باب بدعهدی غربی‌ها باید بسته شود
شیدا آریایی پور-دانشجوی حقوق بین‌الملل و پژوهشگر
آغاز دور جدید مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و گروه موسوم به 1+4 در اتریش آغاز شده و پس از وقفه‌ای تقریبا طولانی، حالا تیم جدید مذاکره‌کننده ایرانی با عِده و عُده لازم و در سطح این مذاکرات، در هتل کوبورگ وین خود را آماده کرده تا منافع ملی ایرانیان به درستی محقق شود.
با اینکه در طول نزدیک به بیست سال گذشته، هیات‌های مختلفی از کشورمان در مذاکره با غرب در موضوع هسته پای میز مذاکره نشسته‌اند، اما به نظر می‌رسد تیم اعزامی به وین این‌بار تخصصی‌تر و کارشناسی‌تر چیده شده و قرار است مطالبات ایران براساس واقعیات مطرح و به دور از وقت کشی احصاء شود.
نگاهی به پیشینه این مذاکرات نشان می‌دهد از صدور بیانیه سعدآباد در مهرماه سال 82 تا امروز، طرف غربی همواره نقض تعهد کرده و کشورمان براساس اخلاق و سیره اسلامی و انقلابی خود بر اجرای توافقات خود پایبند و بر آن ساعی و کوشا بوده است. اما از سوی دیگر آمریکا و کشورهای هم‌پیمان آن با اینکه در متن قراردادها و نیز گفتگوهای شفاهی تضمین‌هایی مبنی بر تحقق وعده‌ها داده‌اند اما در عمل این‌چنین نبوده و کار را به جایی رساندند که امروز بعد از قریب دو دهه، همچنان باید برای پذیرش تعهدات آن‌ها باب مذاکره باز باشد. عهدشکنی آمریکایی‌ها در طول این سال‌ها باعث شده تا تیم مذاکره‌کننده ایرانی، در دور جدید این گفتگوها پخته‌تر از قبل عمل کرده و در توافقات خود تضامین لازم را از دولت‌های غربی برای عمل به تعهداتشان اخذ نماید.
با اینکه در روز نخست گفتگوها، اتفاق تازه‌ای رخ نداد و طرفین بیشتر به بیان دیدگاه‌های خود در زمینه نحوه بازگشت به برجام طرح موضوع کردند، اما لحن و بیان مقامات کشورمان در این دور از گفتگوها نشان داد ایران با دست پر وارد مذاکرات شده و با اتخاذ دیپلماسی فعال در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی تلاش دارد تا گفتگوها را نتیجه محور و بر مبنای دست‌یابی به توافق پیش ببرد.
ضمن اینکه موفقیت‌های اخیر دولت در بخش صادرات نفت و مهار کرونا سبب شده تا اعتماد به نفس لازم در تیم مذاکره کننده وجود داشته و درخواست‌های مطرح شده در زمینه رفع تحریم‌های ظالمانه غرب، واقعی و جدی دنبال شود.
اما نکته‌ای که محض یادآوری نیاز است تا در پایان این یادداشت بیان شود این است که باید سابقه بدعهدی آمریکایی‌ها همواره در طول مذاکرات مد نظر دکتر باقری و تیم همراهش قرار داشته باشد و به هیچ عنوان به وعده‌های آن‌ها دل خوش نبود. گرچه سیاست‌های کلان نظام در بستر این گفتگوها از قبل طراحی شده و نیازی به یادآوری نیست، اما برای روشن شدن اذهان عمومی ذکر آن خالی از لطف نخواهد بود که اولویت اول جمهوری اسلامی ایران در این مذاکرات، متعهد کردن طرف غربی به ویژه آمریکا به اجرای درست تعهدات است وگرنه اگر قرار باشد با رفتن یک دولت و آمدن دولت دیگر در آمریکا توافقات بین‌المللی محل خدشه باشد، در جهان امروز سنگ روی سنگ بند نمی‌شود.
