بورس از ريسک تحريم خلاص شد
انتظارها به ثمر نشست
لزوم پرهيز متوليان بازار سرمايه از عرضه هاي بي مهابا
رضا امامي : بازار سرمايه ايران پس از تجربه يک دوره گذار از بيم و اميد اينک در انتظار شروع فصلي جديد در حوزه سرمايه گذاري و گرايش مجدد صاحبان نقدينگي به سمت بورس و بازار سهام است. اقتصاد ايران براي خيز دوباره همواره طي 12 سال گذشته به دنبال برنده شدن بليط ارزشمند سياست در ميز گفتگوهاي هسته اي با غرب بوده و اين در حالي است که با روي کار آمدن دولت تدبير و اميد ، گفتماني جديد در حوزه روابط خارجي شکل گفته است. اکنون دنيا واقعيت هاي هسته اي جمهوري اسلامي ايران را باور کرده و رهبران سياسي نيز پذيرفته اند که ديالوگ ديپلماسي خود را از شعار و تهديد به سمت تعامل و واقع بيني هدايت کنند. معامله ايراني ها با قدرت هاي غربي و به خصوص ايالات متحده امريکا گرچه براي چندين دهه هزينه سنگيني براي کشور در برداشته اما دستکم اين پيام را براي هر دو کشور در بر داشته که در عالم سياست همه چيز امکان پذير است.
بورس تهران اما به عنوان آيينه تمام نماي اقتصاد در هم پيچيده شده در سياست ، پس از گذشت بيش از يک دهه مي تواند با اطمينان حداکثري از توافق جامع هسته اي پيشرو، دوباره ميزبان توده هاي چشم گيري از سرمايه گذاران ماجراجو در تالار شيشه اي باشد. سرمايه گذاراني که ديگر موضوع تحريم هاي مالي و نفتي غرب متغيير با اهميتي در تحليل هاي کارشناسي و سرمايه گذاري نيست. با اين همه انتظار مي رود با اعلام خبرهاي ضد ونقيض دستکم در سه ماه آينده يعني تا زمان موعد اعلام توافق جامع هسته اي ايران با قدرت هاي غربي به هيجان کاذب در بازار سهام دامن زده شود. هيجاني که نمي داند آيا بايد پيشاپيش ، ريسک توافق هسته اي با غرب را به هر قيمتي بخرد و يا به هر آنچه که در چند روز آينده با موج هيجاني خريداران تشنه سهام از بازار بدست آورده قناعت کند. شرايطي توام با بيم و اميد که نمي داند ميان ترس و طمع در کدام نقطه امن بايستد. بر همين اساس موضوع توافق نهايي و اصلي ايران با غرب در 11 تيرماه امسال از اهميت بيشتري نسبت به توافق سياسي کنوني برخوردار است. بنابراين انتظار مي رود بازار سرمايه به لحاظ رواني همچنان در شرايط انتظار و گمانه زني ، دستکم تا دو
ماه و نيم آينده به سر برد.
اما چرا توافق سياسي و تلاش مذاکره کنندگان براي يافتن راه حل هاي برون رفت از بن بست هاي موجود در گفتگوهاي هسته اي تا اين حد براي بازار سرمايه اهميت يافته است. يکي از متغييرهايي که براي پاسخ به اين پرسش مي توان در نظر گرفت انتظار رواني سرمايه گذاران خسته و عاصي از افت هاي پي در پي قيمت سهام از بهبود نماگرهاي بورس و اقتصاد در افق پس از توافق هسته اي با غرب و البته کاهش تحريم ها است. نتيجه آنکه توافق هسته اي ايران با غرب و کاهش تحريم ها ، فارغ از آنکه براي طرف هاي گفتگو در جزييات چه چيزهايي از دست رفته و چه بدست آورده اند براي کشور و به تبع آن بازار سرمايه موفقيتي بزرگ به حساب خواهد آمد و مي تواند براي دولت تدبير و اميد کليد باز شدن قفل هاي سياسي و به تبع آن اقتصادي در مديريت کلان کشور باشد. از طرفي با گشايش هايي که در زمينه هاي مالي و حمل و نقل ايجاد خواهد شد انگيزه براي سرمايه گذاري در توليد و اشتغال و نيز بهبود رفاه در اقتصاد عمومي جامعه ميسر مي شود. از اينرو بازار سرمايه به عنوان ويترين توليد و صنعت کشور با آرايش واقعي تري از صورت هاي مالي شرکت ها و صنايعي روبرو خواهد بود که با بکارگيري ظرفيت کامل توليد،
رشد سود عملياتي را مبناي مشارکت حقيقي سرمايه گذاران در اقتصاد کشور قرار داده است. از اينرو بديهي است دولت در اين دوره با تعديل نرخ سود و سپرده بانکي و از طرفي اصلاح مديريت ارزي کشور علاوه بر تقويت توليد براي خروج از رکود غير تورمي نسبت به سرازير شدن کالاي وارداتي در بازار داخلي جلوگيري و امکان صادرات کالاها و خدمات ايراني با افزايش مزيت نسبي آنها را فراهم آورد.
در همين زمينه يک کارشناس بازار سرمايه با پيش بيني چشم انداز بازار سرمايه از امروز شنبه تا تيرماه امسال عنوان کرد: بازار سرمايه همواره در مواجه با رخدادهاي تاثير گذار نخست با رفتارهاي رواني و واکنش هاي هيجاني معامله گران مواجه بوده است به عبارتي بهتر کليت بازار سهام در اين شرايط ابتدا هيجاني تصميم مي گيرد و سپس تحليل مي کند. بابک آموخته با بيان اينکه بازار سهام با اصلي به نام "پيشخور شدن قيمت سهام" مواجه است،گفت:آنچه که تاکنون از مذاکرات به دست آمده تفاهم ايران با قدرت هاي غربي بر سر برچيده شدن تحريم ها پس از توافق جامع هسته اي در 11 تيرماه 1393 است.از اينرو بازار سرمايه با اين بينش که ديگر تحريم هاي گزنده به سودآوري شرکت ها لطمه نخواهد زد از هم اکنون اقدام به خريد سهام برخي شرکت هاي تاثير پذير با نوساني شدن قيمت آنها مي کنند. در چنين فضايي بديهي است که صاحبان نقدينگي هاي سرگردان و پول هاي پارک شده در بيرون بازار بطور رواني بورس را تنها فضاي امن سرمايه گذاري بدانند و بازار سهام نيز طي 3 تا 4 روز متوالي نظاره گر اين رفتار هيجاني با رشد متداوم قيمت ها باشد.
در اين ميان اما برخي معامله گران حرفه اي و کارکشته بازار سهام نخستين روز اين هفته را به نظاره خواهند نشست تا پس از بررسي رفتار بازار و اطمينان از روند رو به صعود بازار از روز يکشنبه يعني فردا به جمع خريداران پر حجم سهام بپيوندند. اين کارشناس بازار سرمايه در برابر اين پرسش که آيا با توجه به انتظار معامله گران از کاهش نرخ ارز در بازار آزاد مي بايست وزن شرکت هاي صادارت محور و مبتي بر درآمد ارزي را در سبد سرمايه گذاري ها تعديل کرد؟ پاسخ داد: در سال 1391 و همزمان با رشد نرخ دلار برخي کارشناسان و تحليلگران با اين استدلال که افزايش نرخ ارز مي تواند به سودآوري شرکت ها کمک کند اما در عين حال موضوع تحريم ها را مشکل بزرگ اين شرکت ها در کاهش فروش عنوان مي کردند.
اين موضوع باعث شد تا با وجود محدوديت هاي صادراتي از بابت تحريم ها اما رشد نرخ دلار کاهش ظرفيت هاي توليد و فروش شرکت ها را پوشش داد. در حال حاضر با برچيده شدن تحريم ها و انتظار براي نزولي شدن نرخ ارز مي توان پيش بيني کرد که شرکت ها با بکارگيري ظرفيت کامل توليد و فروش علاوه بر کاهش هزينه هاي ناشي از توليد و صادرات به افزايش سودآوري و جبران کاهش درامد هاي ارزي بيانجامد. شايد کاهش نرخ ارز در نگاه نخست براي قيمت سهام شرکت هاي صادرات محور بورسي يک ريسک تلقي شود و حتي به پيش بيني سود منفي در بودجه هاي برآوردي تعديل شده منجر گردد اما در ميان مدت و بلند مدت اثر مثبت اين موضوع در سوداوري شرکت ها مشخص خواهد شد بويژه انکه در مي توان انتظار داشت از سه ماهه سوم امسال و بطور مشخص از سال 1395 به تدريج شرکت ها خود را با آرايش واقعي تري از صورت هاي مالي مبتني بر سود عملياتي و متغييرهاي بنيادي وفق مي دهند.
وي در ادامه از انتظار براي رشد چشم گير شاخص کل بورس تهران همزمان با افزايش متوسط نسبت قيمت بر درامدي کل بازار سهام سخن گفت و افزود:در روزهاي آينده همسو با رفتار هيجاني معامله گران در بازار سهام و افزايش انتظارات آتي معامله گران از موضوع رفع تحريم ها مي توان پيشخور شدن قيمت سهام عمده شرکت هاي بورسي و حتي شرکت هاي زيانده را انتظار داشت اما پس از فروکش کردن اين هيجان در هفته اينده کليت بازار سهانم تا سه ماه آينده همواره به خبرها و رخدادهاي پيراموني توافق جامع هسته اي واکنش و نوسان خواهد کرد.
آموخته با توصيه به سرمايه گذاران مبني بر پرهيز از هيجان زذدگي و رفتار هاي احساسي در معاملات بر لزوم تبيين تحليل بجاي هيجان کاذب تاکيد کرد و گفت: بطور حتم مي توان انتظار داشت که از سال 1395 به بعد سوداوري شرکت هاي صادرات محور بورس دستخوش تحولات مثبت خواهد بود . از سويي ديگر آندسته از صنايعي که طي سال هاي گذشته از بابت تحريم ها بيشتري صدمه را خورده اند مي توانند از اين پس براي سرمايه گذاران خود نتايج مثبتي را در بر داشته باشند از جمله اين صنايع مي توان به صنعت بانکداري ،خودرو ،تجهيزات و پيمانکاري، حمل و نقل ،بيمه و ليزينگ ها اشاره کرد.
وي در خاتمه توصيه مهمي به متوليان بازار سرمايه داشت و افزود: در شرايطي که موضوع توافق هسته اي ايران با غرب در حال به سرانجام رسيدن است وظيفه سازمان بورس و ارکان آن در ميزباني از صاحبان نقدينگي . پول هاي جديد سنگين تر خواهد بود.سازمان بورس مي بايست در اين شرايط حساس با بکار گيري راهکارها و ابزارهاي منعطف ضمن ارتقاي شفافيت اطلاعات و معاملات سهام از ماجراجويي هايي همچون ايجاد صف هاي خريد و فروش کاذب برخي کارگزارن جلوگيري کند. به نظر ميرسد با توجه به بازگشت دوباره طراوت در بازار سهام متولي بازار سهام نسبت به هرگونه تشديد هيجان کاذب پرهيز و تنها به عرضه و تقاضاي واقعي سهام تکيه کند. از سويي ديگر نهاد هاي تصميم گير و اجرايي از جمله وزارت اقتصاد و سازمان خصوصي سازي با بررسي تجربيات گذشته نسبت به عرضه هاي بي مهابا و بدون استراتژي سهام پرهيز و به تداوم روند صعودي بازار سرمايه کمک کنند.
