بازار نفت در سرگیجه و ابهام
درحالی که این روزها بازار نفت گنگ است و در حالت گیجی به سر می‌برد عامل دیگری نیز نگرانی‌ها در این بازار را تشدید کرده است:« احتمال حمله نظامی روسیه به اوکراین»؛ این اتفاق ممکن است بازارهای انرژی به خصوص صادرات گاز روسیه به اروپا را مختل کند.
بر اساس گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی، بازارهای جهانی نفت پس از شوک تقاضای عظیم ناشی از کووید-19 بازگشته‌اند، اما همچنان با درجه بالایی از عدم اطمینان مواجه هستند که این صنعت روزهای بی‌سابقه‌ای را در چند سال اخیر آزمایش می‌کند.
بر اساس آخرین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، پیش‌بینی تقاضای جهانی نفت کمتر شده است و اگر تمرکز فزآینده دولت‌ها بر انرژی پاک به سیاست‌های قوی‌تر تبدیل شود و تغییرات رفتاری ناشی از همه‌گیری به شدت ریشه‌دار شود، تقاضا می‌تواند زودتر از آنچه قبلا تصور می‌شد به اوج خود برسد، گزارش بازار میان مدت سالانه اما در مورد پایه این گزارش که منعکس کننده تنظیمات سیاست فعلی است، قرار است تقاضای نفت تا سال 2026 به 104 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که 4 درصد بیشتر از سطح سال 2019 است.
در همین زمینه یوسف موسایی، کارشناس حوزه انرژی ، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد اظهار داشت: بحران کووید-19 باعث کاهش تاریخی تقاضای جهانی نفت شد اما نه لزوماً پایداردستیابی به انتقال منظم به دور از نفت برای دستیابی به اهداف آب و هوایی ضروری است، اما مستلزم تغییرات عمده سیاستی از سوی دولت ها و همچنین تغییرات رفتاری شتابان است.
وی با اشاره به اینکه تقاضای جهانی نفت از هم اکنون تا سال 2026 هر سال افزایش می یابد تصریح کرد: اما برای اینکه تقاضای نفت در جهان مدیریت کرد باید اقدامات قابل توجهی صورت پذیرد به عنوان مثال بهبود استانداردهای بهره وری سوخت، افزایش فروش خودروهای الکتریکی و محدود کردن مصرف نفت در بخش برق مورد نیاز است.
وی بیان کرد: این اقدامات همراه با افزایش دورکاری، بازیافت بیشتر و کاهش سفرهای کاری می‌تواند مصرف نفت را تا سال ۲۰۲۶ تا ۵.۶ میلیون بشکه در روز کاهش دهد، که به این معنی است که تقاضای جهانی نفت با شتاب فراوانی به اوج برنمی گردد و قیمت نفت حدودا ثابت می ماند و هرگز به وضعیت همه‌گیری باز نمی‌گردد.
به گفته وی ، آسیا همچنان بر رشد تقاضای جهانی نفت مسلط خواهد بود و بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی 90 درصد افزایش بین سال‌های 2019 و 2026 را شامل می‌شود، در مقابل انتظار نمی رود تقاضا در بسیاری از اقتصادهای پیشرفته که در آن تغییر الگوی انرژی در برنامه هایشان قرار گرفته است به سطح قبل از بحران بازگردد.
وی با بیان اینکه در سمت عرضه نفت افزایش عدم اطمینان در مورد چشم انداز پیش رو معضلی را برای تولیدکنندگان ایجاد کرده است خاطرنشان کرد: تصمیمات سرمایه‌گذاری که امروز گرفته می‌شود، می‌تواند ظرفیت بیش از حد بدون استفاده را به همراه داشته باشد یا نفت بسیار کمی برای پاسخگویی به تقاضا ایجاد کند.
موسایی افزود: انتظار می‌رود که در سال جاری تنها یک افزایش جزئی در سرمایه‌گذاری بالادستی جهانی شاهد باشیم زیرا اپراتورها در سال 2020 یک سوم کمتر از برنامه‌ریزی های صورت گرفته در ابتدای سال هزینه کردند، اما کماکان پیش‌بینی می‌شود ظرفیت تولید نفت جهان تا سال 2026 به میزان 5 میلیون بشکه در روز افزایش یابد.
وی عنوان کرد: در عین حال، سقوط تاریخی تقاضا منجر به کاهش ظرفیت تولید مازاد به رکورد 9 میلیون بشکه در روز شده است که می‌تواند آن را حفظ کند و بازارهای جهانی در کوتاه مدت راحت است.
موسایی با اشاره به اینکه برای پاسخگویی به رشد تقاضای نفت تا سال 2026 عرضه باید به میزان 10 میلیون بشکه در روز افزایش یابد گفت: انتظار می‌رود خاورمیانه نیمی از این افزایش را تامین کند و بعید است در ظرفیت سهم بازار در حال گسترش تغییر چشمگیری را نسبت به سال‌های اخیر شاهد باشیم اما براساس تنظیمات سیاست امروز، رشد عرضه ایالات متحده با افزایش سطح سرمایه‌گذاری و فعالیت از سر گرفته می‌شود، اما بعید است که هرگونه افزایشی با سطوح بالای مشاهده شده در سال‌های اخیر مطابقت داشته باشد.
وی بیان کرد: هیچ شرکت نفت و گاز تحت تأثیر انتقال انرژی پاک قرار نخواهد گرفت بنابراین هر بخش از این صنعت باید در نظر داشته باشد که چگونه واکنش نشان دهد، زیرا حرکت جهان برای رساندن انتشار گازهای گلخانه ای به صفر شروع شده است «به حداقل رساندن انتشار گازهای گلخانه ای از عملیات اصلی آنها است به ویژه متان، یک اولویت فوری است. علاوه بر این، فناوری‌هایی وجود دارند که برای انتقال انرژی حیاتی هستند که می‌توانند با قابلیت‌های شرکت نفت و گاز، مانند جذب کربن، هیدروژن کم کربن، سوخت‌های زیستی و بادهای فراساحلی همخوانی داشته باشند.
