سه عامل کلیدی برای ورود به دوران گذار از نفت
واکاوی «استراتژي‌هاي دوران گذار از نفت» در گفت‌وگوی جهان اقتصاد با رضا پدیدار
با توجه به تحولات و رويكردهاي جديدي كه بر نفت و انرژي هيدروكربوري در حال گذار است بايد گفت كه استراتژي‌هايي براي دوران و شرايط گذار مي توان براي كشورهاي صادر كننده نفت كه بخش عمده اي از بودجه كشورشان را به خود اختصاص مي دهد مد نظر قرار داد، موضوعات متعددي همچون پيك تقاضاي نفت، از دست دادن سهم بازار، تغيير تركيب سبد انرژي، كاهش سرمايه‌گذاري‌ها و عواملي اين چنين، از مواردي هستند كه اهميت و داشتن استراتژي در دوران گذار را دو چندان مي كنند .
رضا پديدار، رئيس كميسيون انرژي و محيط زيست اتاق تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار جهان اقتصاد ضمن بیان مطلب فوق اظهار داشت: استراتژي اول مي تواند به موضوع تلاش براي حفظ بازار از طريق آزاد سازي منابع هيدروكربوري جهت صادرات تكيه داشته باشد و جايگزيني تجديدپذيرها با فسيلي در بخش داخلي و استراتژي دوم مي تواند به سرمايه گذاري در توليد و بازاريابي فرآورده هاي نفتي و گازي در بازار هاي مصرف به جاي صادرات نفت و گاز در بازارهاي داخلي و خارجي تكيه داشته باشد و در نهايت استراتژي سوم به متنوع سازي اقتصاد كه با هم بخشي از آن به صادرات نفت و گاز و سرمايه گذاري در ساير بخش‌هاي پربازده مثل صنايع توليدي، كشاورزي، بخش خدمات جهت متنوع سازي منابع درآمدي دولت تكيه دارد.
وی تصریح کرد: در كل به نظر مي رسد كشورهاي صادر كننده نفت و گاز راهي جز «متنوع سازي صادرات حامل هاي انرژي» ندارند و با توجه به رشد بخش گاز و اهميت پيدا نمودن موضوع اقليم مي تواند فرصتي خوب براي اين كشورها رقم زند .
وی عنوان کرد: امروزه، بخش اعظم منابع مالي براي توسعه اقتصاد ايران، به طور مستقيم و يا غيرمستقيم از محل درآمدهاي نفتي است و به طور كلي صنعت نفت به عنوان يكي از بزرگترين سازمان‌هاي اقتصادي كشور، داراي دو فعاليت اصلي شامل اجراي پروژه‌ها و امور بهره برداري است .
به گفته پدیدار، بنابراين در بخش فعاليت‌هاي پروژه‌اي، اين صنعت شاهد اجراي تعداد زيادي از طرح ها و پروژه هاي بزرگ است و با اين وجود، شواهد و اطلاعات نشان مي دهد كه درصد قابل توجهي از اين پروژه ها از حيث دستيابي به اهداف و رعايت محدوديت‌هاي زمان، هزينه و كيفيت دچار نقصان هستند.
وی ادامه داد: بسياري از پروژه‌ها بيانگر برخورد با خطاهاي تكراري و عدم استفاده از تجربيات گذشته است و متاسفانه اين مشکلات، به تبع خود زيان‌هاي بسياري را براي كشور به همراه داشته است، از آن موارد مي‌توان به ايجاد فرصت براي همسايگان جهت استحصال از مخازن مشترك، آلودگي محيط زيست و ضررهاي مالي مستقيم ناشي از ديركردهاي زماني در پروژه‌ها اشاره کرد.
پدیدار عنوان کرد: پروژه‌هاي صنعت نفت نسبت به اهداف خود داراي انحراف هستند، محدوديت‌هاي مصوب پروژه‌ها به خصوص حدود زماني و هزينه‌اي رعايت نمي شود، دوباره كاري در پروژه‌ها مشاهده مي شود، مضاعف بر اين كه اصولا كمتر دانشي از اجراي اين پروژه ها در بدنه صنعت رسوب نمي كند، كه اين‌ها مبين عدم موفقيت و تبيين استراتژي‌هاي دوران گذار در پروژه‌ها است.
وی گفت: در شرايط حاضر و براي عبور از اين شرايط به دوران گذار از نفت بايد سه عامل شايستگي نيروي انساني ، قدرت مالي و توانمندي فني را به عنوان عوامل كليدي موفقيت پروژه‌هاي بالادستي صنعت نفت معرفي و در تداوم فعاليت ها در ديگر زمينه‌هاي رشد و توسعه مورد بهره برداري مستقيم قرار گيرند .
وی در پایان تصریح کرد: براي حفظ دستاوردهاي علمي و توسعه اي حاصل از استراتژي‌هاي دوران گذار از نفت، لازم است نگاهي به راهكارهاي علمي و تائيد شده در ساختاردهي نظرات و ايده‌هاي خبرگان در پژوهش هاي علمي و مرتبط با پروژه ها توجهي كامل را معطوف داشت .
