روسیه برنده تحریم چند ساله صنعت نفت ایران
برای اتحادیه اروپایی که متشکل از اکثر کشورهای توسعه یافته صنعتی دنیا است، تامین انرژی کماکان یکی از معضلات جدی محسوب می شود، به طوری که این موضوع حتی بر سیاست خارجی این اتحادیه تاثیر مستقیم گذاشته است، بنابراین شناخت وضعیت تامین انرژی این اتحادیه، حتی برای کشورهای دیگر خصوصا ایران مهم است.
رضا پاکدامن، کارشناس حوزه انرژی، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار داشت: طبق آمار رسمی، اصلی ترین منابع تامین انرژی در این اتحادیه عبارتند از: نفت خام ، گاز طبیعی ، برق ،انرژی‌های تجدیدپذیر، انرژی هسته‌ای و شیل نفتی؛ سهم هریک از منابع در تولید انرژی طی ۳ دهه گذشته تقریبا ثابت مانده است.
وی تصریح کرد: سهم نفت 35 درصد، برق 23.2 درصد و گاز طبیعی 21.9 درصد در تولید انرژی بوده و تقریبا همه نیاز کشورهای این اتحادیه به نفت، از طریق واردات تامین می شود و تقریبا روند نیاز به تامین نفت از خارج طی ۳۰ سال گذشته تقریبا ثابت مانده و همواره بالای 91 درصد بوده است و در سال ۲۰۲۰ ، بیش از ۹۶.۲ درصد نیاز این اتحادیه به نفت از خارج تامین شده است.
وی با بیان اینکه دومین منبع مهم تامین انرژی دراین اتحادیه، برق است عنوان کرد: انرژی های تجدیدپذیر، یکی از منابع مهم تولید برق بوده که، باد، امواج آب و خورشید بیشترین سهم را در این حوزه داشته‌اند و متوسط تولید برق از انرژی های تجدیدپذیر، ۳۷.۵ درصد بوده که در برخی از کشورها از جمله ، اتریش این میزان تا ۷۸درصد نیز می رسد و این میزان قابل توجه ، گویای نگاه ویژه این گروه از کشورها به استفاده از انرژی‌های پاک است.
پاکدامن با اشاره به اینکه تولید برق از انرژی هسته‌ای نیز در سبد تامین انرژی ۱۳ کشور این اتحادیه قرار دارد عنوان کرد: در حال حاضر ۱۰۳ نیروگاه هسته ای در این اتحادیه فعال بوده و جمعا 25 درصد از کل برق موردنیاز این کشورها را تامین می کند، که فرانسه با ۵۶ نیروگاه ، بیشترین اتکاء به این انرژی را دارد و چند روز قبل، مکرون سیاست احداث چند نیروگاه هسته ای دیگر را اعلام داشت.
وی ادامه داد: ولی تا به بهره برداری رسیدن اولین نیروگاه که در سال ۲۰۳۵ اعلام گردیده ، فاصله زیادی بوده و این سیاست نمی‌تواند جوابگوی حتی بخشی از نیازهای ۱۳ سال آینده فرانسه در حوزه تامین انرژی باشد و طی ۳۰ سال گذشته ، نیاز کشورهای اتحادیه اروپایی به گاز طبیعی به شدت جهش داشته است.
پاکدامن بیان کرد: به طوری که نیاز این اتحادیه به تامین گاز طبیعی از خارج در سال۱۹۹۰، ۵۱ درصد بوده که در، سال ۲۰۰۰ به ۶۶ درصد، سال ۲۰۱۰ به ۶۹ درصد ، سال ۲۰۱۹ به ۹۰درصد و سال ۲۰۲۰ به ۸۴ درصد رسیده است.
به گفته وی ، دولت آلمان هم اخیرا اعلام کرده که ذخایر گاز این کشور به حد نگران کننده‌ای کاهش یافته است، به طوری که میزان ذخیره گازی این کشور از ۸۰ درصد در سال ۲۰۲۰ ، اکنون به ۳۶ درصد کاهش یافته است، که این شرایط برای یک کشور صنعتی بسیار حساس محسوب می گردد.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۵۵ درصد گاز مورد نیاز آلمان از روسیه تامین می گردد که در صورت تشدید بحران اکراین و مواضع سخت آمریکا و ناتو علیه روسیه و حتی تحریم پروژه نورد استریم ۲ ، و یا تحریم متقابل روسیه، قاره اروپا دچار چالش‌های عمیق داخلی مواجه خواهد شد که حتی می تواند منجر به سقوط دولت‌ها گردد.
وی معتقد است افزایش هزینه‌های تامین انرژی هم اکنون و حتی قبل از ورود به چالش‌های بین المللی قابل توجه بوده به طوری که قیمت برق و گاز برای مصرف کننده در دسامبر ۲۰۲۱، نسبت به دسامبر ۲۰۲۰، ۲۵ درصد افزایش داشته است.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به اینکه بنابراین تامین انرژی به مقدار لازم و با قیمت مناسب، یک موضوع راهبردی برای اتحادیه اروپا محسوب می گردد عنوان کرد: در این رابطه دولت آمریکا تلاش زیادی می کند تا جایگزینی مطمئن برای انرژی اروپا پیدا کند تا این قاره در اجرای سیاست‌های گسترش ناتو تا مرزهای روسیه همراه تر گردد و در همین رابطه، سفر امیر قطر به آمریکا و تعریف ویژه بایدن از وی به عنوان شریک استراتژیک، باید ارزیابی گردد.
وی ادامه داد: بیشترین سود از تحریم چند ساله صنعت نفت ایران توسط دولت ترامپ، را روسیه برده که توانسته نه تنها اروپا، بلکه چین را وابسته به خود در تامین گاز کند.
وی در پایان اظهار داشت: تسریع در توافقات برجامی برد دوجانبه خواهد بود که ایران با افزایش تولید نفت و گاز و امکان صادرات به اروپا و چین به عنوان بزرگترین مشتریان جهانی، نقش موثری به تعدیل قیمت‌ها و حتی سیاست‌های بین المللی خواهد داشت.
