سردرگمیهای جدید در سال جدید
مهدی نظیفی- تحلیلگر اقتصادی- بررسی آمارهای اقتصادی اخیر هیچیک موفقیتی برای دولت رییسی گزارش نکردند. البته تیم اقتصادی دولت کنترل تورم را به عنوان موفقیت خود اشاره میکند درحالی که نرخ تورم با زمان دولت قبل تفاوت معناداری نکرده است. بهخصوص که در مواردی مانند بازار کالاهای اساسی قیمتها در کمتر از یک ماه از سال جدید، رشد شدید قیمت را تجربه میکند. در تهران گوشت گوسفند با وجود دام مازاد، نسبت به ابتدای سال با افزایش قیمت بیش از ۱۰هزار تومان مواجه شد و قیمت ران گوسفند به بالای ۲۲۰هزار تومان رسید، قیمت برنج نیم دانه هم با کسب رکوردهای جدید، افزایش دوبرابری دارد. پس از اعتراضات فعالان حمل و نقل به بالا رفتن تعرفه کامیون داران، اکنون با جهش قیمتها با نرخ ۲۵هزار تومان گوجه فرنگی و ۱۷هزار تومان سیب زمینی روبهروییم. در دوهفته گذشته هم قند و شکر بیش از ۲۰درصد افزایش قیمت داشته است. شنیدهها حاکی از آن است که قیمت نانهای فانتزی و نانهای سنتی در برخی از شهرستانها افزایش یافته و تصمیمگیری در مورد قیمت رسمی نان در حال انجام است. در بازار ارز، دلار در روز دوشنبه با ورود به کانال ۲۸ هزار تومانی توانست به بالای مقاومت ۲۸ هزار و ۲۰۰ تومان نفوذ کند. هرچند بازارسازان بانک مرکزی توانستند رشد آن را متوقف کنند ولی یکبار دیگر عطش فراوان بازار برای رسیدن به کانالهای بالاتر نمایان شد. قیمت سکه هم در بالای نیمه اول کانال ۱۳میلیون تومان پیش میرود. همچنین با افزایش قیمت نرخ نیمایی دلار و بسته شدن تالار دوم سامانه نیما که در روزهای اخیر قیمتگذاریهای عجیب ارز صادراتی در آن حاشیهساز شده بود، تحرکات جدید را مشاهده میکنیم که بهرغم اخبار مثبت از وصول شدن دلارهای نفتی، نشانی از کاهش قیمت ارز سامانههای رسمی ندارند. شنیدهها حاکی از آن است که مذاکرات غیررسمی برای توافق برجامی در خارج از وین ادامه دارد و نتایج آن در تائید و تکذیب آزادشدن بخشهایی از وجوه بلوکه شده مشاهده میشود.
ایرنا، رسانه رسمی دولت نوشت: «بر اساس توافق صورت گرفته با برخی کشورهای طرف قرارداد ایران، چارچوب لازم برای رفع مسدودی بخش قابل توجهی از منابع ارزی مسدودشده کشور، مشخص و مورد توافق قرار گرفته و ۷ میلیارد دلار به حسابهای ایران واریز میشود». همزمان سخنگوی وزارت امور خارجه آن را تکذیب کرد بهرغم تایید و تکذیب مکرر مسئولان، چندماه است طبق اظهارنظرهای تیم اقتصادی دولت، فروش نفت افزایش یافته حتی مقدار آن به بالاتر از میزان فروش قبل از تحریم رسیده و وجوه آن بهاضافه مطالبات قبلی وصول شده ولی آثار آن بهصورتی که قدری از مشکلات معیشتی مردم را رفع کند، مشاهده نشده و معلوم نیست تا کی باید مردم منتظر تحقق وعدههای گشایش دولتی بمانند. میدانیم با مدیران با دانش و تجربه بهروز، با همین ۷ میلیارد دلار میتوان ۵ برج خلیفهی دبی ساخت، دور ایران راهآهن کشید، با خرید بخش بزرگی از کشتیهای عظیم ترابری جهان برای ایران درآمد ارزی تامین کرد و از همه مهمتر با ایجاد کارخانجات تولیدی، برای بخش بزرگی از بیکاران کشور، شغل ایجاد نمود و فقر را نابود کرد.
کمتر از یکسال از استقرار دولت نگذشته که اختلافات بین دولتیها بهویژه در مورد عملکرد تیم اقتصادی دولت به اوج خود رسیده حتی رسانهای شده که نشان از تشدید سردرگمی ناشی از اختلافات در موضوعاتی مانند: بربادرفتن وصول دلارهای آزاد شده، عدم تحقق شعارهای پرهیاهوی بدون کار کارشناسی درباره: روش حذف ارز ترچیحی، رفع تورم، کاهش قیمتها، حفظ ارزش پول ملی، رونق دادن به بازار بورس، تحویل سهام عدالت به جاماندگان و... دارد. رییس جمهور گفت:«بیتردید کسانی که بانیان وضع موجود هستند و مردم از عملکرد آنان رضایت ندارند، نباید در عرصههای مدیریتی مورد استفاده قرار بگیرند». در حالیکه خبرهایی از مدیران نجومی بگیر در شرکتهای زیانده دولتی و شبه دولتی مانند صندوق بازنشستگی کشوری بهگوش میرسد. عبدالملکی، وزیر کار گفت: «مشاهده کردیم که بعضا شماری از مدیران بازرگانی شرکتها، محصولات را به واسطه هایی واگذار می کردند که از محل فروش محصولات، منافع آن افراد نیز تامین می شود». ولی انتصابات مدیران و بانیان وضع موجود بهخصوص در وزارت اقتصاد هنوز هم ادامه دارد. برخلاف شعارهای دولت در حمایت از تولید و بازار بورس، به جای اخذ مالیات از فراریان مالیاتی و دلالان، با افزایش عوارض صادراتی، شرکتهای صادراتمحور را تحت فشار قرار میدهند. پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت:«در خصوص نحوه اجرای تخصیص ارز دارو اختلاف نظر وجود دارد». مصری نایب رئیس مجلس در مصاحبه تلویزیونی گفت: «من با اسناد و سند رسمی به شما اعلام میکنم یکی از مدیران اسبق وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو، خودش ۱۶ شرکت دارویی دارد، خودش همزمان واردکننده است، خودش مدیرعامل یک شرکت دولتی است، همزمان دارو را توسط شرکت خصوصیاش از خارج وارد کرده و آن را ۱۰۵۰ برابر قیمت به شرکت دولتی که مدیرعامل آن است میفروشد».محمودی، نماینده مجلس گفت: «من اعتقاد دارم باید تغییرات اساسی در دولت داده شود و نه تنها وزرا، اکنون ما میبینیم حتی در سطح مدیران پاییندستی هم افرادی کار را برعهده گرفتند که هیچ سابقه کاری ندارند و شدند رئیس یک اداره یا یک سازمان. دولت باید پاسخ خیلی زیادی به نمایندگان و مردم درخصوص عملکرد خود بدهد، نظر من این است که خود دولت تغییراتی را ایجاد کند و به سمتی نرود که مجلس ورود پیدا کند، ولی مسلماً اگر دولت خودش تغییری ایجاد نکند به نظر میرسد مجلس باید سریع دست به کار شود و استیضاح را دنبال کند. الان هم فکر میکنم که ۵یا۶ نفر از وزرا استیضاحشان مطرح است.»
ایمن آبادی نماینده پیشین مجلس گفت: «نمایندگان مجلس به وزیری رأی دادند که سابقه اداره یک کلاس را نداشت و آنقدر در حمایت از دولت افراط کردند تا از آن طرف بام افتادند. به فردی رأی دادید که اصلاً کارمند دولت نبوده، مدارک تحصیلیاش هنوز دچار ابهام است.»
از غزل مولانا یادی کنیم:
جمله بیقراریت، از طلب قرار توست / طالب بیقرار شو، تا که قرار آیدت
جمله بی مرادیت، از طلب مراد توست / ورنه همه مرادها، همچو نثار آیدت