حصر خانگی صنعت نفت ایران را بشکنید!
نگاهی به «سیاست نفتی روسیه و تاثیرگذاری آن بر تقویت قدرت بین‌المللی» در گفت‌وگوی جهان اقتصاد با رضا پاکدامن
جنگ اوکراین از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی و تحلیل است. یکی از این جنبه‌ها میزان تاثیرگذاری صنعت نفت روسیه برای پیشبرد اهداف سیاسی و استراتژیک و حتی به عنوان سلاح و ابزار بازدارنده روسیه برای کاهش و مهار تبعات سنگین نظامی دولتی غربی در جنگ است.
رضا پاکدامن، کارشناس حقوق انرژی و معاملات بین المللی، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار داشت: اثرگذاری صنعت نفت روسیه بر معادلات اخیر بین‌المللی و چالش بزرگ با غرب از دو جنبه قابل ارزیابی است که وابستگی شدید اروپا به تامین نفت و گاز از روسیه مهمترین آن است .
وی با اشاره به اینکه شرایط بسیار سخت برای تصمیم گیری کشورهای اروپایی علیه روسیه است وجود دارد بیان داشت: چند روز قبل جوزف بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سخنرانی در پارلمان این اتحادیه ضمن نقد سیاست‌های دوگانه کشورهای اروپایی در قبال روسیه اعلام داشت که طی مدتی که از تجاوز روسیه به اکراین می گذرد کشورهای اروپایی فقط معادل یک میلیارد دلار کمک تسلیحاتی به دولت اکراین صورت گرفته، ولی در مقابل کشورهای این اتحادیه بدلیل وابستگی شدید به نفت و گاز روسیه ، کماکان مشتری روسیه بوده و روزانه یک میلیارد دلار و در مجموع تا امروز 35 میلیارد دلار به روسیه پرداخت کرده اند.
وی با بیان اینکه سرمایه گذاری‌های هنگفت شرکتهای بین المللی غربی در صنعت نفت روسیه مساله مهم دیگری است که باید به آن پرداخته شود گفت: کشور روسیه دارای ظرفیت‌های بسیار زیاد سرمایه‌گذاری نفتی است و چندین شرکت روسی از یک قرن گذشته در این پروژه‌ها فعالیت داشته اند.
وی عنوان کرد: بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و خصوصاً بعد از قدرت گرفتن پوتین، علی رغم رابطه سرد تاریخی و پرچالش روسیه و غرب ، و برخلاف انتظارات ، سیاست حاکم بر صنعت نفت روسیه دچار تحولات بنیانی شده و زمینه مشارکت شرکتهای بین المللی و غربی در پروژه‌های نفتی استراتژیک فراهم گردید و موضوعی که آثار مثبت آن برای روسیه و منافع ملی آن ،امروز به خوبی آشکار گردیده است.
وی با بیان اینکه یکی از شرکتهای معظم نفتی روسیه شرکت روسنفت است خاطرنشان کرد: روسنفت درحال حاضر بزرگ‌ترین شرکت تولید‌کننده نفت روسیه بوده که نقش حساسی در اقتصاد بلکه سیاست این کشور بازی می‌کند، این شرکت با بیش از ۲۶۱هزار نفر نیرو، روزانه حدود 4.5 میلیون بشکه نفت تولید می‌کند.
پاکدامن تصریح کرد: شرکت روسنفت در فهرست شرکت‌ها و سازمان‌های استراتژیک فدراسیون روسیه قرار دارد و با وجود جایگاه استراتژیک شرکت مزبور و حساسیت‌هایی که به‌طور طبیعی در قبال اینچنین شرکت‌هایی ایجاد می‌شود، دولت پوتین با تصمیمی مهم و استراتژیک و برخلاف رویکرد سنتی روس‌ها، از چند سال قبل سیاست «بین‌المللی کردن» شرکت مزبور را با قاطعیت دنبال کرده است، گام نخست، خصوصی‌سازی بخشی از سهام این شرکت و عرضه سهام آن به شرکتهای خارجی بود.
وی با بیان اینکه یکی از الزامات این رویکرد، بین‌المللی‌سازی و خصوصی‌سازی، ارزش‌گذاری بوده که ارزش شرکت روسنفت در بازار ۵۷ میلیارد دلار اعلام شده است گفت: هلدینگ روسنفت گاز ۵۰ درصد به اضافه یک سهم که کلا در کنترل دولت روسیه است، شرکت BP با ۷۵/ ۱۹ درصد سهم و سازمان سرمایه گذاری قطر از سهامداران اصلی این شرکت محسوب می شوند.
به گفته پاکدامن،جذب سرمایه گذاری شرکتی معظم و با اعتبار خارجی در شرکت روسنفت، خود یک پیروزی سیاسی روسیه محسوب می‌شود، به‌طوری‌که سهامداری شرکتهای مزبور در روسنفت موجب نگرانی شدید غرب شده است.
وی با بیان اینکه یک اقدام جسورانه دیگر دولت روسیه ، پذیرش اتباع خارجی در هیات مدیره شرکت روسنفت است مطرح کرد: حضور اتباع اتریش ، روسیه ، انگلستان ، آلمان و قطر برخی با سوابق اجرایی و سیاسی بسیار مهم، مانند گرهارد شرودر که تا سال ۲۰۰۵ به مدت ۷ سال صدراعظم آلمان بود، به عضویت هیات مدیره شرکت روسنفت گویای نگاه خاص دولت روسیه برای تقویت جایگاه بین المللی این شرکت نفتی روسی است.
وی با اشاره به اینکه همه این تحولات، زیر سایه تحریم‌های اروپا و آمریکا علیه روسیه در جریان است عنوان کرد: با اعلام تحریم‌های نفتی روسیه توسط برخی از دولتهای غربی و الزام کردن شرکتهای بین المللی نفتی برای قطع همکاری با روسیه ، شرکتهای مزبور با کراهت تعهد داده اند که تدریجاً همکاری را قطع خواهد کرد ولی همزمان ضررهای هنگفت ناشی از این دستور دولت‌ها را اعلام داشته اند.
وی تصریح کرد: شرکت شل میزان زیان ناشی از خروج از پروژه های روسیه را بالغ بر 5 میلیارد دلار و شرکت بی پی، میزان زیان خود را 25 میلیارد دلار اعلام کرده اند و شرکت اکسون موبیل نیز رقم 4 میلیارد دلار را به عنوان زیان مستقیم ناشی از اجرای تحریم و قطع پروژهای در حال جراء در روسیه را اعلام کرده است.
پاکدامن خاطرنشان کرد: زیان هنگفت شرکت‌هایی بین‌المللی نفتی به منزله زیان سهامداران آنها که غالباً غربی هستند، بوده و این موضوع قطعا با واکنش منفی مردم در کشورهای غربی مواجه خواهد شد و سرمایه گذاری و مشارکت‌های بین المللی در پروژه های نفتی کشور روسیه ، بسیار چشمگیر بوده است.
وی در پایان اظهار داشت: درکل این سیاست بین‌المللی کردن صنعت نفت، به صورت غیرقابل تصوری به منافع ملی روسیه کمک کرده است و در مقابل این سیاست، در کشور ما برخی جریان‌ها با عناوین مختلف، به دنبال انزوا و محصور کردن صنعت نفت داخل مرزهای کشور هستند که این رویکرد لطمات بنیادی زیادی فراتر از تحریم‌های بین المللی به کشور وارد ساخته است.
