کشور گرفتار «بَد مسکنی» است
فریده خدادادی -به گزارش جهان اقتصاد، اولین همایش" الزامات،راهکارهای تولید،مانع زدایی و پشتیبانی مسکن و ساختمان شهرتهران" روز دوشنبه با حضور مسئولین اجرایی کشور، شهردارتهران، اعضای شورای اسلامی شهر تهران و با مشارکت فعالان و انجمنهای مرتبط در حوزه انبوه‌سازی و ساخت‌وساز مسکن و ساختمان در محل باغ موزه دفاع مقدس برگزار شد.
محمد آیینی ، معاون وزیر راه و شهرسازی در این همایش اظهارکرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد که ۱۰ میلیون نفر از مردم در مسکن‌های لرزان و در بافت‌های ناپایدار زندگی می‌کنند که همانند اجرای طرح نهضت ملی مسکن عزمی را تحت عنوان جهاد نوسازی در محدودههای قابل نوسازی و بازآفرینی میطلبد.
وی عنوان کرد: بر اساس آخرین آمارستاد ملی باز آفرینی شهری پایدار، بافت ناکارآمد در کل کشور 160 هزار و 600 هکتار است که شامل سه قالب بافت فرسوده میانی که حدود 70 هزار هکتار ، 60 هزار هکتار نیز به عنوان سکونتگاه غیر رسمی یا مناطق حاشیه ای و 33 هزار هکتار بافت تاریخی است، که در این محدوده ها بیش از پنج میلیون و 700 هزار واحد مسکونی قرار دارد که با وجود تمامی کارهای انجام شده؛ نزدیک به 2 میلیون و 600 هزار واحد ناپایدار وجود دارد که به نوسازی نیاز دارند.
با اشاره به آغاز نهضت ملی مسکن در کشور افزود: با انجام نوسازی هر پلاک فرسوده ۶.۷ پلاک جدید ایجاد می‌شود به عنوان مثال، در شهر تهران به ازای ۱۰۰ هزار پلاک در محدوده 4560 هکتاری بافت فرسوده نوسازی شده 3.9 واحد جدید ایجاد می‌شود یعنی در ازای هر پلاک فرسوده 2.9 واحد جدید تولید شده است به عبارتی دیگر با هر نوسازی هم یک سقف لرزان کم شده و 209 واحد جدید تولید شده که ظرفیت جدید جهت اسکان جمعیت است و متوسط کشوری آن3.2 است یعنی برای 600 هزار واحد نوسازی شده در این محدوده این نسبت برقرار است.
مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران ادامه داد: اکنون ظرفیت ۲ میلیون و 580 هزار واحد فرسوده در محدوده شهرهای موجود وجود دارد که با نوسازی این واحدهای مسکونی، پنج میلیون واحد جدید به ازای آن تولید می‌شود.
وی با بیان اینکه نوسازی در بافت فرسوده نیاز به انجام کار فرهنگی دارد، افزود: سرمایه‌گذاران و سازندگان برای ورود به این حوزه نیاز به بسته‌های جامع شهرسازی دارند و در حوزه تسهیلات اداری باید حمایت شوند و زمان صدور پروانه ها برای آن ها کاهش یابد.
به گفته آیینی، بررسی‌ها نشان می‌دهد به ازای کوتاه شدن هر ۶ ماه از روند اعطای مجوزها، ۱۰ درصد به ارزش افزوده سرمایه‌گذاران افزوده می‌شود.
وی افزود: موضوع اصلی ، موضوع شهرسازانه است به طوری که مشوقهای شهرسازانه در این حوزه موثر واقع شده است به طور مثال در شهر تهران مشوق های کالبدی موثر تر از مشوق های مالی بوده است و خوشبختانه جمع بندی این موضوع به شورای عالی شهرسازی و معماری نیز ارسال شده است و با کلیت کار موافقت شده و شرکت باز آفرینی ایران به عنوان دبیرخانه ستاد باز آفرینی شهری ایران، معاونت وزارت راه و شهر سازی، سازمان دهیاریها و شهرداری ا کل کشور مکلف شدند که با مشارکت یکدیگر بسته تشویقی مناسب انجام این کار را در نظر بگیرند تا کلیات آن در شورای عالی شهرسازی مصوب شود و متناسب با هر شهر، این بسته تشویقی فراهم شود.
وی گفت: هنگام نوسازی، مالکین وساکنین محدوده بافت های فرسوده باید اسکان موقت داشته باشند.بازه زمانی حوزه صدور پروانه در شهر تهران مقرر شده که از سوی شهرداری صورت پذیرد.
**کشور دچار عقب‌ماندگی در موضوع مسکن است
اقبال شاکری نماینده مردم تهران، ری، اسلامشهر، پردیس و شمیرانات در مجلس شورای اسلامی نیز در این همایش گفت: در کشور یک عقب افتادگی تاریخی در بخش مسکن داریم در حالی که طبق قانون، باید مسکن برای مردم ساخته شود اما عملکرد نامناسب در سال‌های گذشته باعث شد که بیش از ۱۲ میلیون تقاضای انباشته مسکن در کشور به وجود آید.
شاکری افزود: دولت باید عزم خود را در تولید مسکن به کار گیرد به طوری که باید ظرف چهار سال، چهار میلیون مسکن با وجود دانش ، نیروی انسانی، مصالح مورد نیاز موجود در کشور تامین شود و سایر کشورها نیز ازقابلیت ایران در این حوزه مسکن استفاده کنند. باید
وی ادامه داد: طرح نهضت مسکن، فقط یک اقدام اولیه در این موضوع است و تنها می‌تواند به خانه‌دار شدن برخی از اقشار کمک کند همچنین باید به موضوع مالیات بر خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه توجه شود تا به وسیله آن مسکن از کالای تجاری به مصرفی تبدیل و مشکلات حوزه مسکن کاهش یابد و تلاطم حبابی و جهشی مسن را شاهد نخواهیم بود.
شاکری با بیان این که در حوزه زمین و اعطای تسهیلات مسکن با مشکلی مواجه نیستیم،یادآور شد: صندوق ملی مسکن نیز می‌تواند به ساخت مسکن و کاهش تقاضا در این حوزه کمک کند؛ تشویق مالکان و ارائه تسهیلات به آنها به ویژه در بافت فرسوده می‌تواند راهگشا باشد.
به گفته وی، سه قانون نظام مهندسی، ماده ۱۰۰ و مدیریت یکپارچه شهری که حوزه مسکن را کاملا تحت تاثیر قرار می‌دهد، آماده ارائه به صحن مجلس است.
** بازنگری ایمنی بخشی تهران
علیرضا زاکانی، شهردار تهران هم در این همایش با بیان اینکه تهرانی که در کنار هم در آن زندگی می‌کنیم، نیازمند یک بازنگری است و به بازنگری ایمنی بخشی به شرایط تهران نیاز است، گفت: این شهر سه گسل مشا، شمال غرب و شهرری و ۱۲ هزار بافت ناپایدار دارد و بازنگری اشاره شده از این منظر مهم است.
وی تاکید کرد: از سوی دیگر باید نیاز شهروندان را با یک پاسخ معتبر جبران کنیم، نیاز انباشته شده مسکن در کشور بیش از ۱۰ میلیون است که سهم بالایی از آن به تهران بر می‌گردد، تعداد پروانه‌های صادر شده در تهران از سال ۹۰ به یک هفتم رسیده و باعث سختی در ساخت و ساز و بالا رفتن اجاره بهای مسکن شده است.
به گفته زاکانی، مسکن بخش زیادی از حقوق افراد را در بر می‌گیرد و قدرت خرید مسکن به ۶۶ تا ۷۰ سال رسیده بنابراین باید وارد ماجرا شویم و به این نیاز پاسخ دهیم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: بعد سوم، بعد هویت شهری ما است؛ چهره شهر بی هویت است و همزمان با ایمنی بخشی و استحکام بخشی و حل نیاز‌های مردم، چهره شهر و زیبایی آن، معماری ایرانی اسلامی و هویت بخشی آن نیز برای ما مهم است؛ از این منظر نیازمند یک بازنگری و اقدام جهادگونه در تهران هستیم.
شهردار تهران ادامه داد: علاوه بر این نوع نگاه ما به مردم و بخش خصوصی نیز باید تغییر کند، رکن این تغییر و تحول باید مردم و بخش خصوصی قرار گیرد و در کنار آن همه اجزا و عناصر و نهاد‌ها باید تسهیل گری کنند به همین منظور در این نشست شرکت کردیم تا اراده این تغییر را اعلام کنیم و نزدیکترین راه را برای این تغییر در دستور کار قرار دهیم.
وی با بیان اینکه در شهرداری قرارگاهی برای بحث مسکن ایجاد شد که هدف اولیه آن را بافت‌های ناپایدار قرار دادیم و باید در کنار آن از زمین‌ها و امکانات شهر استفاده کنیم، افزود: در گذشته، شهرداری گره گشایی از زندگی مردم را نمی‌دید و نظرش این بود که با گذشت زمان و برای حل مشکلاتی مانند آلودگی هوا و ترافیک بهترین راه این است که به جای حل مشکلات، تهران را گران کند تا مردم مهاجرت معکوس کنند و پشیمان از تهران برگردند، اما این پیام مورد قبول مدیریت شهری فعلی نیست.
زاکانی با بیان اینکه در این دوره تلاش داریم شهر را زیست پذیر و انسان مدار کنیم، گفت: اگر سه گانه‌ای بین شهر و شهروند و مدیریت شهری را در نظر بگیریم، باید برای شهروند هزینه کنیم و سایر اجزا باید در خدمت شهروند قرار بگیرد و برای تسهیل در زندگی مردم گام برداشته شود.
وی اظهار داشت: اگر امروز بحران جمعیت داریم، یکی از گلوگاه‌های افزایش جمعیت، حل مسکن است؛ ناایمنی که در بحث مسکن‌ها وجود دارد، ناشی از مشکل در ساخت و ساز است؛ همچنین در بحث معیشت و اقتصاد خانوار نیز بحث مسکن نقطه مشترک است.
شهردار تهران با بیان اینکه اراده جدی در شهر و کشور در بحث مسکن شکل گرفته افزود: شهرداری نیز آهنگی در جهت پاسخ به این نیاز در تهران دنبال می‌کند که با آهنگ دولت هم راستا است، در این مسیر توجه ما این است که از همه ظرفیت‌ها در دستگاه‌ها استفاده کنیم؛ آنچه مربوط به شهرداری است، حرکت در مسیر اخذ مجوزها و رفع معایب صدور پروانه و پیگیری ایجاد تسهیلات و امکانی است که شرایط ساخت و ساز فعال شود.
وی با اشاره به امضای تفاهم نامه اخیر خود با بنیاد مسکن نیز گفت: در تفاهم نامه‌ای که با بنیاد مسکن امضا کردیم جای حضور بخش خصوصی به عنوان پیشتاز این حرکت خالی است و باید باهم همکاری کنیم و دبیرخانه‌ای در معاونت معماری شهرداری داشته باشیم تا دائما در جهت انسجام و تحقق این اهداف عالی حرکت کنیم و باید با یک حرکت جدی و بر مدار نوسازی بافت فرسوده لکه گذاری‌هایی در نقاط مختلف شهر انجام دهیم.
به گفته وی، این تحول و مسکن سازی، چون در سراسر کشور اتفاق می‌افتد ما را از مهاجرت‌هایی که ممکن است به تهران اتفاق بیفتد مصون می‌دارد و ساخت مسکن در سایر شهر‌ها باعث می‌شود که مهاجرت‌ها به شهر تهران به شکل فزاینده رخ ندهد.
**بازگشت معماری فاخر به تهران
مهدی چمران ،رئیس شورای اسلامی شهر تهران هم در این همایش گفت: یکی از موضوعاتی که در کشور باید جبران شود، بازگشت سبک معماری به الگوی ایرانی- اسلامی است.
وی تاکید کرد:بازگشت به سبک معماری ایرانی ـ اسلامی ضرورت دارد و در ساخت واحدهای مسکونی تنها به دنبال بلند مرتبه‌سازی نباشیم.
