکیه دغدغه مهم دیگری نیز در سوریه دارد. با سست شدن کنترل دولت مرکزی، کردهای سوریه در مجاورت مرزهای ترکیه اقدام به ایجاد مناطق خودگردان کردند. چنین اتفاقی برای ترکیه بسیار ناگوار و خطرناک به شمار می رود. ایجاد مناطق مستقل کرد نشین در مجاورت مرزهای این کشور می تواند، اختلاف دولت مرکزی با کردهای این کشور را به شدت تشدید نماید. انفجارهای دیروز نشان داد که ترکیه در صحنه میدانی ترکیه با چه بحران بزرگ و خودساخته ای مواجه شده است. به جز برخی گروه های میانه رو مخالفان مانند ارتش آزاد سوریه، تمام گروه های دیگر در این کشور در دشمنی با ترکیه همداستانند. گروه تروریستی داعش، رسما ترکیه را آماج حملات تروریستی کرده است، دولت مرکزی سوریه ترکیه را عامل اصلی حمایت از مخالفان مسلح خود می داند و کردهای سوریه نیز روابط خوبی با ترکیه ندارند. حمله تروریستی دیروز در قلب گردشگری ترکیه، می تواند تبعات بسیار ناخوشایند اقتصادی برای این کشور به دنبال داشته باشد. کشوری که صنعت گردشگردی نقش بارزی در رشد اقتصادی آن داشته است. رویای نوعثمانی و بلند پروازی های اردوغان و رهبران حزب عدالت و توسعه این روزهای به خوابی آشفته مبدل شده است که فرجام آن روشن نیست.