پیامدهای ماندگار خردورزی سیاسی
دکتر مهدی مطهرنیا
در وهله نخست باید رسیدن به این توافق را گامی بسیار مثبت در صحنه خرد سیاسی برای رسیدن به راهکارهای روشن و کم هزینه بین‌المللی دانست. ادبیات سیاسی جهان بار دیگر بر برگ های زرین تلاش های سیاست مداران برجسته خود ورقی را افزود که در کتاب خاطرات سیاسی جهان برای قرن ها باقی خواهد ماند. آنانی که به یاخته های اندام واره سیاست و بافت متن جغرافیای سیاسی آگاهی دارند و به طور تخصصی می نگرند و آینده اندیشانه روند تحولات هسته ای در دوازده ساله گذشته را در پرونده هسته ای ایران مرور کرده اند، به خوبی می دانند با دیپلماسی هسته ای موجود به ویژه در دوساله اخیر با مدیریت جواد ظریف از سوی ایران و جان کری از سوی ایالات متحده آمریکا ، عفریت یک جنگ خانمان برانداز در مهمترین منطقه جغرافیایی جهان و در مهمترین بافت جغرافیایی زمان در سده اخیر از سر منطقه برداشته شد. پرونده هسته ای ایران تحرکات سیاسی را از مرزهای امنیتی-نظامی به سیاسی -حقوقی و سپس از سیاسی -حقوقی به مرزهای حقوقی- فنی و در نهایت به مرزهای فنی - اجرایی باز گرداند و بدین گونه گام به گام جامعه جهانی را از درگیرشدن در یک منازعه خطرناک عقب راند.ادر گام نخست این مسئله باید از نظر دور داشته نشود.
پرونده هسته ای ایران نقطه گره ای بحران های موجود در خاورمیانه است و بی تردید حل و فصل آن پژواک های وسیعی در صحنه سیاست داخلی، منطقه ای و بین المللی برای بازیگران پیروز این صحنه خواهد داشت. براین باورم که دو بازیگر پیروز اصلی ایران و آمریکا هستند و سپس جامعه بین المللی که نشان داد می توان به جای بازکردن دریچه های ادبیات تقلیل گرایانه دور از شان و منزلت ملت ها در عرصه سیاست که معطوف به ایجاد خشونت و تقابل است، ادبیاتی فاخر، صلح طلبانه و مسالمت جویانه معطوف به گسترش امنیت بین المللی و منطقه ای را دستور کار قرار داد و به جای رودرو قرار گرفتن در کنار هم قرار گرفتن را تجربه کرد. در صحنه سیاست داخلی با این موفقیت شعار اعتدال در دولت یازدهم به یک گفتمان تبدیل خواهد شد و تیم دولت یازدهم در ابعاد سیاسی و اقتصادی و فرهنگی زمینه های فعالیت بهتری را برخواهد انگیخت.
در سطح منطقه نظم منطقه ای تحت تاثیر اراده ایران و تعامل سازنده ایران با کشورهای منطقه و فرامنطقه قرار خواهد گرفت و در سطح بین المللی دوره ای از تنش زدایی بین ایران و نظام بین الملل به ویژه ایالات متحد آمریکا شروع خواهد شد.
من بارها گفته ام که ژنوم ژئوپلیتیک ایران و آمریکا همگراست، این ژنوم ژئوپلیتیک را باید جدی گرفت و به واسطه تقویت همگرایی های ممکن ناشی از این تلاش به نتیجه های بهتر و درخشان تری دست یافت. جان کری در مصاحبه پس از بیان توافق می گوید در جنگ فهمیدم با شکست دیپلماسی چه اتفاقی رخ می دهد و من می گویم که با پیروزی دیپلماسی باید جهان تجربه کند که چه رخدادهای خوبی می تواند به وقوع بپیوندد. ظریف واژه ماندگاری درتاریخ دیپلماسی جهان خواهد بود. چون نشان داد دیپلماسی و خردورزی سیاسی ،ادبیات مدبرانه ، رفتارمعقولانه و کنش های برنامه ریزی شده می تواند چه پیامدهایی را فراخواند.
این پایان کار نیست این آغازی بر یک تلاش شایسته برای تقویت عقلانیت و خردورزی سیاسی در برابر تعصب دشمن انگیزی و نفرت پراکنی در ادبیات سیاسی در ایران اسلامی باید باشد.
