گزارش انتخاباتی جهان اقتصاد : احتمال ائتلاف نزدیک به صفر

روزشمار انتخابات مجلس شورای اسلامی دو رقمی شده و از امروز تا برگزاری این انتخابات تنها ۹۵ روز باقی مانده است. طبیعی است که گروه های مختلف سیاسی از طرح دغدغه های کلی آرام آرام وارد مسائل جزئی تر و اجرایی تر می شوند و بیشتر سخن از مصادیق به میان می آید. هفته گذشته در شبکه های اجتماعی موبایلی که این روزها مهم ترین مجرای مبادله اخبار در جامعه ایرانی است، لیست های مختلفی دست به دست می شد. لیست هایی که صحت آن ها به سرعت از سوی گروه های مختلف تکذیب شد. خبر مهم دیگر در فضای کلی انتخاباتی کشور تجمع گروهی از هواداران جریان های اصولگرای تندرو در اعتراض به برگزاری همایش اصلاح طلبان در قرچک ورامین بود. ورامین از دیر باز یکی از پایگاه های مهم جریان اصولگرا به شمار می رود و برگزرای همایش اصلاح طلبان در این شهر چندان به مذاق برخی از فعالان سیاسی اصولگرا خوش نیامد. تجمع این عده در مقابل سالن برگزاری این همایش با حضور و سخنرانی نقوی حسینی نماینده خبرساز ورامین همراه بود. که این روزها بسیار خبرساز شده است. هر چند در این تجمع خشونت چندانی روی نداد و همایش اصلاح طلبان هم برگزار و موسوی لاری به عنوان سخنران اصلی در آن حاضر شد، واکنش وزارت کشور به این رویداد بسیار تند بود. وزیر کشور، قائم مقام او و استاندار تهران بر پیگیری این حادثه تاکید کردند و حتی خبرها از تشکیل هیئتی برای پیگیری این حادثه و معرفی مسببان آن حکایت داشت. این رویکرد وزارت کشور حکایت از عزم جدی آن ها برای تامین امنیت و آزادی انتخاباتی دارد؛ با این حال برخی فعالان سیاسی اصولگرا با ابراز بدبینی نسبت به موج خبری شکل گرفته در مورد رویداد نسبت به انگیزه های پشت پرده آن ابراز بدبینی کردند. علاوه بر خود نقوی حسینی، محمد نبی حبیبی هم با تاکید بر این که مطالب رسانه های جریان سیاسی رقیب حکایت از طراحی یک سناریو دارد ، به همفکرانش هشدار داد که در دام طراحی های احتمالی اصلاح طلبان نیفتند.

اصلاح طلبان : نگرانی از رد صلاحیت های احتمالی

به جز ماجرای همایش اصلاح طلبان در قرچک ورامین، اردوی اصلاح طلبان هفته آرامی را سپری کرد. شورای عالی سیاست گذاری انتخاباتی اصلاح طلبان تقریبا در بین عمده گروه های اصلاح طلب به عنوان مرجع مشترک انتخاباتی به رسمیت شناخته شده است و به نظر ریاست عارف هم بر این شورا مورد اجماع همه این گروه هاست. در هفته گذشته محمد علی مشفق به عنوان دبیر این شورا و الهام مشفق به عنوان مسئول روابط عمومی آن منصوب شدند. در یک تحول تشکیلاتی دیگر خبر رسید که قرار شده است که در این شورا برای هر ۵ استان یک میز در نظر گرفته شده و یک رئیس نیز معین شود. خبری که احتمالا نشانه ورود جدی تر این شورا به مصادیق نامزدی در استان های مختلف است. خبر مهم دیگر در اردوی اصلاح طلبان، منتفی یا بسیار کمرنگ شدن بحث ائتلاف با جریان های اصولگرا در بین اصلاح طلبان است. در هفته گذشته حسین مرعشی عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران و شورای عالی سیاست گذاری انتخابات اصلاح طلبان با تاکید بر این که در حال حاضر هیچ بحثی از ائتلاف اصلاح طلبان و اصولگرایان وجود ندارد، گفت که ممکن است اصلاح طلبان در قم برای یکی از سه کرسی قم به احترام علی لاریجانی نامزدی معرفی نکنندطرح چین مسئله ای از سوی یک عضو موثر حزب کارگزاران سازندگی که از نزدیکترین گروه های اصلاح طلب به جریان اعتدال به شمار می رود، می تواند نشانه ای از ضعیف شدن احتمال ائتلاف میانه روهای اصلاح طلب و اصولگرا باشد. این چیزی است که رسول منتجب نیا قائم مقام حزب اعتماد ملی نیز در اظهار نظری آن را تایید کرده است. . مرعشی هم چنین از احتمال نامزدی صادق خرازی از قم خبر داد و تصریح کرد که در این صورت اصلاح طلبان از او حمایت می کنند. حزب ندای ایرانیان که سکاندار اصلی آن صادق خرازی است، از جمله احزاب تازه تاسیس اصلاح طلب به شمار می رود و در حالی که پیش از این برخی تحلیل های از حتمال بروز تنش بین این حزب و بعضی احزاب و جریان های اصلاح طلب خبر می دادند، به نظر می رسد که اصلاح طلبان در ادغام این حزب موفق عمل کرده اند و مشکل چندانی برای همراهی این تشکل با مجموعه اصلاح طلبان در کار نبوده است. روزنامه وقایع اتفاقیه که به صورت غیر رسمی ارگان حزب ندا محسوب می شود هم در این هفته راهی دکه های مطبوعاتی شد. به نظر نگرانی عمده در میان اصلاح طلبان مسئله تایید صلاحیت نامزدهای آن هاست. در هفته گذشته سید هادی خامنه ای و رسول منتجیب نیا برای چندمین بار در مورد این مسئله اظهار نظر کردند. سید هادی خامنه ای با تاکید بر این که در بررسی صلاحیت ها باید قانون اساسی لحاظ شود گفت که صرف انتساب نامزدها به جریان اصلاحات نباید موجب رد صلاحیت آن ها شود. او ابراز خوش بینی کرد که با اطلاع رسانی و طرح مباحث سازنده زمینه تایید صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب مهیا شود. خامنه ای در این مصاحبه تصریح کرده است که تا این مقطع قصد شرکت در انتخابات مجلس یا خبرگان رهبری را ندارد. منتجب نیا هم نسبت به ارائه اطلاعات نادرست به شورای نگهبان ابراز نگرانی کرده است.

جریان اعتدال : به سوی استقلال از دو جناح

با کمرنگ شدن احتمال شکل گیری نوعی ائتلاف بین اصلاح طلبان و اصولگرایان معتدل به نظر می رسد که جریان اعتدال گرا با جدا کردن راه خود از اصلاح طلبان به فکر حضور مستقل تری در انتخابات زمستان ۹۴ است. مهم ترین شاهد چنین تحلیلی اظهار نظر غلامعلی دهقان سخنگوی حزب اعتدال و توسعه از معدود تشکل های جریان اعتدال گراست. دهقان در مصاحبه با ایسنا در تشریح اختلاف رویکرد تشکل متبوعش با مجموعه اصلاح طلبان گفت : «آقای لاری اخیرا اعلام کرده‌اند که با طیف لاریجانی رقابت می‌کنم نه شراکت. این در حالی است که ما اعتدالیون معتقدیم که باید با طیف آقای لاریجانی بجای رقابت شراکت کنیم.به همین دلیل تصمیم گرفتیم که ضمن ستایش حسن ظن دوستان شورای هماهنگی وشورای راهبردی اصلاح طلبان رسما درستاد انتخاباتی دوستان اصلاح طلب حضور نداشته باشیم.» این اظهار نظر دهقان به خوبی اختلاف نظر جریان اعتدال گرا با اصلاح طلبان را مشخص می کند. دهقان در این مصاحبه بر نقش مهم اصولگرایان معتدل در تصویب برجام تاکید کرده است. او هم چنین نسبت به جدایی کامل جریان معتدل اصولگرا با محوریت علی لاریجانی و کاظم جلالی از اصولگرایان افراطی ابراز اطمینان کرده است. دهقان البته از تعامل مثبت با اصلاح طلبان هم خبر داده و تصریح کرده که لیست انتخاباتی این حزب اصلاح طلبان و اصولگرایان معتدل را هم در بر می گیرد. خبرهای جسته و گریخته از کوشش حزب اعتدال و توسعه برای تقویت توان تشکیلاتی خود در آستانه انتخابات حکایت دارد و تا این جای کار به نظر می رسد که علی رغم اشتراکات بسیار مسیر اعتدال گرایان از اصلاح طلبان در حال جدا شدن است.

اصولگرایان : آواهای متناقض ائتلاف

عدم انسجام و پراکندگی گسترده در درون جریان اصولگرا تقریبا همه سیاستمداران این جناح سیاسی را به تکاپو برای ایجاد هماهنگی در این جریان انداخته است. در هفته های پیش خبرهای متعددی از نزیک شدن جبهه پایداری با حزب موتلفه اسلامی و تشکیل شورای سه نفره از روحانیون مورد وثوق این تشکل ها مخابره شد و به نظر کار ائتلاف میان اصولگرایان سنتی و تندرو به سرعت در حال انجام است. غلامعلی حداد عادل رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس شورای اسلامی نیز در روزهای اخیر وعده خبرهای خوبی از ائتلاف اصولگرایان داده است. حبیب الله بادامچیان و جعفر شجونی از اعضا حزب موتلفه اسلامی هم بر لزوم همگرایی هر چه سریعتر اصولگرایان تاکید کرده اند. به نظر می رسد استراتژی اصلاح طلبان برای حضور بی قید و شرط و قطعی در انتخابات مجلس بر دغدغه اصولگرایان برای وحدت افزوده است. با این حال مهم ترین مشکل برای انسجام کامل اصولگرایان هنوز اختلاف شدید طیف نزدیک به علی لاریجانی با اصولگرایان تندرو به رهبری جبهه پایداری است که در هفته اخیر هم در جریان استعفای مهدی کوچک زاده تدوام یافت. جریان نزدیک به علی لاریجانی به صورت عمده در فراکسیون رهروان ولایت مجلس متمرکز است و سامان تشکیلاتی منسجمی ندارد. این مجموعه به نظر از فقدان هماهنگی کامل فکری نیز در رنج است و به همین دلیل آواهای متناقضی از درون آن به گوش می رسد. در حالی که در هفته گذشته غلامعلی جعفر زاده از اعضای این فراکسیون نسبت به ایجاد توافق در مجموعه اصولگرایان به خصوص با حذف علی لاریجانی ابراز بدبینی کرد و صفر نعیمی رز نیز از بررسی مسائل انتخاباتی و نحوه حضور این فراکسیون در انتخابات در جلسات آتی این فراکسیون خبر داد، احمد فولادگر دیگر نماینده عضو این فراکسیون سخن از کوشش اصولگرایان برای وحدت ذیل جامعتین به میان آورده است. او حتی از مذاکره با جبهه پایداری خبر نیز خبر داده است. در هر حال به نظر می رسد که مسئله طیف نزدیک به علی لاریجانی مهم ترین مسئله پیشاروی اصولگرایان در ماه های پیش روست، چه لاریجانی نشان داده است تردیدی در مواجه با افراطیون این جناح ندارد. یک احتمال مهم در این میان حرکت میانه روهای اصولگرا به سوی ائتلافی محکم تر با جریان اعتدال گراست که این روزها راه خود را مستقل از اصلاح طلبان ادامه می دهند. هر چند روند شتابان تحولات مانع هر گونه پیش بینی قطعی در این زمینه است.

علیرضا خوشبخت

گروه سیاسی

politics@jahaneghtesad.com