خودارزیابی رسانه‌ها و همبستگی در نظام صنفی
در روزگار امروز ما برای هر فعالیتی نظام‌های سنجش و ارزیابی متفاوتی وجود دارد که از جنبه‌های متفاوتی قابل ارزیابی و سنجش است. بعضی نظام‌ها و سازمان‌های ارزیابی کننده، وظایف خود را از موضع حاکمیت و امور نظارتی برای تأمین و تضمین سلامت و آرامش مردم انجام می‌دهند. این دسته از سازمان‌ها مانند گمرکات، مؤسسه استاندارد، نهادهای نظارت بر امور پزشکی و امثال این‌ها لاجرم باید از طریق مجاری قانونی و دولتی پشتیبانی شوند تا بتوانند با اعمال قوه قهریه از بروز احتمال فساد و خطر برای امنیت و سلامت مردم پیش‍گیری کنند. البته در این دسته از نهادهای کنترلی و بر همین پایه استدلالی، در سایر نهادهای ارزیابی کننده غیرقهری و داوطلبانه نیز، نظارت‌ها و کنترل‌ها برپایه حداقل‌های تضمین کننده سلامت و آرامش مردم تعریف و اعمال می‌شوند و هرگز از آن‌ها انتظار تأمین حداکثر کیفیت و مطلوبیت وجود ندارد. اما این نکته چیزی از اهمیت و ضرورت آن‌ها نمی‌کاهد. هر فعالیتی که به جمع بزرگی از مردم مربوط می‌شود و با افکار و اندیشه‌های آنان و یا باآرامش، سلام و امنیت آنان ارتباط دارد به ناچار باید در نظام قابل اعتماد و پذیرفته شده‌ای مورد سنجش، دقت و صحت ازمایی قرار بگیرد تا مصرف‌کنندگان آن با اطمینان به بهره‌گیری از آن بپردازند و دغدغه کم فروشی نداشته و یا نگران کیفیت و حتی اصالت آن محصول و یا فرآورده نباشند. یکی از دست‌آورهایی که دولت یازدهم نسبت به آن اهتمام ورزیده است و با رویکردی دو سویه اقدام به انجام آن کرده است، ارزیابی کیفیت رسانه‌ها است. این ارزیابی در بخش‌های متنوعی در جریان است. برای رتبه‌بندی خبرگزاری‌ها که زمانی رسانه مادر شمرده می‌شدند، نظامی در حال تکوین است که با مشارکت مدیران خود خبرگزاری‌های دولتی و غیردولتی اقدام به ارزیابی و رتبه‌بندی این رسانه‌ها کنند. این دسته از سازمان‌ها مانند گمرکات، مؤسسه استاندارد، نهادهای نظارت بر امور پزشکی و امثال این‌ها لاجرم باید از طریق مجاری قانونی و دولتی پشتیبانی شوند تا بتوانند با اعمال قوه قهریه از بروز احتمال فساد و خطر برای امنیت و سلامت مردم پیش‍گیری کنند.
برای اولین بار در نظام فرهنگی و رسانه‌ای کشور
سامانه‌ای طراحی شده است که بر اساس آن
روزنامه‌های کشور از حیث چندین شاخص
برجسته و مهم با هم سنجیده می‌شوند
برای سایت‌های خبری و اینترنتی هم نظام مشابهی در جریان تکوین است. تا سایت‌های اینترنتی خبری را هم مورد سنجش کیفیت و ارزیابی قرار دهند. این اقدام‌ها با همت معاونت امور مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در جریان است و علاوه بر این‌ها برای روزنامه‌ها هم نظامی با مشارکت مدیران رسانه‌های دولتی و غیردولتی طراحی شده است که در روزهای اخیر نتایج اجرای این نظام ارزیابی کیفیت منتشر شده است. طراحی نظام ارزیابی کیفی روزنامه‌ها در کارگروهی به نام توسعه مطبوعات در خلال چندین ماه بحث و مشورت و یک دوره اجرای آزمایشی به سرانجام رسید و با اهتمام معاونت امور مطبوعاتی در سپردن امور مطبوعات به اهالی این خانواده فرهیخته؛ نظام طراحی شده توسط کارگروه توسعه مطبوعات برای اجرا به انجمن روزنامه‌های غیردولتی سپرده شد و حاصل این مقدار صرف انرژی و اندیشه و تعاطی افکار و بررسی‌های کارشناسانه دست‌آوردی شد که در روزهای اخیر از سوی معاونت امور مطبوعاتی منتشر شده است. فارغ از این که بر اساس این نتایج کدام روزنامه از حیث کیفیت برتر دانسته‌شده است و یا این که نظام طراحی‌شده تا چه اندازه قابلیت تشخیص و اعلام برترین روزنامه‌های کشور را دارد یا نه؟ باید بر یک نکته تأکید کرد و آن این نکته است که برای اولین بار در نظام فرهنگی و رسانه‌ای کشور سامانه‌ای طراحی شده است که بر اساس آن روزنامه‌های کشور از حیث چندین شاخص برجسته و مهم با هم سنجیده می‌شوند. بر این پایه، کاربران روزنامه‌ها اعم از مدیران دستگاه‌های سیاسی و اجرایی و یا مدیران روابط عمومی نهادها از یک سو و سفارش دهندگان آگهی‌ها در میان نهادهای خصوصی از سوی دیگر و علاوه بر همه این‌ها خوانندگان و مصرف‌کنندگان نهایی روزنامه‌ها می‌توانند به حداقلی از شناخت درباره کیفیت روزنامه‌هایی که به بازار عرضه می‌شوند، دست بیایند. البته برای اطمینان صددرصدی نسبت به کیفیت یک رسانه سنجش آن با یک معیار کفایت نمی‌کند و باید معیارهای چندگانه‌ای برای ارزیابی وجود داشته‌باشد تا خواننده روزنامه بتواند تصویر درستی از روند تهیه تا انتشار محتوای روزنامه‌هایی که به او عرضه می‌شوند به دست بیاورد و با اعتماد و اطمینان کافی ذهن و فکر خود را به مدیریت و دانایی ناشر روزنامه بسپارد. در این نظام تازه شکل گرفته روزنامه‌هایی با محتوای ورزشی، سینمایی، اقتصادی و یا حتی پزشکی و اقتصادی و سیاسی و یا روزنامه‌ای با رویکردهای اختصاصی دیگر در یک فرایند یکسان مورد ارزیابی و سنجش قرار گرفته‌اند و طبیعی است که باید برای ارزیابی روزنامه‌های اقتصادی و یا وورزشی نظام دیگری برای سنجش کارآیی و تأثیرگذاری آنان ایجاد شود، حتما خوانندگان این روزنامه‌ها درک درست‌تر و کامل‌تری از عملکرد روزنامه مورد علاقه‌خود خواهند اشت. این گام بلند را که امروز برداشته شده است به فال نیک می‌گیریم و این امید را داریم که با اهتمام و سعی بیشتر اهالی رسانه و مشارکت گسترده‌تر آنان در دوره‌های بعدی این اعتبارسنجی و توجه به ایجاد سامانه‌های تازه‌تر به افق تازه‌‌ای برای فردای روشن‌تر مطبوعات ایران پیش چشم مردم باز کنیم.
