PMD در خط پایان

این گویی سرنوشت توافق هسته ای وین است که با فشارها و مقاومت های بسیار مواجه شود، روزهای پر التهاب و نفس گیر از سربگذراند، توجه همه ناظران و تحلیلگران را جلب کند و به دلواپسی های بسیاری دامن بزند، اما سرانجام آسانتر از آن چه گمان می رود، به نتیجه برسد. بعد از شب ها بیداری و اضطراب در وین، که دامنه آن به تهران هم رسیده بود، سرانجام برجام متولد شد. تصویب آن در پارلمان های ایران و آمریکا در ابتدا با دشواری های بسیار مواجه شد. در آمریکا لابی مخالف توافق هر آن چه در توان داشت صرف کرد تا از تصویب آن در سنای آمریکا پیشگیری کند. با این حال موافقان توافق در نهایت توانستند حتی از طرح قطعنامه رد برجام در کنگره هم جلوگیری کنند تا کار حتی به وتوی رئیس جمهور آمریکا هم نکشد. در ایران هم علی رغم جدیت مخالفان برجام و حاشیه های بسیاری که در جریان بررسی این توافقنامه در مجلس به وجود آمد، و در حالی که انتظار می رفت کار در جریان بررسی جزئیات این پرونده در مجلس شورای اسلامی هم بالا بگیرد، سرانجام برجام با اجماع ارکان نظام در ۲۰ دقیق از تصویب مجلس شورای اسلامی گذشت. این داستان آشنا در مورد ماجرای PMD یا ابعاد پیشین نظامی برنامه هسته ای ایران هم تکرار شد. در حالی که در هفته های گذشته و با انتشار اظهار نظر مدیر کل آژانس بین المللی اتمی که اعلام کرده بود گزارش او پیرامون PMD نه مثبت و نه منفی است، موجی از نگرانی از سرنوشت PMD به راه افتاده بود، انتشار این گزارش و اظهار نظرهای مثبت طرفین اصلی پرونده، مهر پایانی بر این روند زد. به این ترتیب اگر اتفاق عجیبی در جلسه نهایی شورای حکام در مورد این مسئله روی ندهد و کار PMD به فرجام برسد، می توان گفت که آخرین موانع نیز در راه اجرایی شدن برجام برطرف شده است. گزارش آمانو گزارش مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در نخستین ساعات روز پنجشنبه منتشر شد. گزارشی طولانی که در ۸۸ بند کوشیده است تمام فعالیت های راستی آزمایی و بازرسی های آژانس را از گذشته دور و به خصوص در طی ماه های گذشته و در چارچوب توافق های ایران و آژانس را بررسی کند و به ابهامات در این مورد پاسخ دهد. اکتساب مواد هسته ای، اجزا هسته ای برای یک ابزار انفجاری، تولید چاشنی انفجاری، آغازگر مواد انفجاری قوی، مدل سازی و محاسبات و .... از جمله سرفصل های بررسی شده در این گزارش هستند. در ذیل تک تک این موارد آژانس با درج ابهامات و اتهامات ناروای وارده به ایران به درج پاسخ های مقامات کشورمان پرداخته است. آن چه در این گزارش محسوس است این است که علی رغم برخی ابهام های جزیی آژانس به هیچ سندی برای انحراف ایران از برنامه صلح آمیز هسته ای نیافته است. گزارش در نهایت درباره PMD چنین قضاوت کرده است : « آژانس ارزیابی می کند که طیفی از فعالیتهای مرتبط با توسعه یک وسیله انفجاری هسته ای در ایران قبل از پایان سال ۲۰۰۳ میلادی بعنوان تلاشی هماهنگ انجام شده، و برخی فعالیتها بعد از سال ۲۰۰۳ میلادی اتفاق افتاده است. آژانس همچنین ارزیابی می کند که این فعالیتها فراتر از امکان سنجی و مطالعات علمی، و کسب مهارتها و توانمندی های فنی مرتبط و مشخص پیشرفتی نداشته است. آژانس نشانه های معتبری از فعالیتها در ایران در ارتباط با توسعه وسیله انفجاری هسته ای بعد از سال ۲۰۰۹ میلادی در اختیار ندارد.» صالحی : دیگر راهی برای باز گذاشتن این پرونده وجود ندارد به گزارش ایسنا به نقل از صدا و سیما علی اکبر صالحی با تحلیل گزارش دیروز آمانو اظهار کرد: با توجه به تجربه ای که از فعالیت ۵ ساله به عنوان نماینده ایران در آژانس دارم این گزارش ملغمه‌ای از گزارش‌های گذشته و وصله پینه کردن بسیاری از مسائل گذشته و حال بود تا به هر حال گزارش را پر کنند. وی افزود: مهم این است که در بخش مربوط به ارزیابی که حدود ۹ بند را شامل می‌شود اگر به دقت بخوانیم می‌بینیم چیزی در آن نیست یعنی اذعان کردند که فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان صلح آمیز بوده و هیچ انحرافی در آن دیده نشده است. وی تاکید کرد: بر این اساس و با توجه به تجربه سال ها فعالیت در آژانس ، قطعا پرونده پی ام دی بسته خواهد شد زیرا نتوانستند به هیچ مستندی اشاره کنند بنا براین این پرونده ساختگی که سال ها ما را گرفتارش کردند برای همیشه بسته خواهد شد. وی با تبیین گزارش دیروز آمانو گفت: اکنون سندی پیش رو داریم که دیگر نمی توانند گزارش آژانس را نفی کنند یا اصطلاحاً زیرش بزنند این سند نشان دهنده برائت ماست. اگر نخواهند این پرونده را طی قطعنامه ای ببندند عملاً ملزم به تعهداتشان نبودند و توپ در زمین خودشان خواهد افتاد. بر این اساس نیازی به تشکیک و بی اعتمادی نیست و با اطمینان خاطر و براساس داده ها به شکل علمی و مستند می گویم که راهی برای باز نگه داشتن این پرونده وجود ندارد. مونیز : تحریم ها ژانویه برداشته می شود ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا هم که به همراه علی اکبر صالحی نقش اصلی را در بخش های فنی مذاکرات هسته ای وین بر عهده داشتند، روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه سی ان ان با اشاره به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در خصوص مسائل باقیمانده در برنامه هسته‌ای گذشته و حال ایران که عصر روز چهارشنبه منتشر شد، گفت: هیچ نگرانی درباره فعالیت‌های ایران در ارتباط با تسلیحات هسته‌ای یا فعالیت‌هایی در چرخه سوخت، در چارچوب توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵‌ وجود ندارد. به گزارش ایسنا وزیر انرژی آمریکا افزود: ما متعهد به لغو تحریم‌های مرتبط هسته‌ای ایران هستیم. من تاکید می کنم که تحریم‌های هسته‌ای و نه تحریم‌هایی که در ارتباط با دیگر مسائل است، در ماه ژانویه زمانی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پایبندی ایران به تعهداتش را تایید کند، برداشته خواهد شد. واضح است که این تعهدات سخت و البته ضروری هستند. بعیدی نژاد : نفسی به راحتی کشیدیم رئیس تیم کارشناسی مذاکره کننده ایران هم با درج یادداشتی در صفحه اینستاگرام خود به گزارش آژانس واکنش نشان داد. گزارشی که نشان از احساس مثبت و موفقیت این مذاکره کننده ارشد ایرانی بود. بعیدی نژاد نوشت : « ساعتی پیش آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش ارزیابی نهایی خود را در خصوص آنچه اصطلاحا پی ام دی خوانده می شود، منتشر کرد؛ آژانس صراحتا و بطور مطلق در انتهای گزارش چنین می گوید که آژانس هیچ نشانه ای از انحراف مواد هسته ای در ارتباط با پی ام دی در برنامه هسته ای ایران نیافته است. این بند کلی تکلیف همه را بخوبی روشن کرده است و با قوی ترین بیان ممکن و بدون هیچگونه شرط و شروطی صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران را تایید کرده است.» بعیدی نژاد در انتهای این یادداشت افزوده است : «این گزارش فقط یک انتخاب جلوی پای شورای حکام می گذارد و آنهم مختومه کردن پرونده پی ام دی است؛ بحث پی ام دی دیگر به تاریخ پیوسته است و ما این مرحله بسیار سخت در کار با آژانس را پشت سر گذاشته ایم. بعیدی نژاد می افزاید:این گزارش نتیجه یکی از پیچیده ترین مذاکرات دیپلماتیک بین المللی بود. امشب جای شما خالی یک نفس راحت می کشیم و به همه عزیزان و بزرگان تلاشگر که ما را به اینجا رساندند خسته نباشید عرض می کنم. اجرهم عندالله»