جایگاه آمار صحیح در جامعه
شیرین تجلی پیربازاری- روزنامهنگار
آمار یکی از نیازهای مهم برای هر جامعه میباشد که با توجه به آن میتوان برنامهریزی کرد. در واقع تبيين واقعيتها و حقايق و طبقهبندى آنها در قالب اعداد و ارقام از مشخصات علم آمار است که در نتیجه مطالعه و بررسى يک پديده را نيز ساده مىکند.
در تعریف آمار میتوان اینگونه بیان کرد: آمار اصول و روش جمعآورى اطلاعات اوليه، مرتب و خلاصه کردن و نمايش دادن آنها و بالاخره تجزيه و تحليل اطلاعات اوليه را میتوان تعریف کرد که در نهایت منجر به استخراج نتايج مورد نظر میگردد.
همانطور که میدانید نقش آمار در رشتههای مختلف سیاسی-اقتصادی و البته اجتماعی بسیار پررنگ و اساسی است. علم آمار از این حیث بسیاری از مرزها را در نوردیده است تا جایی که رشته هایی مانند جامعه شناسی و اقتصاد -تا حدودی- بدون کاربرد آمارها و داده های برآمده از آنها نمیتوانند کارایی چندانی داشته باشند. بنابراین همهی علوم و حوزههای دیگر را خود را ناگزیر به استفاده از روش ها و شاخص های آماری می کنند.
مناسبات تولیدی و تحولات صنعتی نوظهور در اروپا و توسعه نظام سرمایهداری لزوم آگاهی و آشنایی بیشتر با گروههای مختلف جمعیتی، سنی، جنسی و ... و همچنین اطلاع از انواع تخصصها و مشاغل، دستیابی به آمار را به امری ناگزیر مبدل ساخت و در نتیجه علم آمار در راستای مهمترین نیازهای مردم و دولتمردان قرار گرفت.
از آنجا که به نظر میرسد ارایهی آمار در ایران با سایر نقاط جهان متفاوت میباشد و ارگانهای مختلف تنها آمارهای استخراج شده خود را قبول دارند و این آمارها نیز بسیاری از مواقع دارای تضاد با یکدیگر هستند به راحتی میتواند مشکلات زیر ساختی برای سازمانهای تصمیم گیرنده و افراد برنامهریز در کشور بهوجود آورد. گاهی این مشکلات غیرقابل جبران و بسیار پیچیده می شوند.
بنابراین کشورهای بزرگ به راحتی از آمارهای موجود در راستای توسعه و پیشرفت کشور خود استفاده لازم را میبرند. در ایران بانک مرکزی به همراه مرکز آمار ایران بسیاری از دادههای اقتصادی را جمعآوری میکنند. حال جالب است بدانید که گاه بین مرکز آمار و سایر مراکز ارایه کننده آمار تناقضهای شدیدی دیده میشود. برای مثال در آمارهای تورم، بیکاری، اشتغال و همچنین تحصیلکردگان و .... تناقضهایی وجود دارد که تنها یک سوال در ذهن مخاطب ایجاد میکند! کدام آمار صحیح است!؟
همین تناقض در آمارها نه تنها روند توسعهای را دچار مشکل میکند بلکه سبب بیاعتمادی مردم نیز میشود. لزوم اعتماد ملت به دولت موجب میشود که روند توسعهای کشور شکل مطلوبتر و سرعت بیشتری بگیرد.
به نظر می رسد بعضی از دولتها به خاطر بعضی مسایل، آمار را مدیریت میکنند و خودشان میگویند چه آماری اعلام شود و چه آماری اعلام نشود. مثلا برخی نمیخواهند بپذیرند که جوانان ما نسبت به گذشته در مسایل دینی عمق کمتری دارند. از طرفی ما نمیخواهیم بپذیریم که تعداد معتادانمان در کشور، بیش از این چیزی است که اعلام میشود. حتی تصادفات هم همینطور است. آمار تصادفات بیش از این چیزی است که اعلام میشود. بعضی از این بالا و پایین شدنها به این خاطر است که دستگاهها میخواهند بگویند خوب کار کردهاند و آمار غلط میدهند. برای همین مصلحتاندیشیهاست که بعضی آمارها به صورت غیرواقعی بیان میشوند.
شاید دستگاهها نمیدانند که همین تناقضات چه ضربهای به اعتماد مردم نسبت به دولت میزند و عدم وفاداری را موجب میشود.