«آشوراده» در کشاکش جدال حامیان محیط زیست و مدیران اجرایی

فریده خدادادی- در ۲ کیلومتری غرب بندرترکمن در حوزه استحفاظی استان گلستان، جزیره زیبایی قرار دارد که تمام سال میزبان انواع پرندگان بومی ومهاجر است به طوری که در سال ۵۴ جزو نخستین مناطق زیست کره جهان معرفی و ثبت شد و نام این جزیره، آشوراده و تنها جزیره ایرانی دریای خزر است.
به گزارش جهان اقتصاد، چند ســالی است که طرح گردشگردی جزیره آشوراده در کش و قوس میان حامیان محیط زیست و مدیران اجرایی استان گلستان قرار دارد تا این که اخیرا حسب دستور رئیس جمهور در سفر به استان گلستان بر ضرورت پیگیری و اجرای طرحگردشگری جزیره آشوراده تاکید شده است.
خبرنگار جهان اقتصاد نیز پیــر اهمیت این موضوع با محمدرضا محبوب فر، کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار به گفتگو پرداخته است که درادامه میخوانید:
این کارشــناس محیط زیست و توسعه پایدار به تعریفی از وضعیت جزیره آشــوراده پرداخت و اظهار کرد: آشــوراده تنها جزیره ایرانی در محدوده دریای خزر و واقع در اســتان گلســتان است، 40 درصدخاویارایران حاصل از آبهای نزدیک به این جزیره است.
محبوب فرگفت: آشوراده درسال 1354 جزو نخستین مناطق زیست کره جهان معرفی و ثبت شده وهمچنین این جزیره در کنوانسیون رامســر جزو تالاب‌های ارزشمند قرارگرفته است به طوری که از ذخایر ژنتیکی فراوان و ارزشمندی برخوردار است.
وی گفت: اهمیت منطقه آشوراده از این جهت است که به عضویت پناهگاه حیات وحش جهان درآمده و درتمامی ایام ســال میزبان انواع پرندگان است به همین دلیل این جزیره جزو مناطق بکر جهان درخصوص پرنده نگری به حســاب میآید البته افراد برای پرنده نگری به صورت هدایت شــده و مدیریت شــده میتوانند به این منطقه وارد شوند.
عضو انجمن آمایش ســرزمین ایران با اشــاره به سفر اخیر رییس جمهور به استان گلســتان و تصمیم گیری درارتباط با طرح ملی‌گردشگری آشــوراده ازسوی وی، عنوان کرد: با توجه به سکونت نزدیک به یک هزارنفر در روستای باستانی آشوراده، قرارشد برای رونق اقتصاد این روستا و بندرترکمن وهمچنین رونق گردشگری و اقتصادی استان گلستان به رغم مخالفتهای موجود حامیان محیط زیستی، جزیره آشوراده به قطب گردشگری کشورایران تبدیل شود.
وی گفت: در دولت یازدهم درارتباط با طرح نمونه گردشــگری جزیره آشوراده تصمیم گیری شد به طوری که رییس جمهورسابق به رییس سازمان حفاظت محیط زیســت دستوری مبنی احداث تاسیســات گردشــگری به منظور اجرای طبیعت گــردی در منطقه نمونه گردشگری جزیره آشــوراده ابلاغ شد، پیرواین قضیه ستاد مردمی نجات آشوراده"سمنا"بابت این اقدام ازرییس جمهورسابق دردولت دوازدهم شــکایتی را تنظیم و به قوه قضاییه ارســال کرد که چرا باید در جزیره آشــوراده به عنوان منطقه نمونه گردشگری معرفی و گردشگری تاسیسات گردشــگری در آن احداث شود؟ چرا این گونه تصمیم گیریهای مدیریت نشده از سوی دولت وقت درآن منطقه اتخاذ شد؟
عضو انجمن مخاطرات محیطی و توسعه پایدار ایران افزود: پیرو شکایت ستاد مردمی نجات آشــوراده به قوه قضاییه، دادستان کل کشور به ماجرا ورود کرد و شــورای عالی شهرسازی و معماری دستور توقف طرح منطقه نمونه گردشگری آشوراده را صادر کرد به طوری که هرگونه ساخت وساز درساحل بندر ترکمن و این جزیره ممنوع و متوقف اعالم شد.
محبــوب فر افزود: حــال با توجه به ســفراخیر رییس جمهوربه اســتان گلستان و بازدید از جزیره آشوراده در پی دستور مستقیم و ناگهانی وی، قرار است طرح تبدیل جزیره آشوراده به منطقه نمونه گردشــگری اجرا شود در حالی که با یک منع قانونی و تعارضات قانونی نسبت به این طرح مواجه هستیم.
وی تصریح کرد: با توجه به قرار گرفتن جزیره آشوراده درمحدوده پناهگاه حیات وحش میانکاله، میتوان به دو مصوبه در این حوزه اشاره کرد به طوری که شورای عالی شهرسازی و معماری شورا تصریح کرده است که مناطق نمونه گردشگری نمیتوانند در مناطق چهارگانه حفاظتی مناطق موضوع بند الف ماده 3 قانون حفاظت و بهســازی محیط زیست باشند و این مساله خالف قانون است، بر همین اساس امتیاز منطقه نمونه گردشگری در این طرح باطل شده و موضوع طبیعت گردگری منطقه آشوراده منتفی شده است.
به گفته وی، دســتور رییس جمهوردرخصوص طرح گردشگری جزیره آشوراده با یک تعارض قانونی همراه است زیرا مقام اجرایی به هیچ وجه نمیتواند مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری را نقض کند.
این کارشناس محیط زیست و توسعه پایدار گفت: از سوی دیگر رییس فراکســیون محیط زیست نســبت به عواقب و تصمیمات عجولانه و کارشناسی نشده در منطقه آشوراده هشدار داده است و از طرفی امکان گردشگری و طبیعت گردی درآشوراده توسط سازمان حفاظت محیط زیســت در حال پیگیری اســت و از سوی دیگرمجتبی ذوالجودی، معاون محیط زیســت دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، عنوان کرده اســت که قرار است طرح گردشگری جزیره آشوراده با رعایت مفاد مندرج و پیوست محیط زیستی خود
شورای عالی شهرســازی و معماری ایران عملیاتی شود در حالی که خود سازه طرح طبیعت گردی در این جزیره یا پناهگاه حیات وحش میانکاله مغایر با اصول فنی و محیط زیستی است و از این صحبتها نوعی سرپوش گذاشتن برداشت می‌شود.
محبوب فرعنوان کرد:معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرده است که با توجه به سابقه موضوع گردشگری آشــوراده، ســازمان حفاظت محیط زیســت جلسات تخصصی با حضور همــه ذی نفعان به منظــور رفع موانع ومشکلات درباره موضوع و اجرای دستور رئیس جمهوری براساس مجوزهای قبلی تشکیل خواهد داد در حالی که در این گونه جلسات ازســتاد مردمی نجات آشوراده که متشکل از متخصصین و اساتید و فعالین حوزه محیط زیست است، دعوت به عمل نیامده است.
وی گفت: ستاد مردمی نجات آشــوراده مجدد درصدد به جریان انداختن پرونده قبلی دردستگاه قضایی است اما در مقابل تعارضات قانونی متاسفانه سکوت دستگاه قضایی را درباره طرح گردشگری آشوراده شاهد هستیم.
این کارشــناس محیط زیست و توســعه پایداربیان کرد: نمیتوان محیط زیست را قربانی گردشگری و توسعه اقتصادی یک منطقه کرد چه بسا طرحهای گردشگری اجرا شده در کشور نشان داده که تنها سوداگری اقتصادی در این پروژه‌ها مطرح است.
وی در ادامه گفت: ســتاد مردمی نجات آشــوراده مخالف وجودگردشگری طبیعی در جزیره آشــوراده نیست اما چرا متولیان امر اجازه اظهارنظر و ارایه طرح و دیدگاه به کارشناسان و متخصصین حوزه محیط زیست نمی دهند؟ باید دعوت از این افراد در جلسات صــورت پذیرد تا نظرات و دیدگاههای آنها مطرح شــود و طرح گردشــگری جزیره آشــوراده طبق نظر کارشناسان و متخصصین محیط زیســتی و گردشگری مستقل و مورد حمایت فعالین مدنی و تشکلهای محیط زیستی تصویب و اجرا شود و سپس نظارت هم توسط آنها صورت پذیرد.