استراتژیکتر بودن آب از نفت در۳۰سال آینده
در شرایط موجود بین دو عامل اثرگذار در جامعه ایرانی و حداقل در 30سال آینده موضوع آب به مراتب مهمتر و استراتژیک تر از نفت است . شرایط ما در منطقه خاورمیانه از قدیم شرایط بسیار مناسب برای تامین آب نبوده است . ما در فاصله 100 سال گذشته با مدیریت نه چندان مطلوب و بدون در نظر گرفتن عینیت فضای جغرافیایی ،آب و هوایی معضلات و مشکلات ذیل را به وجود آوردیم و هم اکنون نیز با آن کم و بیش مواجه هستیم.
رضا طبیب زاده، عضو هیات مدیره کنفدراسیون انرژی، در گفتوگو با خبرنگار جهان اقتصاد ضمن بیان مطلب فوق اظهار داشت: از ابتدا مشخص بود که کشور ما در یک منطقه خشک و نیمه خشک در جهان قرار دارد و میزان بارش ما در ایران حتی با متوسط سطح جهانی که به طور متوسط بیش از دو برابر بارش در کشور ماست تطابق نداشته و از آن کمتر است، ما در سالهای متعدد درگذشته که حتی جمعیت کشور، رشد چندان نداشت با مشکلات تامین آب مواجه بوده و برای حل این معضل به درستی فکر نکردهایم.
وی عنوان کرد: در فاصله یک قرن گذشته به خصوص 50 سال اخیر برای تامین و مصرف آب تکنولوژی با سرعت بسیار به پیش رفته است ولی ما سرعت لازم را نداشتیم، چه در سه حوزه تامین آب کشاورزی به عنوان بالاترین مصرف در کشور، آب صنعتی و آب شرب برای مناطق مسکونی کم و بیش فاغل ماندیم و استفاده شایسته و بهینه در این مورد کرده ایم و در مورد آب شرب در شهرها و خصوصا کلان شهرها از جمله تهران آفت و هدر آب از سیستمهای انتقال داخل شهری و شبکههای موجود به علت فرسودگی تا 25 درصد گزارش شده است که نیاز به یک برنامه صحیح و عملیاتی است .
به گفته وی، به موضوع نگهداری و صیانت از محیط زیست کمتر توجه داشتیم و یا کوتاهی کردهایم و با فرستادن زهرابه زبالههای شهری و صنعتی عدم مدیریت بصورت علمی و صحیح دفع آنها در اقصی نقاط مختلف ایران من جمله سواحل دریاهای خزر و خیلج فارس موجب آلوده کردن جبران ناپذیر آبهای زیرزمینی و رودخانهها گردیدهایم که جبران آن به هیچ وجه امکانپذیر نخواهد بود یا حداقل تکنولوژی آن در شرایط حال به درستی در دسترس نیست.
طبیب زاده خاطرنشان کرد: ما در یک قرن گذشته به علت دور بودن از تکنولوژی روز جهانی به ساماندهی رودخانههای داخلی کشور و رودخانههای مرزی که از کشورهای همسایه کشور سرچمشه می گردید کمتر توجه نکردهایم گرچه در 50 سال اخیر بالاخص در 4 دهه بعد از انقلاب اسلامی سدهای عمدهای بر روی رودخانههای ایران و رودخانههای مرزی توسط دولت احداث گردید ولی باز به موضوع مهندسی رودخانه کمتر مورد توجه بوده است و متاسفانه علیرغم وجود سدهای متعدد در کشور و خصوصا بر روی رودخانه جنوب ایران باز در این حوزه عقب می مانیم و در شرایط حال حتی بخش های پراب شمال ایران در مناطق کشاورزی، صنعتی و شرب با مشکل تامین آب مواجه می باشیم که به معنای اخص کلمه کمبود و نقص مدیریت منابع آب است؟
وی تصریح کرد: متاسفانه هنوز آموزش و تکنولوژی روز در مصرف آب صنعتی ، آب کشاورزی و آب شرب بالاخص آب کشاورزی به عنوان بیشترین مصرف کننده در کشور تا 90 درصد در کشور ما دارای ضابطه و قاعده نیست مصرف کننده کشاورزی و خانگی، آموزش لازم برای نحوه صرفه جویی در مصرف آب را نمیداند.
وی بیان کرد: مدیریت منابع آب به بیان ساده مدیریت کردن منابع آب ورودی کشور از حوزه های مختلف داخلی و حقابههای وارد شده به کشور از منابع همسایگان، به پشت سدها و متقابلا ایجاد سیستم نظارتی و کنترل رها کردن آنها برای مصارف مختلف کشاورزی و تولید انرژی برقابی در زمانهای مورد لزوم با توجه به پیشبینیهای دراز مدت در مورد میزان بارشهای سالانه است .
به اعتقاد وی، قطعا باید با روشهای آماری مطمئن و دوره بازگشتهای مورد نظر پیشبینی شود که فیالمثل در سال جاری آب پشت سدها و سیستم ها و رودخانههای هدایت آب به میزان نرمال نخواهد رسید و ما از این نظر دچار چالش در مصارف آب کشاورزی و شرب می شویم؟ نمی توان این عدم توجه را تنها به گردن عدم بارشها در سال جاری و نصف شدن میزان آب پشت سدها به یکباره انداخت، در این حوزه آموزش به مصرف کنندگان نقش اول و کلیدی دارد.
وی در پایان اظهار داشت: براساس آمار جهانی، متوسط مصرف آب در جهان شامل حدود ۷۰ درصد در بخش کشاورزی، ۲۰ درصد در صنایع و انرژی و بقیه مصارف عمومی و شرب است،آمارهای بین المللی گویای آن است که ۳۳ کشور در جهان با بحران آب روبرو هستند که ۱۴ کشور در خاورمیانه قرار دارند در حالی که با افزایش رشد جمعیت و توسعه شهرها و زیرساختها برای محصولات فلزی، افزایش تقاضا در بازار وجود خواهد داشت و به دنبال آن نیز افزایش مصرف و تقاضای آب مطرح می شود و ایران نیز در شمار کشورهایی است که با بحران جدی آب روبرو است.