درماندگی مدیران ناکارآمد دولتی

مهدی نظیفی- تحلیل‌گر اقتصادی - امروزها مشاهده میشود دولت در حل مشکلات کشور حتی ساده‌ترین مشکل اقتصادی هم ناتوان است، تصمیم‌گیری‌ها با تاخیر انجام می‌شود، اجرای تصمیمات هم باتاخیر زیاد انجام می‌شود، در اجرا هم درنهایت بخش بزرگی از تصمیم لغو می‌شود چون کارایی لازم را نداشته است. حتی گاها به نظر می‌رسد با اهداف خاصی، عمدا تصمیم‌های اشتباه اتخاذشده یا عمدا درست اجرا نمی‌شود. از اشتباهات پی درپی مسئولان ارشد دولتی نمی‌توان به‌سادگی عبور کرد مگر اینکه اهداف دیگری پشت پرده باشد که از آن بی‌خبریم. مخبر معاون اول رییس جمهور گفت: «بروید جنوب تهران خرید کنید، قیمت مناسب است». سپس صدای قهقهه مخبر و حضار شنیده می‌شود. همچنین با اعلام اینکه از هفته آینده قیمت چهار کالای «بسیار اساسی» با نرخ مصرف‌کننده خواهد بود گفت در کشورهای اروپایی هم سهمیه‌بندی اتفاق افتاد و به مردم گفته شد «فقط دو تا روغن می‌توانید بگیرید.» مدیر ارشد کشور اتفاقی که در یک کشور اروپایی در چند روز خاص اتفاق افتاده را به عنوان یک روش حکومتی در اروپا قلمداد می‌کند، از آن برای مردم ایران الگو می‌سازد تا با آن درماندگی خود در کنترل تورم را توجیه کند. آیا این اشتباه سهوی یا عمدیست؟

انجمن تولیدکنندگان فولاد از زیان ۴میلیارد دلاری صنعت فولاد ناشی از قطعی برق می‌گوید ولی به‌عنوان راه حل، شریعتی عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت:«قطعی برق برای صنایع زیان‌آور است و تاثیر مخربی بر تولید می‌گذارد مجلس از سال گذشته به این موضوع ورود کرده سعی داشت تا تعرفه برق صنایعی که درآمد بالایی دارند را واقعی‌تر کند تا این صنایع ترغیب شوند خودشان نیروگاه تاسیس کنند و تاثیر مخربی که تا به امروز داشته‌اند را جبران کنند این به نفع صنایع است که برق آنها قطع نشود و یک منبع پایدار تولید داشته باشند اما مقصر اصلی این قطعی خود این صنایع بزرگ هستند. با تولید برق توسط خود این صنایع، این مشکل مرتفع خواهد شد». واقعا چه روش عاقلانه‌ای برای رفع مشکلات کشور در پیش گرفته‌اند عین همان روشی که برای خوراکی‌های مورد نیاز مردم گرفتند یعنی کالاهای اساسی را چند برابر کردند تا مردم خودشان این کالاها را مثلا در کوچه محل زندگی‌شان بکارند تا مشکلات کشور حل شود اگر هم نتوانستند برق تولید کنند یا گندم بکارند هم که تقصیر خودشان است وظیفه خود را انجام نداده‌اند. البته اگر هدف دولتی ها این باشد پیش نیاز این روش هم این است که ابتدا مدیران دولتی را از محل کار اخراج نمایند تا خودشان الگوی عملی پیاده کردن روشهای داهیانه حل مشکلات باشند تا بقیه هم از آنها پیروی کنند. اکنون درک مدیریتی، توان عملیاتی، دانش، تجربه و تعامل با جهان این مدیران دولتی را با مدیران کشورهای همسایه مقایسه می‌کنیم، عربستان سعودی به عنوان یکی از سه صادرکننده عظیم نفت در دنیا، در گذار از سوخت فسیلی به انرژی پاک و با هدف استقلال اقتصاد از نفت، بزرگترین نیروگاه خورشیدی جهان را می‌سازد که پیش‌بینی شده در نیمه دوم سال ۲۰۲۲ تولید برق را آغاز کند. در این نیروگاه پنل‌های خورشیدی با ظرفیت۲۰۰گیگاوات، به‌کار خواهند افتاد که علاوه بر تامین برق عربستان، برق حاصل از انرژی خورشیدی صحرا را به اروپا منتقل می‌کند. می‌توانیم این نیروگاه را با بزرگترین نیروگاه خورشیدی کنونی دنیا یعنی پارک خورشیدی۱گیگاواتی کارنول در هند مقایسه کنیم تا میزان بلندپروازی مدیران این۲پروژه با کوتاه بینی مدیرانی که از تامین برق مورد نیاز ایران ناتوانند، آشکارشود که راه‌حل‌هایی می‌دهند که در آن نه ذره‌ای دانش و تجربه و نه حتی ذره‌ای تعهد به مردم ایران پیدا می‌‌شود. مگر نه این است دولت از مردم مالیات می‌گیرد که رفاه آنها را فراهم و تضمین کند. اگر قرار باشد که صنایع یا مردم خود مشکلاتشان را رفع کنند آنها چه نیازی به سازمان دولت دارند.

در سالهای جنگ ایران و عراق، با بهانه تامین بودجه، با دولتی قلمداد کردن یک سازمان خودگردان غیردولتی ثروتمند بنام تامین اجتماعی، از ذخایر نقدی آن برای رفع مشکلات بودجه دولت استفاده نمودند ولی پس از گذشت سالهای طولانی از پایان جنگ هنوز برداشتهای دولت از ذخایر سازمان ادامه دارد حتی با تحمیل هزینه دولت به سازمان، صندوق آنرا تهی نموده است. پس از اعتراضهای صاحبان اصلی سازمان یعنی کارگران شاغل و بازنشسته که با هدف برگرداندن وجوه به سازمان جهت تامین منابع برای ارایه خدمات پزشکی و پرداخت مستمری بازنشستگان انجام شد، دولت برای پرداخت مطالبات، شرکتهای زیان‌ده خود را با قیمت بالا به سازمان تحمیل نمود که خود این شرکتها هم باری بر دوش سازمان گردید. اکنون سازمان تامین اجتماعی برای تامین هزینه‌های خود ناچار از اخذ وام بانکی است یا باید منتظر پرداخت صدقه گونه دولت برای پرداختهای خود باشد. به همین دلیل دولتها برای کاهش ارزش واقعی مستمری بازنشستگان همیشه مشکل تراشی کرده خدمات پزشکی آن‌را کاهش می‌دهند که آخرین آن نقض قانونی عدم اجرای افزایش مصوب شورایعالی کار برای بازنشستگان بود. بدیهی‌ست که خیل عظیم بازنشستگان که سالهای طولانی قدرت خرید خود را از دست داده‌اند در برابر این ظلم بی‌حساب مقاومت کنند و مطالبه قانونی خود را در کف خیابان فریاد بزنند. در واقع دولتی‌ها به‌جای حل مشکلات و رفع بحران‌ها، آن‌را به دولت قبل و دشمنان موهوم نسبت داده، با ناتوانی در پرداخت حقوق آنها، بحران جدیدی به بحران‌های کشور اضافه می‌کنند.

جالب کسانی هستند که نرخ تورم بالای ۴۰ درصد کشور را با نرخ تورم سایر کشورهایی که بر اثر جنگ اکراین، گرفتار افزایش قیمت سوخت و گندم وارداتی شده‌اند مقایسه می‌کنند و نرخ تورم ٰوارداتی ۲تا۸درصدی آن کشورها را برای توجیه نرخ تورم بالای ایران دلیل می‌آورند که نه به‌دلیل تورم وارداتی سوخت بلکه بر اثر ناکارآمدی مدیران بی‌کفایت بوجود آمده است. البته تاثیرات تورمی تحریمها و نرخ تورم وارداتی ایران کمتر از۱۰درصد است که با مدیریت علمی اقتصاد، همچنین استفاده از دلارهای نفتی، حتی همان اثر تورمی را هم می‌توان خنثی کرد.

از مثنوی مولانا یادی کنیم:

ای که خلقان را ، تو خر می‌خوانده‌ای / این زمان چون خر، برین یخ مانده‌ای

گر ز دجله، با خبر بودی چو ما / او نبردی، آن سبو را جا بجا