ایران «تماشاگر» سرمایهگذاری جهان در صنعت انرژی
کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با جهان اقتصاد مطرح کرد:
سرمایهگذاری موتور محرکه توسعه اقتصادی هر کشوری است و بدون آن، وضعیت می تواند به گونهای پیش رود که یک کشور را زمین گیر کند و یا بحران ایجاد شود.
سجاد بهزادی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار داشت: عدم سرمایه گذاری در میادین نفت وگاز یکی از چالشهای اصلی کشور است، در حال حاضر ایران دارای دومین ذخایر گاز طبیعی در جهان است اما به دلیل کمبودهای ناشی از عدم سرمایه گذاری و توسعه نیافتن صنعت نفت و گاز، در حال تلاش برای واردات گاز از ترکمنستان است، وزیر نفت از مدتها پیش اعلام کرده است: «کشور به ۱۶۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز نیازمند است و اگر این مبلغ برای توسعه هزینه نشود، ایران در آینده به واردکننده نفت و گاز تبدیل میشود».
وی تصریح کرد: سرزمین ایران در تمام بخشهای خود مانند گردشگری، انرژی و زیرساختها نیازمند سرمایهگذاری است اما تحریمها و قطع دلارهای نفتی سبب توسعه نیافتن این بخشها شده و گفته می شود تحریمها باعث سقوط درآمدهای نفتی کشور از ۱۰۰ میلیارد دلار به کمتر از ۸ میلیارد دلار گردیده است.
وی با بیان اینکه در این میان حوزه انرژی یکی از حساسترین حوزه هایی است که عدم سرمایه گذاری در آن و توسعه نیافتن میادین نفت و گاز همه را نگران کرده است گفت: ما همچنان وابسته شدید به پول نفت و مصرف داخلی گاز هستیم و صادرات و استخراج هر کدام از این دو، زمانی که با چالش همراه می شود به این معنی است که بحران نزدیک است.
وی با اشاره به اینکه انرژی همچنان پاشنه آشیل اقتصادی کشور است بیان داشت: ۲۰ سال از زمانی که شرکتهای بزرگ نفت وگازی دنیا در عسلویه سرمایه گذاری می کردند گذشته است و بعد از آن تقریبا هیچ شرکت عظیمی برای سرمایهگذاری به میادین نفت وگاز کشور ورود نکرده است.
به گفته بهزادی، امروز هم که پیشبینی میشود بزرگترین شرکتهای نفت و گاز جهان از جمله شل، اکسونموبیل و گازپروم ۸۵۷ میلیارد یورو برای توسعه میدانهای جدید نفت و گاز تا سال ۲۰۳۰ سرمایهگذاری کنند، بازهم سرزمین تشنه ایران با حسرت ونگرانی، سرمایه گذاری در دیگر کشورهای دنیا را به تماشا مینشیند، این مقدار سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ نفتی جهان تا سال ۲۰۴۰ میلادی میتواند به یک ونیم تریلیون یورو برسد.
وی با اشاره به اینکه سهم کشور ما و زمین تشنه ما، از این ارقام سرمایهگذاری چقدر است همچنان جای ابهام دارد عنوان کرد: این وضعیت یکی از تلخ ترین اتفاقات تاریخ این سرزمین است و آیندگان هرگز از مسببان آن به نیکی یاد نخواهند کرد، در حالی که دیگر کشورها ثروت خود را در اختیار قدرت سیاسی خود قرار می دهند و به واسطه آن سطح چانه زنی خود را در ارتباط با دیگر کشورهای جهان بالاتر می برند، ما درمانده استفاده از ثروت انرژی خود برای توسعه داخلی هستیم.
این کارشناس حوزه انرژی تصریح کرد:جنگ این روزهای روسیه واکراین و بازی روسیه با کارت انرژی که در دست دارد عبرت خوبی باید برای ما باشد و دولت روسیه که از طریق اوکراین حجم قابل توجهی گاز به سمت اروپا منتقل میکند، اما وقتی منافع خود را به خاطر اختلافات سیاسی با غرب در خطر می بیند این کارت بازی را نشان می کند.
وی ادامه داد: کار به جایی رسیده است که بانک جهانی میگوید جهش قیمت جهانی مواد غذایی و حاملهای انرژی به دلیل حمله روسیه به اوکراین دستکم تا پایان سال ۲۰۲۴، یعنی دو سال و نیم دیگر، ادامه پیدا میکند.
وی با اشاره به اینکه 25درصد از نفت اروپا توسط روسیه تامین میشود گفت: هزینه واردات روزانه انرژی اروپا از روسیه ۸۵ میلیون دلار است و واردات انرژی اروپا از روسیه در سال ۲۰۲۱ معادل ۱۰۸ میلیارد دلار بوده است و همچنین رقم واردات انرژی اروپا از روسیه ۱۰ سال پیش بیشتر از ۱۷۳ میلیارد دلار بوده است و ۴۳ درصد از درآمد سالانه دولت روسیه از محل صادرات انرژی است، این آمارها نشان می دهد که چگونه روسیه منافع خود را با قاره سبز قفل کرده است و تحریم انرژی روسیه کار ساده ای نیست.
وی عنوان کرد: دنیا انرژی ایران را تحریم می کند و با این توجیه که ایران با دلارهای نفتی خود امنیت منطقه را به خطر می اندازد اجازه فروش نفت را به ما نمی دهد؛ اما در مقابل نمی خواهد انرژی روسیه را تحریم کند زیرا که دقیقا نقطه برعکس ایران، با تحریم انرژی روسیه امنیت اروپا تهدید می شود، صدر اعظم آلمان چند روز قبل با صراحت اعلام کرد که تحریم بخش انرژی روسیه «امنیت انرژی اروپا را به خطر میاندازد.»
بهزادی در ادامه افزود: بانک جهانی هشدار داده است که جنگ در اوکراین باعث «بزرگترین شوک در بازار کالاهای اساسی» از دهه ۱۹۷۰ به این طرف خواهد شد و اختلال ناشی از حمله روسیه به اوکراین، به افزایش بسیار شدید بهای کالاهایی از گاز طبیعی گرفته تا گندم و پنبه منجر می شود،اما فروش نفت ایران از ۴ میلیون بشکه به ۳۰۰ هزار بشکه سقوط می کند و هیچ اتفاقی در دنیا نیفتاد وتنها ملت در داخل کشور به مشقت و سختی می افتند.
وی خاطرنشان کرد: منافع ما هنوز با منافع دیگر کشورها گره نخورده است و سرزمین ایران در بیشتر بخشها تشنه سرمایهگذاری است اما سرمایه گذار وارد کشور نمی شود. چرا سرمایه گذاران خارجی و حتی داخلی از سرزمین بکر و جذاب ایران برای سرمایهگذاری چشم پوشی می کنند؟ یک دلیل مهم آن این است که ما بینالمللی نیستیم و هیچ تمرکزی به حل مشکلات خود با جهان خارج نداریم و با زبان سرمایه گذاری روز دنیا آشنا نیستیم.
به گفته این کارشناس حوزه انرژی، ما با دنیا منافع نداریم و همچنان طبق تئوری مازلو، حکومت، دغدغه کنترل قیمت ها، تورم و رفع نیازهای اصلی جامعه مثل آب ، خوراک و مسکن شهروندان دارد و رئیس جمهور به تازگی گفته است «هر شب که به منزل میروم شاید تا پاسی از شب تلفنهای بنده فقط در ارتباط با مساله وضعیت قیمتها و مدیریت بازار است.»
وی بیان کرد: رساندن سرمایه به این سرزمین تشنه، پیچیدگیها ودانش خاص خودش را می طلبد و کشوری که همچنان تمرکزش بر رفع نیازهای اولیه مردمانش وکنترل لحظه ای قیمتها است، نمی تواند بر مسائل پیچیده و در هم تنیده جهانی فائق گردد.
وی در پایان اظهار داشت: انسجام فکری و سیاستگذاری ما به جای شناخت دقیق جهان بر روی اختلافات داخلی است و در این وضعیت نه تنها هیچ سرمایه گذاری سرزمین تشنه ما را سیراب نمی کند بلکه باید منتظر روزها و سالهای سخت تری بود.