حل بحران سقوط مصرف شیر با تخصیص نیم درصد بودجه کشور
سرانه مصرف لبنیات درسراشیبی سقوط قرار گرفت
گروه تولید- نگاهی به آمارهای رسمی اعلام شده درباره سرانه مصرف شیر در کشور نشان می دهد در سالهای اخیر و به موازات افزایش قیمت شیر و به دنبال آن فرآورده های لبنی میزان مصرف این محصول مهم که ارتباط تنگاتنگی با سلامت مردم دارد،به شدت رو به نزول رفته است. اگرچه آمار سرانه مصرف شیر در کشورهای پیشرفته فاصله عمیقی با کشورهای جهان سوم دارد اما براساس گزارش های جهانی، متوسط سرانه مصرف شیر دردنیا ۱۵۰ لیتر اعلام شده است و اینجاست که با مقایسه سرانه مصرف کشورمان با این میانگین عمق فاجعه به خوبی روشن می شود. سال‌هاست که متولیان امر در بحث لزوم افزایش سرانه مصرف شیر سخن می رانند اما متاسفانه، شیب تند کاهش مصرف اثبات کرده است که به عمل کار برآید .... کارشناسان امر قدرت خرید پایین مردم را یکی از مهمترین عوامل افت سرانه مصرف در کشور عنوان می کنند، موضوعی که در کنار روند گرانی این محصول و حذف یارانه آن، بحث مصرف شیر در کشور را آهسته آهسته به بحران شیر تبدیل کرده است. آگاهان معتقدند یکی از راهکارهای افزایش مصرف لبنیات،به جز فرهنگ سازی، حمایت های دولتی از طریق پرداخت یارانه است که اگرچه دولت برای حمایت از تولید شیر و حتی ثابت یا پایین نگاه داشتن قیمت تولید شیرخام اقداماتی را در این راستا انجام می دهد، اما هشدار سقوط مصرف نشان دهنده بی نتیجه بودن برنامه ریزی های صورت گرفته است.
برای این که مصرف سرانه شیر از ۶۰ لیتر فعلی به ۱۰۰ لیتر برسد، باید به میزان ۳۲۰۰میلیون لیتر به تولید و مصرف شیر اضافه شود. با فرض تخصیص ۴۰۰۰ ریال یارانه برای هرلیتر شیر مازاد (۴۰ لیتر)، کل بودجه مورد نیاز سالانه به ۱۳۰۰ میلیارد تومان هم نمی‌رسد. به بیان دیگر دولت با تخصیص این مبلغ که کمتر از نیم درصد بودجه کل کشور است و کمتر از کمک سالانه به برخی مؤسسات فرهنگی و آموزشی غیر دولتی است، می‌تواند سرانه مصرف شیر را به میزان قابل توجهی افزایش بدهد و سلامت نسل آینده را بیمه کند
در آخرین آمار رسمی اعلام شده توسط سازمان خوارو بار جهانی درباره سرانه مصرف شیر درایران این سرانه به عدد ۶۰ لیتر نزول کرده است، این اتفاق ناخوشایند ما را بر آن داشت تا با یک کارشناس دراین باره به گفتگو بنشینیم. وی در این گفتگو ضمن هشدار این نکته که در حال حاضر مصرف سرانه شیر کشور به رقم نگران کننده ۶۰ لیتر رسیده و از متوسط سرانه جهان (۱۵۰لیتر) بسیار فاصله گرفته‌است تصریح کرد: بی‌تردید این وضعیت در آینده‌ای نه چندان دور موجب گسترش بیماری‌های فراوان برای شهروندان به‌ویژه کودکان و نوجوانان خواهدبود و نسل‌های آینده باید هزینه این بی توجهی مزمن را بپردازند. وی به ارایه راهکاری عملی در راستای حل این بحران فزاینده پرداخت و گفت: با تخصیص رقمی ناچیزدر سطح نیم درصد از بودجه کل کشور برای کمک به صنعت تولید شیر، می‌توان میزان مصرف سرانه را تا سطح ۱۰۰ لیتر رساند، و خطر بزرگی را که سلامت نسل آینده کشور را تهدید می‌کند، تا حدی مهار می‌شود. وی با طرح این سئوال که آیا در بودجه عمومی سالیانه کشور ارقامی قابل تجدیدنظر وجود ندارد که با بازنگری در مصرف آن، این خطر را از بیخ گوش نسل آینده دور کرد؟ و آیا همه ارقام بودجه‌ای که سالیانه به سازمان‌ها و مؤسسات ریز و درشت تخصیص می‌یابد، از نظر اولویت و اهمیت رتبه‌ای بالاتر از کمک به افزایش سرانه مصرف شیر دارند؟ اضافه کرد: دولت می‌تواند با همکاری مجلس، برخی از اقلام بودجه‌ای که دولت ملزم به پرداخت آن شده، و امکان تأمین از طرقی دیگر غیر از بودجه سالانه دارند، را کنار گذاشته و این امکان را برای خانوارها فراهم کند تا با افزایش مصرف شیر سلامت خود و فرزندانشان را تأمین و تضمین کنند. این کارشناس با ارایه مثالی آماری دیدگاه خود را این چنین تشریح کرد: برای این که مصرف سرانه شیر از ۶۰ لیتر فعلی به ۱۰۰ لیتر برسد، باید به میزان ۳۲۰۰میلیون لیتر به تولید و مصرف شیر اضافه شود. با فرض تخصیص ۴۰۰۰ ریال یارانه برای هرلیتر شیر مازاد (۴۰ لیتر)، کل بودجه مورد نیاز سالانه به ۱۳۰۰ میلیارد تومان هم نمی‌رسد. به بیان دیگر دولت با تخصیص این مبلغ که کمتر از نیم درصد بودجه کل کشور است و کمتر از کمک سالانه به برخی مؤسسات فرهنگی و آموزشی غیر دولتی است، می‌تواند سرانه مصرف شیر را به میزان قابل توجهی افزایش بدهد و سلامت نسل آینده را بیمه کند. وی افزود: این مؤسسات فرهنگی غیردولتی از دو حال خارج نیستند: یا به شدت مورد توجه و اعتماد مردم قرار دارند و طرفداران و حامیان زیادی دارند که می‌توانند با حمایت آنان از کمک دولتی بی‌نیاز شوند. یا این که چندان مورد اعتماد و علاقه مردم نیستند که در این صورت چه نیازی داریم به مؤسسه‌ای که پایگاه مردمی قوی ندارد، کمک دولتی بکنیم؟ این کارشناس با نگاهی به یکی از اقلام بودجه‌ای مورد اشاره از مؤسسه ای فرهنگی و غیردولتی یادکرد که کمک سالیانه‌ای بیش از مبلغ مورد نیاز طرح افزایش مصرف سرانه شیر دریافت می کند. وی دراین باره تصریح کرد: درحالی که با توجه به مقبولیت این گونه مؤسسات برای طرفداران ایشان، اصلاً نیازی به دریافت کمک دولتی ندارد. آیا بهتر نیست دولت به جای حمایت از یک مؤسسه توان‌مند و بی نیاز به کمک دولت، به کار اصلی خود یعنی کمک به تولیدکنندگان شیر بپردازد و برای افزودن بر سرانه مصرف شیر تلاش کند؟ این کارشناس در پایان با تاکید بر اینکه آیا نسل آینده که به دلیل کاهش مصرف شیر با بیماری‌های فراوان دست و پنجه نرم خواهدکرد، این شیوه تخصیص بودجه را مقصر و عامل بیماری خود نخواهد شناخت؟ این سئوال را مطرح کرد که آیا از آن سو ، خود طرفداران مؤسسات فرهنگی می‌پذیرند که به خاطر برخورداری از حمایت دولتی که چندان هم مورد نیازشان نیست (به دلیل امکان برخورداری از کمک‌های مردمی طرفداران)، مسؤولیت این کاهش مصرف شیر را عهده دار شوند، و مورد انتقاد نسل‌های آینده قرار گیرند؟
