تولید: مظلوم اما سرافراز
یکی از پایه‌های اصلی رشد اقتصادی و افزایش درآمد ملی، توجه به تولید در بخش‌های صنعت، معدن و کشاورزی است. دولت‌ها معمولاً ضمن ایجاد فضای مناسب برای کسب‌وکار، به طرق مختلف به حمایت از تولیدات خود می‌پردازند. اختصاص یارانه، تسهیلات ارزان‌قیمت، معافیت‌های مختلف، تعرفه‌گذاری، ایجاد شرایط باثبات و حمایت‌های سیاسی، بخشی از این استراتژی‌های حمایتی در کشورهای مختلف بوده‌است. مروری بر روند شکل‌گیری اقتصاد کشور و رونق فعالیت‌های تولیدی و صنعتی در دهه‌های گذشته، مؤید این موضوع است که بخش کشاورزی و تجارت به جهت این که در پارادایم شکل گرفته به عنوان شغل پیشینیان ما بوده‌است، موفقیت‌هایی در این حوزه اقتصاد کشور را متأثر کرده‌است، اما پارادایم صنعتی‌شدن، بیگانگی خاصی با اقتصاد و فرهنگ کشورمان داشت. به‌این‌صورت که هم‌اکنون نیز تولید توانمندی لازم را ندارد و تولیدکنندگانی که به تجارت نمی‌پردازند، به صرف تولید موفقیت لازم را ندارند. و تولیدکنندگان و کارآفرینان موفق بدون پرداختن به امر تجارت، توفیقات مناسبی را کسب ننموده‌اند. با توجه به این مسائل می‌توان نتیجه‌گیری کرد بخش تولید در کشور ما به حمایت‌های بیشتری نسبت به سایر
کشورها نیاز دارد. اما در عمل این بخش مظلوم‌ترین و گاه منفورترین بوده‌است. به سان مرده‌ای که همگان به نیکی از آن یاد می‌کنند. در سیاست‌ها، برنامه‌ها، همایش‌ها و مصاحبه‌ها مقدس است و تجلیل‌شده، اما در صحنه عملیات تنها و بدون پشتیبان مانده‌است. تولید پنج سال است که افزایش قیمت‌های حامل‌های انرژی را به صورت هدفمند می‌پردازد و یارانه مصوب ۳۰درصدی از هدفمندی را نمی‌گیرد. در نوسانات ارزی لگدمال می‌شود. با تصمیمات خلق‌الساعه لرزه بر اندامش می‌افتد. در مقابل تحریم‌های خارجی به تنهایی سینه سپر می‌کند، اما با تحریم‌های داخلی (ضعف مدیریت و تصمیمات) از پا می‌افتد، مالیات آن‌چنان که گفته‌می‌شود می‌پردازد، ارزش افزوده را برای دولت می‌گیرد، برای تسهیلات، هر نرخی که بخواهیم حتی ۲۸درصد، می‌پذیرد، هرچند خود ۷درصد سود می‌کند، دلش می‌سوزد نه برای خود، برای کارکنان و کارگران که بی‌کار نشوند. دارائی‌هایش را وثیقه بانک‌ها می‌کند تا به تملک بانک‌ها دربیاید. جرمش این است که به تولید و اشتغال و هم‌وطنانش مهر می‌ورزد. نمی‌خواهد دلالی کند، در بانک‌ها به دنبال سود بالاتر نمی‌گردد، هرچند عده‌ای به نامش خوردند و بردند، اما تولیدکنندگان
واقعی مانده‌اند در نهایت مظلومیت، چشم‌به‌راه یک پشتیبانی گسترده با عزم ملی مثال‌زدنی، که اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم می‌تواند خاستگاه این حرکت ملی گردد. بررسی مجدد برنامه‌های پنج‌ساله، چشم‌انداز بیست‌ساله و سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، نشان از تأکید بر توجه به تولید با محوریت صادرات دارد. در شرایط فعلی به جهت کاهش قیمت نفت و تحریم‌های شکل‌گرفته، عده‌ای نبود منابع را دلیلی بر کاهش بودجه و حمایت‌های لازم از بخش تولید می‌دانند. اما باید دقت داشت در چنین شرایطی بایست حداکثر توجه به این بخش صورت گیرد، تا تهدیدات به فرصت تبدیل شود. جبران درآمدهای نفتی از طریق تولید و صادرات کالاهای غیرنفتی پوشش داده‌شود. درآمدهای نفتی با وضعیت موجود به زیر ده‌میلیارد دلار خواهدرسید، و چاره‌ای جز پوشش هزینه‌های دولت از طریق درآمدهای مالیاتی نیست. بخش اعظم درآمد (۸۷هزار میلیارد تومانی) مالیاتی، از طریق مالیات عملکرد و مالیات بر ارزش افزوده بخش تولید و تجارت حاصل می‌شود. که در صورت بی‌توجهی به بخش تولید، ضمن عدم دسترسی به درآمدهای مالیاتی پیش‌بینی شده، جبران کسری بودجه دولت نیز بسیار سخت خواهدبود. معوقات بانکی بخش
تولید به جهت نوسانات ارزی، افزایش تورم، تحریم‌ها و افزایش سود تسهیلات روزبه‌روز متورم شده‌است، و به نظر می‌رسد که بدون تصمیم جهادی دولت در خصوص بخشودگی جرایم و بخشی از سود و یا محاسبه سود تسهیلات بر مبنای نرخ روز اخذ وام، نجات بخش تولید مقدور نگردد. بی‌تردید اصرار بانک‌ها که باید بخشی از آن‌ها را ورشکسته دانست، بر دریافت اصل و سود به نرخ روز، بانک‌ها را ورشکسته‌تر خواهدکرد، چرا که درنهایت اقساط پرداخت نخواهدشد. به جهت نبود وثیقه جدید و عدم‌پوشش وثیقه قبلی، امکان استمهال نیز فراهم نخواهدشد. در این حالت نهایت تلاش مدیران امور حقوقی بانک‌ها منجر به تملک واحدهای تولیدی خواهدشد. این واحدها در دست تولیدکننده یک واحد صنعتی است، اما در دست بانک‌ها آهن‌پاره‌ای بیش نخواهدبود. و چرا که واحدهای تولیدی آماده به کار بدون اقساط معوق بی‌مشتری مانده‌است. معلوم نیست بانک با یک واحد تولیدی ورشکسته چه خواهدکرد؟ و این واحدها به جز تزیین صورت‌های مالی بانک‌ها به عنوان دارایی، چه کارآیی دیگری خواهندداشت؟ بی‌تردید به جهت عدم‌استفاده، این واحدها تخریب شده، و به علت ورود دستگاه‌های جدید و به‌روز قابلیت استفاده خود را از دست
خواهندداد. بنابراین ضرورت دارد بانک‌ها فقط و فقط به خاطر خود و نه به خاطر تولیدکنندگان، به فکر ایجاد گشایش‌هایی برای بخش تولید باشند. سرنوشت بخش‌های مختلف اقتصاد به هم تنیده‌شده‌است. و به مانند واگن‌های یک قطار با یک لکوموتیو رانده‌می‌شود. خروج هر واگن از ریل، همه واگن‌ها و حتی لوکوموتیو را در معرض سقوط قرار خواهدداد. بی‌شک تولید و صنعت، بانک‌ها، تجار، گمرک، مالیات، بورس، اصناف و ... در یک قایق بایستی به سرمنزل مقصود برسند. تضعیف و رکود در یک بخش، همه بخش‌ها را دچار مشکل می‌کند. پس رهنمون شدن به سمت رشد و توسعه پایدار، تعامل همه بخش‌های اقتصاد را خواهدطلبید. برای تحقق تعامل و حرکت، دولت می‌تواند به‌عنوان پیش‌قراول همه بخش‌ها، هماهنگی لازم را در جهت چرخش هم‌راستا و هم‌افزای اقتصاد کشور ایجاد نماید. حسین محمود زاده اصل h_mahmoudiasl@yahoo.com کارشناس اقتصادی 
