تبدیل تالاب میقان به کانون گرد وغبار

تالاب میقان اراک از مجموع تالاب‏ های کشور با وسعت حدود ۲۵.۰۰۰ هکتار واقع در استان مرکزی است. متاسفانه این تالاب نیز از معضل خشکسالی درامان نمانده است و کاهش نزولات جوی از یک سو و عدم تامین حق آبه تالاب از سوی دیگر سبب شده تا امسال تالاب میقان خشکی بی‌سابقه‌ای راتجربه کند. به گزارش جهان اقتصاد؛ تالاب میقان اراک که هرساله به دلیل برخورداری از شرایط آب و هوایی مناسب می‏توانست به عنوان یکی ازمهم‌ترین زیستگاه‌های فصلی پرندگان مهاجر در مرکز ایران محسوب ‌شود، اکنون با معضل کم آبی مواجه شده و حتی به کانون گردوغبار محلی تبدیل شده است. کاهش بارش‏ها،عدم تامین حق آبه تالاب به دلیل سدسازی‏های غیراصولی ، فعالیت غیراصولی شرکت املاح معدنی و صدورمجوزهای غیرعلمی برای برداشت از منابع آبی زیر زمینی از جمله عواملی است که رییس شبکه محیط زیست استان مرکزی به عنوان دلایل خشکسالی این تالاب برشمرده است. در این زمینه خبرنگار جهان اقتصاد با سیاوش آقاخانی، استاد دانشگاه و فعال محیط زیست استان مرکزی درباره آخرین وضعیت تالاب میقان و افت بیش‌ از حد سطح آب این منطقه به گفتگو پرداخته است که در ادامه می‏خوانید: این استاد دانشگاه با بیان این که تالاب میقان اراک به عنوان نگین طبیعت استان مرکزی شناخته می‏شود، اظهارکرد: متاسفانه در سال‏های گذشته ازسوی بخش دولتی و مجموعه‏ های صنعتی این تالاب مورد ظلم واقع شده است. آقاخانی گفت: تالاب میقان اراک یکی ازاکوسیستم‏ های بی‌نظیر مرکز کشور است و تمام آبراهه‏ های اطراف در مرکز تالاب که با بیشترین حجم آبگیری دارد، تجمیع شده است. وی افزود: محل تامین آب‏های این تالاب شامل 8 آبراهه فصلی است که درگذشته آب این تالاب را تامین می‏ کردند وحتی بعضی از این رودخانه‎ها دایمی بودند اما متاسفانه در چند سال گذشته بدون توجه به مسایل اکولوژیکی این تالاب ، نزدیک 200 سد و بند خاکی در حوزه آن احداث شده است. به گفته این استاد دانشگاه، عدم توجه به وضعیت هیدرولوژیکی و نگاه ناپایداری که نسبت به تالاب میقان وجود داشته است، موجب شده که در بالادست این تالاب نیازهای آبی جدید تعریف شود و در پایین دست حقابه تالاب را ندهند و از طرفی این تالاب را به کانون ریزگرد تبدیل کند. آفاخانی با اشاره به فعالیت شرکت املاح معدنی درمجاورت تالاب میقان اراک گفت: در حال حاضر با ورود فاضلاب اراک به سمت تصفیه خانه یک منبع دایم آب شهری وجود دارد که به تالاب میقان وارد می‏ شود اما شرکت املاح معدنی به رغم مخالفت فعالین محیط زیستی که از بزرگترین معادن سولفات سدیم کشورمجوز اخذ کرده است، توانست اجازه بهره برداری بیشتری را نیز داشته باشد به طوری که با ایجاد ابر چاله‏ های بزرگ و فرآیند بهره برداری، ساختار تالاب را برهم ریخته است. وی احداث جاده ای برای برداشت معدن در مسیر تالاب را از دیگرعوامل برهم زننده اکوسیستم تالا میقان برشمرد و گفت:جاده ای که برای برداشت املاح معدنی ایجاد شده است قلب تالاب میقان اراک را نشانه گرفته است و باعث قطع ارتباط آب در دو طرف جاده شده است.( یک سمت تالاب خشک و سمت دیگر آن دارای آب است) این فعال محیط زیست بیان کرد: متاسفانه بزرگترین معضل در بحث تالاب میقان اراک، عدم هماهنگی بین دستگاههای اجرایی استان مرکزی و عدم توجه به طرح مدیریت زیست بومی (تهیه شده در سال 1395) است. آقاخانی عنوان کرد: مالکیت حقوقی تالاب میقان اراک در اختیار اداره مسکن و شهرسازی است. سازمان جهاد کشاورزی به دنبال توسعه کشاورزی در اراضی حاشیه تالاب است و به همین دلیل سموم به تالاب وارد می‏شود. در کنار آن اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی بدون توجه به زون بندی، این تالاب را به منطقه ویژه گردشگری تبدیل کرده است .سازمان صنعت ، معدن و تجارت استان مرکزی به دنبال توسعه شهرک‏های صنعتی در حاشیه این تالاب و حتی به دنبال توسعه معدنی در این منطقه است. از سوی دیگر اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی در این تالاب بدون هماهنگی با اداره کل محیط زیست طرح‎های بیابان‌زایی و آبخیزداری اجرا می‏کند. وی معتقد است که کشاورزی ناپایدار، چاههای عمیق، احداث سدها و بندهای خاکی به شدت اکوسیستم تالاب میقان اراک را در معرض تهدید قرار داده است. این استاد دانشگاه عنوان کرد: در صورت عدم توجه به اجرای طرح مدیریت زیست بومی، شهر اراک به جز معضل آب‏های زیر زمینی، چالش پرندگان مهاجر و از بین رفتن حیات وحش تالاب میقان به زودی با پدیده ریزگردها مواجه خواهد بود. آقاخانی بیان کرد: در تالاب میقان اراک با ریزگرد پای سولفاته (خطرناک ترین نوع ریزگرد) مواجه هستیم که خطرناک تر از ریزگردهای نمکی است این درحالی است که درکشوربا ریزگردهای پایه رسی مواجه هستیم. رییس شبکه محیط زیست استان مرکزی گفت: مساحت 550 هکتاری تالاب میقان در صورت عدم اجرای طرح مدیریت زیست بومی تالاب میقان، عدم هماهنگی دستگاه های اجرایی ،عدم همکاری کارخانه سولفات سدیم و عدم رعایت ضوابط زیست محیطی می‏تواند به کانون ریزگرد منطقه ای تبدیل شود که می‏ت واند بحران‏های جدی را به دنبال داشته باشد.