جذب سرمایه خارجی برای تکمیل طرح های عمرانی
چهارمین میزگرد از سلسله نشست های تخصصی سیاست صنعتی با عنوان «سیاست صنعتی، انباشت سرمایه و عملکرد اقتصادی بلندمدت» همراه با بازخوانی کتاب "انقلاب در سیاست صنعتی" اثر استیگلیتز و ییفولین با حضور دکتر احمد تشکینی رییس موسسه ، دکتر علینقی مشایخی، استاد بازنشسته دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، دکتر علی دینی ترکمانی، عضو هیات علمی موسسه و دیگر پژوهشگران در موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی برگزار شد.
به گزارش جهان اقتصاد به نقل از روابط عمومی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی، علینقی مشایخی،استاد بازنشسته دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف در این نشست با اشاره به بازنگزی نظام تهیه و تصویب طرح های عمرانی گفت: باید در زمان تصویب پروژه ها در بودجه عمرانی بیشتر از منابعی که دارید بودجه تصویب نشود، حجم کارهای در دست اجرا را در زمان تصویب بودجه عمرانی تحت کنترل داشت و پروژه های جدید را در صورت لزوم تصویب کرد که این موارد بعد از 30 سال هنوز اجرایی نشده و کشور گرفتار طرح های بی حساب و کتاب است.
وی افزود: برای تهیه طرح های عمرانی باید تعداد طرح ها، بودجه پایه هر طرح، هزینه های پیشرفت و نرخ تکمیل طرح مدنظر قرار گیرد. بطوریکه در سال 1400 اعتبار مورد نیاز برای تکمیل طرح های عمرانی حدود 7 میلیارد ریال که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل (سال 1399) حدود 4 میلیارد ریال بوده است.
وی سهم بودجه عمرانی در منابع عمومی را در سال 1400، 86 درصد، در سال 1399 و 1398، 85 درصد و در سال 1397، 84 درصد ذکر کرد و گفت: همچنین سهم سایر اجزای منابع عمومی در سال گذشته 14 درصد، در سال 1398 و 1399، 15 درصد و در سال 1397، 16 درصد گزارش شده است.
مشایخی تصریح کرد: میزان منابع معطل مانده در طرح های نیمه تمام عمرانی در سال 1396 حدود 1 میلیارد و 494 میلیون ریال، درسال 1395، 1 میلیارد و 335میلیون ریال و در سال 1394، 1 میلیارد و 127 میلیون ریال بوده است.
وی براورد طول عمر اجرای طرح های عمرانی در سال 1400 را 6/17 درصد، در سال 1399، 9/16 درصد و در سال 1398، 7/15 درصد عنوان کرد و افزود: نحوه محاسبه میانگین طول عمر طرحهای عمرانی، با کم کردن سال شروع از سال خاتمه هر طرح غیرمستمر و تقسیم مجموع به دست آمده بر تعداد کل طرحها به صورت تخمینی ارایه شده است.
استاد بازنشسته دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف تعداد طرح های عمرانی در سال 1385 را ، هزار و 241 طرح عنوان کرد و افزود: این رقم در سال 1400 به2 هزار و 655 طرح، در سال 1399، 2 هزار 585، در سال 1398، 2 هزار و 740 طرح رسیده است.
وی با بیان اینکه در سال 1397، تعداد پروژه های عمرانی 80 هزار طرح بوده است گفت: حدود 10 درصد طرح ها شامل پروژه های ملی و حدود 90 درصد شامل پروژه های استانی که هزینه تکمیل این طرح 800 هزار میلیارد تومان بوده است که اگر بودجه عمرانی تخصیص داده شده 20 هزار میلیارد تومان باشد و هزینه های پایه را در نظر نگیریم، 40 سال لازم است تا طرح های موجود تمام شوند که این امر نشان می دهد هزینه تمام شده و مدت تکمیل طرح زیاد،بهره وری کم و اتلاف منابع سرمایه ای فراوان است.
مشایخی با بیان اینکه سازمان برنامه و بودجه، هیات دولت و مجلس شورای اسلامی از جمله نظام های شکل گیری طرح های عمرانی در کشور هستند افزود: در تدوین طرح های عمرانی باید نیاز مردم مناطق و فشار به نمایندگان برای آبادانی منطقه به منظور رای دادن مجدد، علاقه نمایندگان برای جلب نظر و رای مردم، اتکاء مناطق به دولت برای آبادانی منطقه، فشار نمایندگان به سازمان های دولتی و سازمان برنامه و بودجه برای شروع طرح های عمرانی، همکاری و هماهنگی سازمان های دولتی با نمایندگان برای حفظ پشتیبانی آنها، تصویب اجمالی و کلی بودجه بدون توجه به اعتبارات موجود برای طرح ها، فشار نمایندگان مجلس برای تصویب طرح های منطقه خود و همکاری متقابل با دیگر نمایندگان در تصویب طرح ها و انباشت طرح های نیمه تمام و عدم کفایت بودجه برای تکمیل آن توجه شود.
وی، طولانی شدن طرح ها، افزایش هزینه طرح ها، اتلاف منابع و کاهش بهره وری نیروی انسانی و منابع محدود سرمایه ایی را از عمده ترین مشکلات در تهیه و تدوین طرح های عمرانی ذکر و بر کمک بخش خصوصی و سرمایه گذاری خارجی برای تکمیل طرح های عمرانی تاکید کرد.
استاد بازنشسته دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، اصلاح نظام تصمیم گیری و بودجه ریزی، شروع طرح جدید تنها با افزایش ذخیره مالی - اعتباری، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی از طریق (واگذاری برخی طرح های نیمه تمام یا جدید به بخش خصوصی و مشارکت دولت یا بخش عمومی با بخش خصوصی در اجرای طرح ها)، حمایت دولت از بخش خصوصی برای اجرای طرح ها با تامین وام، پرداخت بخشی از هزینه های بهره و واگذاری با تخفیف تا 100درصد به بخش خصوصی، محدود کردن قانونی اجرای طرح ها در برخی از حوزه ها و مناطق توسط دولت و جذب سرمایه از خارج برای تکمیل طرح ها با بهبود روابط را از جمله عوامل موثر در تهیه طرح های عمرانی کشور عنوان کرد.
