همکاری ایران و روسیه در نفت و گاز برد-برد است
شاید در گذشته به دلیل رقابت گازی دو کشور همکاری جدی بین ایران و روسیه نبوده باشد اما در این سال‌ها که ما در این رقابت بودیم، آمریکا به بزرگ‌ترین صادرکننده ال‌ان‌جی در جهان تبدیل شد و حالا روس‌ها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که مصرف گاز در جهان افزایش یافته و گرایش به‌سمت مصرف ال‌ان‌جی بیشتر شده است و آنها به تنهایی قادر به تأمین نیاز جهان نیستند، بنابراین جایی برای رقابت گازی باقی نمانده است.
سید حمید حسینی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد ضمن بیان مطلب بالا اظهار داشت: ضمن آنکه پیش از پیروزی انقلاب نیز روس‌ها با ایران همکاری داشتند و گاز ایران را وارد و آن را به دنیا صادر می‌کردند زیرا در آن زمان گاز تولیدی آنها کم بود و ایران رقیبی برای آنها به‌شمار نمی‌رفت. اکنون با توجه به این شرایط، دو کشور می‌توانند روابط گازی داشته باشند تا منافع طرفین تأمین شود.
وی با اشاره به اینکه آیا روس‌ها بدعهدی خواهند کرد از نظر من پاسخ منفی است گفت: نخست اکنون جغرافیای سیاسی دنیا تغییر یافته است و موقعیت ایران متفاوت از گذشته است. دوم اینکه در سال‌های اخیر روس‌ها به قراردادهایی که با ایران در زمینه نفت و گاز امضا کرده‌اند، از جمله قرارداد زاروبژنفت با دانا انرژی برای توسعه میدان‌های آبان و پایدار که برای افزایش ضریب بازیافت و تولید هست، پایبند بوده‌اند و عملکرد خوبی داشته‌اند، همچنین در قالب الگوی جدید قراردادهای نفتی نیز قراردادی برای میدان‌های چشمه‌خوش، دالپری و پایدار شرق دارد که در حال کار است، بنابراین نمی‌توانیم به کل منکر شویم و بگوییم روس‌ها به وعده‌های خود عمل نخواهند کرد و می‌توانیم امیدوار باشیم این تفاهم‌نامه‌ها به قرارداد منجر شوند.
به گفته وی برای اینکه قراردادها نهایی و امضا شود، نباید قراردادهای ۳۰ و ۴۰ میلیاردی در سطح کلان امضا کرد، بلکه باید کوچک و موردی قرارداد بنویسیم و مذاکرات را سرعت ببخشیم و نهایی کنیم و نه اینکه قراردادی بزرگ امضا کنیم که شامل چند پروژه باشد و مذاکرات را طولانی کنیم، در غیر این صورت سرانجام اروپا و روسیه به آتش‌بس و تفاهم می‌رسند و این موضوع بر سرنوشت توافق‌ها تأثیر دارد.
وی با بیان اینکه ما تبدیل به قطب انرژی شویم در همکاری با روس‌ها به‌طور قطع امکان‌پذیر است گفت: ایران می‌تواند بخشی از گاز روسیه را از خط لوله ترکمنستان وارد کشور کند و این گاز می‌تواند در ایران مصرف شود، همچنین به کشورهای همسایه سوآپ و ترانزیت شود و در زمینه برق نیز با توجه به اختلاف ساعت و تفاوت زمانی اوج مصرف زمانی، همین موضوع امکان‌پذیر است.
وی در ادامه افزود: در زمینه فرآورده با توجه به اینکه اروپا تا پایان سال جاری میلادی، موضوع تحریم روسیه را به جد دنبال می‌کند و این کشور روزانه ۲.۵ میلیون بشکه صادرات فرآورده نفتی دارد، بی‌شک با چالش صادرات روبه‌رو خواهد بود، بنابراین دسترسی به بازارها با سختی و مشکلات زیاد رقم می‌خورد و مجبور به صادرات با قیمت پایین است.
وی خاطرنشان کرد: این فرصتی برای ایران است و بی‌شک می‌توانیم از دریای خزر برای این منظور استفاده کنیم و بسیاری از پالایشگاهایی که در منطقه ولگا، تاتارستان و چچن می‌توانند فرآورده نفتی خود را به ایران ارسال کنند و حتی در زمینه پتروشیمی نیز می‌توان چنین همکاری‌هایی را دنبال کرد.
وی تصریح کرد: درست است که با روسیه در گاز و نفت رقیب هستیم، اما با توجه به تفاوت بازارها و اینکه رقبای جدیدی در حال جایگزینی ما و روس‌ها هستند، صلاح و نفع ملی دو کشور است که با یکدیگر همکاری داشته باشند و سرانجام بلوک‌بندی سیاسی در دنیا در حال شکل‌گیری است که در این بلوک‌بندی به‌طور قطع منافع ایران به روسیه نزدیک‌تر است تا آمریکا و از طرفی آمریکا به بزرگ‌ترین تولیدکننده گاز و بزرگ‌ترین صادرکننده ال‌ان‌جی تبدیل شده است و به‌طور حتم بخشی از گاز مورد نیاز اروپا را آمریکا را تأمین خواهد کرد، بر این قاعده برنده جنگ روسیه و اوکراین، آمریکا است و بازار اروپا را تصرف خواهد کرد بنابراین اگر ایران و روسیه بتوانند نفوذ آمریکا در بازارهای نفت، گاز و فرآورده را با همکاری یکدیگر کاهش دهند، به نفع دو کشور است.
وی در پایان اظهار داشت: اینکه چه مقدار از این تفاهم‌نامه عملیاتی شود، بستگی به شرایط دارد و به نظر من روس‌ها توان مالی و فنی لازم را دارند و از طرفی ما به‌شدت به این توان نیاز داریم، از این رو امکان اینکه بسیاری از این پروژه‌ها عملیاتی شود وجود دارد و نباید ناامید شویم.
