بی‌تابی تالاب‌ها در کشاکش تامین حقابه
فریده خدادادی-امروزه با توجه به خشکسالیهای که در کشور حادث شده است، با وضعیت نگران‌کننده تالاب‌ها مواجه هستیم به طوری که یا خشک شدند یا در معرض خشکی قرار گرفتند و این مساله به خسارات فراوان زیست محیطی از جمله وقوع ریزگردها منجرشده است، همین راستا باید برای حفاظت از تالاب‌ها اقدام کرد.
به گزارش جهان اقتصاد، تالاب‌ها، اکوسیستم‌های حساسی هستند که اگر به صورت پایدار حفاظت نشوند، مشکلات زیادی برای طبیعت و انسان به وجود می‌آید. به استناد به ماده 2 قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالاب‌های کشور، سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است نیاز آبی زیست‌محیطی تالاب‌ها را تعیین کند و وزارت نیرو مکلف است، ضمن تدوین و اجرای برنامه مدون، نسبت به تخصیص و تأمین آن اقدام کند، بنابراین تأمین حقابه محیط زیستی تالاب‌ها یکی از مهم‌ترین بخش‌های حفاظت از تالاب‌ها است که نسبت به آن غفلت شده است.
خبرنگارجهان اقتصاد نیز درباره این موضوع با محمدرضا محبوب فر، کارشناس محیط زیست و توسعه پایداربه گفتگو پرداخته است که درادامه میخوانید:
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار افزود: اخیرا براساس آمار منتشر شده، 2میلیون و 500 هزارهکتار برمساحت بیابانهای ایران افزوده شده و متاسفانه 80 درصد از محیط زیست طبیعی کشور نیز نابود شده است.
محبوب فرافزود: در حال حاضر تالاب‌های حفاظت شده واقع دراستانهای شمالی، مرکز، غرب و جنوب کشور یا خشک شدند یا در معرض بحران خشکسالی قرار گرفتند و به منابع گسترش پدیده ریزگردها تبدیل شدند.
وی گفت: در راستای برچیده شدن کانونهای گردوغبار باید حقابه دریاچهها، رودخانهها و تالاب‌ها از سوی دولت پرداخت شود، دولت نیز وعدههایی در این خصوص اعلام کرده است در حالی که مشاهده روند موجود حاکی از این است که عمل نشدن به این وعدهها را شاهد هستیم یا اگر هم این وعدهها عملیاتی شده باشد، اطلاع رسانی صحیحی توسط دولت صورت نگرفته است .
وی گفت: اگردولت معتقد است که حقابه ای برای دریاچه ارومیه، تالاب هامون و... را اختصاص داده است، با ارایه سند و مدرک ثابت کند که خشکی منابع آب سطحی و کانونهای ریزگرد از بین رفته است و از طرفی این مدارک باید مورد تایید جوامع بومی مولد، متخصصی و فعالین محیط زیستی و تشکلهای زیست محیطی باشد چرا که زمانی مردم میپذیرند که حقابه دریاچهها و تلابها از سوی دولت تامین شده است که اثرات این موضوع برای آنها قابل رویت باشد.
عضو انجمن آمایش سرزمین ایران گفت: اگر وزارت نیرو تامین حقابهها را اعلام میکند چرا هر روز از منابع آب سطحی کاسته میشود و بر کانونهای بحران ریزگرد بدل شده است و چرا این مسایل بر روند بیابان زایی دامن میزند؟
محبوب فرعنوان کرد: متولی بازگشایی آب ذخیره شده پشت سدها در طبیعت برعهده وزارت نیرو است و سازمان حفاظت از محیط زیست باید تایید کند که وزارت نیرو، حقابه محیط زیست را تامین کرده است.
وی تاکید کرد: اگروزارت نیرو حقابه طبیعت را به کشاورزی تنزل دهد، اقدامی غیرقابل قبول است زیرا این حقابه متعلق به طبیعت و محیط زیست است و کشاورز هم باید با استفاده از روشهای پیشرفته فناوری آب را از منابع آب سطحی برای محصولات کشاورزی که خارج از توان اکولوژیکی سرزمین ایران نباشد، برداشت نماید.
عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران گفت: کشاورز باید آب را از منابع آب سطحی مطابق با استانداردهای جهانی، توسعه پایدار و اصول محیط زیستی برداشت کند که هدر رفت آب وجود نداشته باشد.
محبوب فرافزود: اگر کشاورزعنوان کند که حقابه طبیعت و آب سطحی را برای کشاورزی برداشت و از محیط زیست دریغ میکند، این اقدام غیر قابل قبول است. اکنون آب را برای کشاورزان در چند استان از جمله استان اصفهان بازکردند در حالی که باید را برای محیط زیست و طبیعت جاری ساخت و این حق مسلم محیط زیست و طبیعت است.
وی بیان کرد: براساس محاسبات صورت گرفته، ظرفیت اکولوژیکی کشور ایران برای 50 میلیون نفر تعریف شده است در حالی که بیش از 85 میلیون نفر در کشورزندگی میکنند که آنها به شغل، محصولات کشاورزی و صنعتی نیاز دارند که تمامی آنها به نوعی با آب در ارتباط است، برای حل این مشکل، باید صنایع را تعطیل کرد زیرا توسعه صنایع آب بر را در شاهد هستیم. افراد بیکار باید به نفع توسعه گردشگری و توریسم درکشور به کارگیری شوند که این مهم مستلزم برنامه ریزی حساب شده با حضور تمامی ذی نفعان، متخصصین است نه افراد دولتی و حکومتی که بعضا شبهه مافیای وابستگی آنها به مافیای اقتصادی آب مطرح است.
عضوانجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران ادامه داد: شیوه کشاورزی باید در کشور اصلاح و از حالت سنتی به مکانیزه تغییر یابد. به طورمثال درکشورهای عربستان و امارات با استفاده از روشهای جدید در کویر و بیابان کشت و زرع میکنند، در حالی که در کشور ایران هم باید پابه پای تکنولوژی جهان حرکت و کشاورزی را مدرن کرد، اگراین کشاورزی مکانیزه نشد، باید کشاورزی را تعطیل نمود و اجازه دهیم که کشاورزان از کشور خارج شوند و کشت فراسرزمینی انجام دهند.
محبوب فر تصریح کرد: اگرصنعت و کشاورزی را به نفع محیط زیست و طبیعت محدود و اصلاح کنیم و آب را در طبیعت جاری سازیم و سرمایه گذاری بسیاری را در زمینه توسعه صنعت توریسم پایدارانجام دهیم، مشکلات محیط زیست، منابع آب و اقتصادی کشور و شغل برای همیشه برطرف خواهد شد اما این مهم منوط به اراده سیاسی با حضور کارشناسان، متخصصین غیردولتی و حکومتی است. دولت نیز برای حفظ سرزمین و تمامیت ارضی نظارت و حمایت کند زیرا اکنون روند جنگ آب، بحران آب، ریزگردها،آلودگی آب جز این که به پناهندگی جمعیتی و جابه جایی جمعیتی و کوچ اجباری دامن بزند، دستاوری به دنبال ندارد.
به گفته وی، از پیش از انقلاب تاکنون، فرآیند ایجاد صنایع آب بر در مناطق کویری خشک رویه‌ای اشتباه بوده است چرا که در کشوری مانند ایران که با خشکسالی مواجه است، نباید کارکرد اقتصادی را در صنعت و کشاورزی تعریف کنیم.
