زنگ خطر واردات بی رویه محصولات بیولوژیک
واردات واکسن های زنده غیرقابل چشم پوشی است
تولید ایرانی «نیوکاسل کلون»؛ واکسنی برای مقابله با بزرگ ترین تهدید صنعت طیور
امروزه دارا بودن فن آوری های تولید واکسن یکی از شاخص های کشورهای توسعه یافته در جهان است و ایران با قدمتی طولانی در عرصه واکسن سازی و واکسیناسیون در انسان، دام و طیور یکی از کشور های پیشگام و موفق در جهان و بویژه در آسیا محسوب می شود. وجود دانشمندان و محققان طراز اول در زمینه تحقیق و تولید واکسن و فرآورده های بیولوژیک در موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی (یکی از قدیمی ترین و معدود مراکز تحقیقی-پژوهشی در کنار تولید درجهان) موجب شده است با وجود تحریم های خصمانه دشمن در طول سالیان پس از انقلاب، این مرکز استراتژیک کشور، با داشتن دانش تولید واکسن به صورت بومی، بتواند از تولید پیوسته نیاز کشور عزیزمان به واکسن و مواد بیولوژیک سربلند بیرون آید. بر اساس همین تفکر، پژوهشگران موسسه رازی همواره اقدام به تحقیق، پژوهش و در نهایت تولید واکسن های مهم و استراتژیک در زمینه های مصرف انسانی، دام و طیور در طول بیش از ۹۰ سال گذشته نموده اند تا علاوه بر تامین نیاز کشور مانع از خروج صدها میلیون دلار ارز شوند. در همین راستا پس از چندین سال تلاش و تحقیق واکسن جدید نیوکاسل کلون (clone.12IR)، یکی از مهم ترین واکسن های صنعت طیور
در موسسه رازی تولید شد. صنعت طیور ایران بزرگترین صنعت کشور پس از نفت با تبادل مالی ده ها هزار میلیارد تومان در سال است. گوشت مرغ نیز به عنوان مهم ترین منبع با ارزش پروتئین حیوانی با مزیت های غیر قابل انکار (هزینه تولید پایین و رشد سریع) در سبد غذایی جامعه است. بیماری ها همواره به عنوان مهم ترین عامل مخاطره آمیز در تامین این منبع اصلی پروتئین مردم و همچنین برای فعالان شاغل در این صنعت بوده و در میان این بیماری ها، بیماری نیوکاسل بزرگ ترین تهدید صنعت طیور است. مبارزه با این بیماری جز با اجرای دقیق برنامه های امنیت زیستی (Biosecurity) و واکسیناسیون منظم و جامع در مزارع پرورش طیور محقق نخواهد شد. واکسن نیوکاسل کلون، واکسنی با ویژگی های منحصر به فرد از لحاظ توانمندی در ایمن سازی و بی خطری است که بنا به تشخیص دکتر دامپزشک یا کلینیسین های طیور در انواع برنامه های واکسیناسیون، موقعیت های جغرافی گوناگون، زمان های مختلف درطی پرورش یا تولید (بدون کاهش راندمان تولید پس از مصرف واکسن) و همچنین در انواع طیور پرورشی از جمله جوجه گوشتی، نیمچه، مرغان تخمگذار، گله های مادر، بوقلمون و غیره به عنوان نوبت اول یا یادآور (بوستر)
استفاده می شود. 
در تولید این فرآورده از یک تحت جمعیت (Sub Population) از سویه لاسوتا جهت رسیدن به واکسنی با توان ایمنی زایی بالا همراه با عوارض جانبی و واکنش های ناخواسته پس از واکسیناسیون (Side Effect) کم تر استفاده شده است. دانشمندان با استفاده از روش های خاص و مطالعه رفتاری این تحت جمعیت ها، بهترین آن ها از لحاظ ویژگی های مورد نظر را جدا و به عنوان بذر در واکسن نیوکاسل کلون مورد استفاده قرار دادند. موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی با تولید این واکسن جدید علاوه بر کامل تر کردن سبد تولیدی واکسن های بیماری نیوکاسل، جز معدود مراکز دارای توان علمی و سخت افزاری تولید انبوه این واکسن در جهان قرار گرفت. واکسن نیوکاسل کلون موسسه رازی با کیفیتی هم طرازِ بهترین نمونه های وارداتی با قیمتی حدود ۷۰ درصد مشابه خارجی به مصرف کنندگان عرضه می شود. این موسسه با تولید سالانه بیش از یک میلیارد دز واکسن نیوکاسل کلون، توان تامین صددرصد نیاز داخل کشور و جلوگیری از خروج میلیون ها دلار ارز را دارد. این واکسن و سایر
واکسن های بیماری نیوکاسل (b1 ، لاسوتا و ... )، در کنار دیگر واکسن جدید تولیدی موسسه رازی - واکسن نیوکاسل مقاوم به گرما - که در طیور خانگی و روستایی (به عنوان مخازن بالقوه بیماری نیوکاسل) استفاده می شود، می تواند طیور را در تمامی سنین، سطوح و نقاط کشور برعلیه بیماری نیوکاسل زیر چتر خود قرار دهد و این گامی بزرگ و مهم در کنترل و پیشگیری از بیماری هزار چهره صنعت طیور کشور است. در پایان لازم است بدانیم بسیاری از کشور های توسعه یافته به دلیل مسائل امنیتی و جلوگیری از مباحث بیوتروریسم و انتقال و ایجاد بیماری های نوپدید، به هیچ عنوان اجازه واردات واکسن های زنده را به کشور خود نمی دهند. این امر برای کشور ایران با توجه به شرایط خاص و ویژه سیاسی غیرقابل چشم پوشی است. امید است مسئولان مربوطه این خطر بزرگ را در سیاست های واردات محصولات بیولوژیک به کشور مد نظر قرار دهند.
دکتر رضا اسداله نژاد
کارشناس روابط عمومی موسسه رازی
